Z Wikipedii

Charles Bukowski
Charles Bukowski (z lewej) w swoim domu w San Pedro z Mary Ann Swissler i Matem Gleasonem w 1990
Urodzony	16 kwietnia 1920 w Andernach w Niemczech
Zmarł	9 marca, 1994 San Pedro, Kalifornia, Stany Zjednoczone

Henry Charles Bukowski (ur. 16 sierpnia 1920 w Andernach, zm. 9 marca 1994 w San Pedro, Kalifornia), amerykaÅ„ski poeta i powieÅ›ciopisarz niemieckiego i polskiego^[1] pochodzenia. Bukowski przez wielu zaliczany do pokolenia Beat Generation^[2][3][4][5], sam nigdy nie daÅ‚ siÄ™ jednoznacznie sklasyfikować. SÅ‚awÄ™ zyskaÅ‚ dziÄ™ki cyklowi powieÅ›ciowemu, w którym stworzyÅ‚ postać Henry'ego Chinaskiego; zwÅ‚aszcza powieÅ›ci Faktotum. WspółczeÅ›nie nazywany czÄ™sto "poetus laureatus ze Skid Row".^{[potrzebne ÅºródÅ‚o]}

Był znany z awanturniczego, pełnego skandali życia. Twórczość Bukowskiego inspirowana była jego własnymi doświadczeniami, związanymi z seksem, alkoholem, biedą, niedolą pisarza i słabościami każdego człowieka. Mimo wulgarnego języka i prostego stylu, jego twórczość emanuje ujmującą wrażliwością i głębokim zrozumieniem ludzkiej natury. Typowy bohater prozy Bukowskiego to człowiek z marginesu społecznego, outsider przepełniony sceptycyzmem wobec ludzi, a jednocześnie wiecznie poszukujący bliskości z nimi.

Sam Bukowski przyznawał, że wpływ na jego pisarstwo mieli tacy pisarze jak Anton Czechow, Ernest Hemingway, Louis-Ferdinand Céline, Walt Whitman, Fiodor Dostojewski i John Fante.

Był wielkim miłośnikiem muzyki klasycznej i wyścigów konnych.

[edytuj] Życie

Urodził się w Andernach (Niemcy). Jego ojciec był amerykańskim weteranem pierwszej wojny światowej polskiego pochodzenia, a matka Niemką. W 1923 jego rodzice wyemigrowali do Los Angeles zabierając ze sobą dwuletniego syna. Bukowski często opisywał swoich rodziców na kartach swoich książek, z reguły niepochlebnie. W Z szynką raz!, opisał swojego ojca jako człowieka brutalnego, pełnego uprzedzeń i podcinającego młodemu Henry'emu skrzydła.

Po ukończeniu Los Angeles High School, Charles Bukowski dostał się do miejskiego college'u w Los Angeles (Los Angeles City College), gdzie przez dwa lata studiował dziennikarstwo.

Po opuszczeniu szkoły Bukowski zaczął pracować. Pracował w wielu miejscach, podejmując z reguły kiepsko płatną pracę fizyczną. Zamieszkiwał wtedy w biednych robotniczych dzielnicach wielkiego miasta. Wtedy też stał się bywalcem spelunek i torów wyścigowych. Jego wielką pasją przez całe życie były wyścigi koni, na których częściej tracił niż zarabiał, przy okazji barwnie je opisując.

Na początku lat 50., podjął pracę na poczcie (United States Postal Service), gdzie przepracował (z przerwami) dwanaście lat. Swoje przemyślenia dotyczące pracy listonosza (a potem niższego urzędnika pocztowego) przelał na karty powieści Listonosz.

W 1957 roku poślubił pisarkę Barbarę Frye. W tym czasie Bukowski próbował zerwać z nałogiem alkoholowym (bez skutku), co kilkakrotnie opisywał w różnych opowiadaniach. Ich małżeństwo przetrwało do 1959 roku.

W 1964 roku urodziła się córka Charlesa i jego partnerki Frances Smith (z którą nigdy nie był żonaty), Marina Louise Bukowski.

