Chen Ning Yang
Z Wikipedii
Chen Ning Franklin Yang (Hanyu Pinyin: Yáng ZhènnÃng, ur. 22 wrzeÅ›nia 1922 w Hefei) – amerykaÅ„ski fizyk pochodzenia chiÅ„skiego, laureat nagrody Nobla.
Dzieciństwo spędził w Pekinie, a następnie w Kunmingu, studia ukończył na Tsinghua University. W 1946 roku w ramach współpracy międzyuczelnianej wyjechał do Chicago. Tytuł doktora uzyskał pod opieką Edward Tellera, po czym został asystentem Enrico Fermiego.
W 1957 roku (w wieku 35 lat) został laureatem nagrody Nobla w dziedzinie fizyki wraz z Tsung-Dao Lee za teorię zakładającą, że oddziaływania słabe pomiędzy cząstkami elementarnymi nie zachowują symetrii parzystości. Teoria ta została potwierdzona eksperymentalnie przez Chien-Shiung Wu.
Jest znany także ze współpracy z Robertem Millsem. Wspólnie opracowali teorię dotyczącą fizyki cząstek elementarnych zwaną pole Yanga-Millsa. Na tej koncepcji opiera się model standardowy.
13 maja 1974 Uniwersytet Wrocławski przyznał mu tytuł doktora honoris causa.
1901: Röntgen • 1902: Lorentz, Zeeman • 1903: Becquerel, P.Curie, M. Curie • 1904: Rayleigh • 1905: Lenard • 1906: Thomson • 1907: Michelson • 1908: Lippmann • 1909: Marconi, Braun • 1910: van der Waals • 1911: Wien • 1912: Dalén • 1913: Kamerlingh-Onnes • 1914: von Laue • 1915: W.L.Bragg, W.H.Bragg • 1917: Barkla • 1918: Planck • 1919: Stark • 1920: Guillaume • 1921: Einstein • 1922: N.Bohr • 1923: Millikan • 1924: Siegbahn • 1925: Franck, Hertz • 1926: Perrin • 1927: Compton, Wilson • 1928: Richardson • 1929: de Broglie • 1930: Raman • 1932: Heisenberg • 1933: Schrödinger, Dirac • 1935: Chadwick • 1936: Hess, Anderson • 1937: Davisson, Thomson • 1938: Fermi • 1939: Lawrence • 1943: Stern • 1944: Rabi • 1945: Pauli • 1946: Bridgman • 1947: Appleton • 1948: Blackett • 1949: Yukawa • 1950: Powell • 1951: Cockcroft, Walton • 1952: Bloch, Purcell • 1953: Zernike • 1954: Born, Bothe • 1955: Lamb, Kusch • 1956: Shockley, Bardeen, Brattain • 1957: Yang, T.D.Lee • 1958: Czerenkow, Frank, Tamm • 1959: Segrè, Chamberlain • 1960: Glaser • 1961: Hofstadter, Mössbauer • 1962: Landau • 1963: Wigner, Goeppert-Mayer, Jensen • 1964: Townes, Basow, Prochorow • 1965: Tomonaga, Schwinger, Feynman • 1966: Kastler • 1967: Bethe • 1968: Alvarez • 1969: Gell-Mann • 1970: Alfvén, Néel • 1971: Gabor • 1972: Bardeen, Cooper, Schrieffer • 1973: Esaki, Giaever, Josephson • 1974: Ryle, Hewish • 1975: A.Bohr, Mottelson, Rainwater • 1976: Richter, Ting • 1977: Anderson, Mott, van Vleck • 1978: Kapica, Penzias, Wilson • 1979: Glashow, Salam, Weinberg • 1980: Cronin, Fitch • 1981: Bloembergen, Schawlow, Siegbahn • 1982: Wilson • 1983: Chandrasekhar, Fowler • 1984: Rubbia, van der Meer • 1985: von Klitzing • 1986: Ruska, Binnig, Rohrer • 1987: Bednorz, Müller • 1988: Lederman, Schwartz, Steinberger • 1989: Ramsey, Dehmelt, Paul • 1990: Friedman, Kendall, Taylor • 1991: de Gennes • 1992: Charpak • 1993: Hulse, Taylor • 1994: Brockhouse, Shull • 1995: Perl, Reines • 1996: D.Lee, Osheroff, Richardson • 1997: Chu, Cohen-Tannoudji, Phillips • 1998: Laughlin, Störmer, Tsui • 1999: 't Hooft, Veltman • 2000: Ałfiorow, Kroemer, Kilby • 2001: Cornell, Ketterle, Wieman • 2002: Davis Jr., Koshiba, Giacconi • 2003: Abrikosow, Ginzburg, Leggett • 2004: Gross, Politzer, Wilczek • 2005: Glauber, Hall, Hänsch • 2006: Mather, Smoot • 2007: Fert, Grünberg
| "Science": ssaki zagrożone wyginięciem |
|
Co najmniej jedna czwarta wszystkich gatunków ssaków zagrożona wyginięciem - alarmują naukowcy. Specjalną publikację na ten temat zamieszcza najnowszy numer prestiżowego tygodnika "Science".
|
| "Nobel z medycyny jest w pełni zasłużony" |
|
Nobel za odkrycie wirusa HIV dla francuskich badaczy jest w pełni zasłużony - powiedział prof. Piotr Stępień z Instytutu Genetyki i Biotechnologii Uniwersytetu Warszawskiego.
|
| Nobel za odkrycie wirusa HIV |
|
Nagrodę Nobla 2008 w medycynie i fizjologii otrzymali Niemiec Harald zur Hausen za odkrycie wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV), wywołującego raka szyjki macicy oraz Francuzi Francoise Barre-Sinoussi i Luc Montagnier za odkrycie ludzkiego wirusa upośledzenia odporności (HIV).
|
| Bezsenne noce poprzedzają nawrót depresji |
|
Bezsenność często jest objawem depresji. Teraz okazuje się, że problemy ze snem mogą też poprzedzać nawrót depresji u starszych osób - informuje pismo "American Journal of Psychiatry".
|
| Na niebie widać już pierwsze Orionidy |
|
Na naszym niebie widać już pierwsze meteory z ciekawego roju Orionidów, który w tym roku może popisać się wzmożoną aktywnością - poinformował dr Arkadiusz Olech z Centrum Astronomicznego PAN w Warszawie.
|