Chemia powierzchni
Z Wikipedii
Chemia powierzchni - interdyscyplinarny dział z pogranicza chemii i fizyki, który bada zjawiska fizykochemiczne zachodzące na granicy faz ciała stałego, cieczy oraz gazów. Wyniki tych badań znajdują szereg zastosowań, stanowiąc bazę teoretyczną dla katalizy heterogenicznej, produkcji układów scalonych na powierzchni płytek krzemowych, ogniw paliwowych, opracowywanie środków powierzchniowo czynnych (farb, lakierów, klejów), ma też kluczowe znaczenie przy zapobieganiu korozji. Chemia powierzchni jest także silnie powiązana z badaniami materiałowymi.
Chemia powierzchni zajmuje się badaniem reakcji chemicznych zachodzących na granicy faz. Mechanizm samych reakcji jest taki sam, niezależnie od tego czy zachodzą one na powierzchni, czy też wewnątrz substancji, jednakże silny wpływ mają na nie rozmaite zjawiska powierzchniowe, takie jak adsorpcja, adhezja, kohezja, desorpcja, gromadzenie się powierzchniowego ładunku elektrycznego, a także zjawiska zachodzące tuż przy powierzchni, takie jak dyfuzja i przepływ. Na te zjawiska z kolei silny wpływ ma sama struktura powierzchni. Stąd chemia powierzchni zawiera w sobie zarówno elementy klasycznej chemii, jak i chemii fizycznej oraz fizyki ciała stałego.
[edytuj] Historia
Reakcje chemiczne zachodzące na powierzchniach, ze względu na trudności w ich badaniu, były przez wiele lat ignorowane przez badaczy. Nabrały one jedna znaczenia w związku z zastosowaniem katalizy heterogenicznej w przemyśle, które były możliwe dzięki badaniom Paula Sabatiera, Fritza Habbera i Carla Bosha, noblistom z roku 1919, którzy opracowali metodę otrzymywania amoniaku bezpośrednio z azotu i wodoru na początku XX wieku.[1].
Irving Langmuir, noblista z roku 1932 był także jednym z "ojców" fizykochemii powierzchni. Równanie zwane izotermą Langmuira, było jednym z pierwszych opisów matematycznych zjawiska adsorpcji chemicznej, powodującej osadzanie się monowarstw na powierzchni ciał stałych. Badania zjawisk adsorpcji zapoczątkowane przez Langmuira miały decydujące znaczenie dla wyjaśnienia takich zjawisk jak zaparowywanie szyb, czy też powstawanie filmu farby w trakcie malowania, a także procesów klejenia.
Gerhard Ertl, noblista z 2007 r, w 1974 r. zbadał i udowodnił po raz pierwszy dokładny przebieg adsorpcji wodoru na powierzchni palladu za pomocą techniki LEED.[2]. Później przeprowadzono podobne badania na powierzchni platyny[3], niklu[4] Badania te rozwinęły znacznie zrozumienie zjawisk katalizy heterogenicznych, umożliwiając opracowanie nowych generacji układów katalitycznych stosowanych w przemyśle - a także w katalizatorach samochodowych.
[edytuj] Techniki analityczne
W ramach chemii powierzchni rozwinięte wiele nowych i unikalnych metod badawczych. M.in:
- fotoelektronową spektroskopię rentgenowską (XPS), które j odmianą jest ESCA
- dyfrakcję elektronów niskiej energii (LEED)
- elektronową mikroskopię skaningową (SEM)
- skaningową mikroskopię tunelową (STM)
- mikroskopię sił atomowych (AFM)
i wiele innych. Metody analityczne wypracowane przez badaczy chemii powierzchni znalazły następnie wiele innych zastosowań, m.in. umożliwiły rozwój wielu nanotechnologii.
Przypisy
- ↑ Scientific Background on the Nobel Prize in Chemistry 2007 Chemical Processes on Solid Surfaces Håkan Wennerström, Sven Lidin http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/2007/chemadv07.pdf
- ↑ H. Conrad, G. Ertl and E. E. Latta, Adsorption of hydrogen on palladium single crystal surfaces Surface Science, Volume 41, Issue 2, February 1974, Pages 435-446
- ↑ K. Christmann, G. Ertl and T. Pignet, Adsorption of hydrogen on a Pt(111) surface Surface Science, Volume 54, Issue 2, February 1976, Pages 365-392
- ↑ K. Christmann, O. Schober, G. Ertl, and M. Neumann, Adsorption of hydrogen on nickel single crystal surfaces The Journal of Chemical Physics, June 1, 1974, Volume 60, Issue 11, pp. 4528-4540
| Im późniejsza ciąża tym większa "szansa" na cesarkę |
|
Odkładanie ciąży na później w znacznym stopniu przyczynia się do zwiększenia liczby cesarskich cięć - wynika z pracy opublikowanej na łamach pisma "Public Library of Science Medicine".
|
| Dieta śródziemnomorska pomocna w walce z rakiem |
|
Nawet dieta mająca tylko niektóre elementy diety śródziemnomorskiej może obniżyć ryzyko nowotworu o 12 procent - informuje "British Journal of Cancer".
|
| Przełom w leczeniu opryszczki |
|
Zdaniem amerykańskich naukowców jest szansa na całkowite wyleczenie osób, u których występuje opryszczka, czyli popularnie zwane zimno. Nadzieję dają wyniki najnowszych badań genetycznych.
|
| Cukier chroni niemowlaki przed bólem |
|
Zastosowanie sacharozy jako środka łagodzącego ból podczas zabiegów medycznych wykonywanych u noworodków powinno być ograniczone do nakłuć żył czyli przede wszystkim pobierania krwi - informują pediatrzy na łamach internetowego portalu naukowego "Eurekalert".
|
| Dzisiaj Słońce najdalej od Ziemi |
|
Dokładnie o godzinie 10, Ziemia znajdzie się najdalej od Słońca (aphelium). Oba ciała będzie wtedy dzielił dystans 152.1 milionów kilometrów.
|