W 1976, Bukowski poznał Linde Lee Beighle, właścicielkę restauracji ze zdrowym jedzeniem. Po dziewięciu latach związku pobrali się. Razem z Lindą, Charles przeprowadził się z East Hoolywood (w którym mieszkał przez większość życia) do San Pedro. Na kartach książek Bukowskiego Linda Lee pojawia się jako "Sara".

Bohaterem dużej części powieści i opowiadań Bukowskiego, był on sam. Rzadko jednak pojawiał się pod swoim imieniem i nazwiskiem, używając pseudonimu "Henry Chinaski",

Bukowski przez większość swojego życia był alkoholikiem. Jeden z jego wierszy opisuje jego radość po przeglądzie lekarskim, gdy okazuje się, że alkohol nie zostawił żadnych odczuwalnych skutków na jego zdrowiu.

Jako poeta debiutował w 1946 r. na łamach filadelfijskiego magazynu literackiego "Matrix". Był niezwykle płodnym autorem, między rokiem 1960 a wczesnymi latami 90., wydał prawie 50 pozycji, zarówno poetyckich, jak i prozatorskich, Jego twórczość wywarła wpływ na wielu ludzi, wśród których można wymienić choćby muzyka Toma Waitsa, który wykorzystał słowa wiersza Bukowskiego w jednej ze swoich piosenek.

[edytuj] Śmierć

Zmarł 9 marca 1994 na skutek białaczki, niedługo po ukończeniu powieści "Szmira" ("Pulp"). Miał 73 lata.

Na grobie Bukowskiego widnieje epitafium: "Don't try" ("Nie próbuj"). Jego żona Linda Lee Bukowski twierdzi, że ma to oznaczać: "Jeżeli spędzasz cały czas próbując, wtedy wszystko co robisz to tylko próbowanie. Więc nie próbuj. Po prostu rób".

W polskim tłumaczeniu słowa te brzmią:

Jeżeli już o coś zabiegasz, idź na całego,

W przeciwnym razie nawet nie zaczynaj

[edytuj] Twórczość

[edytuj] Filmy zwiÄ…zane z Bukowskim

[edytuj] Filmy fabularne

Na podstawie twórczości Charlesa Bukowskiego powstały następujące filmy:

• Tales of Ordinary Madness (1981) - luźno bazujÄ…cy na twórczoÅ›ci Bukowskiego. ZebraÅ‚ niepochlebne recenzje krytyki i publicznoÅ›ci oraz, co znaczÄ…ce, samego Bukowskiego.

• Ćma barowa (Barfly 1987), w którym głównÄ… rolÄ™ graÅ‚ Mickey Rourke, a głównÄ… postaciÄ… jest Henry Chinaski, alter ego pisarza. Co ciekawe, film powstaÅ‚ na podstawie scenariusza samego Bukowskiego. Powieść Hollywood opisuje udrÄ™kÄ™ zwiÄ…zanÄ… z robieniem tego filmu.

• Crazy Love (1987) - belgijski film bazujÄ…cy na opowiadaniu The Copulating Mermaid of Venice, California (KopulujÄ…ca syrena z Venice w Kalifornii ze zbioru NajpiÄ™kniejsza dziewczyna w mieÅ›cie) oraz na fragmencie Ham on a Rye (Z szynkÄ… raz!). Bukowski twierdziÅ‚, że to najlepsza filmowa adaptacja jego pisarstwa.

• Zimny księżyc (Lune Froide 1991) - francuski film, reżysera Patricka Bouchitey na podstawie: powieÅ›ci Charlesa Bukowskiego pt. Copulating Mermaid of Venice i Trouble with the Battery

• Faktotum (Factotum 2005) - obraz oparty na powieÅ›ci pod tym samym tytuÅ‚em (wydanie polskie – Faktotum), oraz na innych utworach (min. Z szynkÄ… raz!). Bohaterem jest znów alter ego pisarza, Henry Chinaski, którego gra Matt Dillon.

[edytuj] Filmy dokumentalne

• Bukowski (1973) Godzinny film dokumentalny. PowstaÅ‚ na zlecenie kalifornijskiej telewizji KCET.

• Bukowski: Born Into This (2004) Film dokumentalny o postaci Bukowskiego. Na temat pisarza wypowiadajÄ… siÄ™ znajomi, kochanki, przyjaciele, wrogowie i żony. Pojawia siÄ™ kilka znanych postaci, min. Sean Penn i Bono. Wszystko to uzupeÅ‚nione jest archiwalnymi nagraniami na których Bukowski czyta wiersze, udziela wywiadów, lub po prostu pije i gÅ‚oÅ›no przeklina. Premiera tego filmu miaÅ‚a miejsce 9 lipca 2004.

[edytuj] Spuścizna

[edytuj] Bibliografia

• Kwiat, pięść i dziki lament (Flower, Fist and Bestial Wall) (1960)
• Longshot Pomes for Broke Players (1962)
• Run with the Hunted (1962)
• Moje serce uwiÄ™zione w tamtych rÄ™kach (It Catches My Heart in Its Hand) (1963)
• Krucyfiks w rÄ™ku Å›mierci (Crucifix in a Deathhand) (1965)
• Cold Dogs in the Courtyard (1965)
• Confessions of a Man Insane Enough to Live with Beasts (1965)
• All the Assholes in the World and Mine (1966)
• The Curtains Are Waving... (1967)
• Poems Written Before Jumping out of an 8 Story Window (1968)
• Na ulicy przerażenia w alei udrÄ™ki (At Terror Street and Agony Way) (1968)
• A Bukowski Sampler (1969)
• Zapiski starego Å›wintucha (Notes of a Dirty Old Man) (1969)
• Dni uciekajÄ… jak dzikie konie na wzgórzach (Days Run Away Like Wild Horses Over the Hills) (1969)
• Fire Station (1970)
• Listonosz (Post Office) (1971)
• Another Academy (1970)
• Anthology of LA Poets (1972)
• Å»ycz mi szczęścia, przedrzeźniaczu (Mockingbird, Wish Me Luck) (1972)
• Erections, Ejaculations, Exhibitions and General Tales of Ordinary Madness (1972)
• Na poÅ‚udnie od nigdzie (South of No North) (1973)
• PÅ‚onÄ…c w wodzie, tonÄ…c w ogniu. Wiersze z lat 1955-1973 (Burning in Water Drowning in Flame: Selected Poems 1955-1973) (1974)
• Faktotum (Factotum) (1975)
• Scarlet (1976)
• MiÅ‚ość to piekielny pies. Wiersze w lat 1974-1977 (Love is a Dog from Hell) (1977)
• Kobiety (Women) (1978)
• You Kissed Lilly (1978)
• Play the Piano Drunk Like a Percussion Instrument Until the Fingers Begin to Bleed a Bit (1979)
• Shakespeare nigdy tego nie robiÅ‚ (Shakespeare Never Did This) (1979)
• Dangling in the Tournefortia (1981)
• Post Office (1981)
• Z szynkÄ… raz! (Ham on Rye) (1982)
• KÅ‚opoty to mÄ™ska specjalność (Hot Water Music) (1983)
• Bring Me Your Love, ilustowaÅ‚ Robert Crumb (w miÄ™kkiej oprawie 1985)
• There's No Business (1984)
• War All the Time: Poems 1981-1984 (1984)
• You Get So Alone at Times It Just Makes Sense (1986)
• Ćma barowa (The Movie Barfly) (1987)
• A Visitor Complains of My Disenfranchise (1987)
• Roominghouse Madrigals: Early Selected Poems 1946-1966 (1988)
• Hollywood (Hollywood) (1989)
• Septuagenarian Stew: Stories and Poems (1990)
• People Poems (1991)
• Drozd (Bluebird) (1991)
• In the Shadow of the Rose (1991)
• Three Poems (1992)
• Wiersze z ostatniej nocy ziemi (Last Night of the Earth Poems) (1992)
• Run with the Hunted: A Charles Bukowski Reader (1993)
• Screams from the Balcony: Selected Leters 1960-1970 (1993)
• Szmira (Pulp) (1994)
• Shakespeare nigdy tego nie robiÅ‚ (Shakespeare Never Did This) (wydanie rozszerzone, 1995)
• The Flash of Lightning Behind the Mountain: New Poems (2003)

Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
Charlesa Bukowskiego

Przypisy