Z Wikipedii

Cmentarz na Rossie w Wilnie
Stara Rossa, Brama Główna
Miejsce	Wilno, Rossa
Wpisany do rej. zabytków	1969

   

Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
Cmentarz na Rossie

Mauzoleum Matka i Serce Syna, 1936

Cmentarz na Rossie, Cmentarz Misjonarzy na Rossie (biał. Могілкі Роса, Mohiłki Rosa, lit. Rasų kapinės), zespół cmentarny położony w dzielnicy Rossa w Wilnie, założony w 1801, poważnie zniszczony w 1952, zamknięty w 1967, wpisany do rejestru zabytków w 1969, jedna z czterech polskich nekropolii narodowych; w skład zespołu cmentarnego o powierzchni 10,8 ha wchodzą: Stara Rossa (1769), Nowa Rossa (1847), Cmentarz Wojskowy (1920), mauzoleum Matka i Serce Syna (1936).

Na cmentarzach spoczywają polscy żołnierze polegli w bojach 1919, 1920, 1939 i 1944, a także znane postacie polskiej, białoruskiej i litewskiej historii, m.in.:

• Jonas Basanavičius - litewski polityk i działacz społeczny.
• August Bécu, lekarz, ojczym Juliusza Słowackiego
• Kazys Boruta, pisarz i polityk litewski
• Janina Burchardówna, dziennikarka
• Jan O'Connor, lekarz, profesor Uniwersytetu Wileńskiego
• Mikalojus Konstantinas Čiurlionis, litewski malarz i kompozytor
• Wacław Dziewulski, lekarz, profesor Uniwersytetu Stefana Batorego
• Antonina Fiszer, aktorka
• Wawrzyniec Gucewicz, architekt
• Władysław Horodyjski, filozof, profesor Uniwersytetu Wileńskiego
• Czesław Jankowski, poeta
• Adam Jocher, bibliograf, wykładowca Uniwersytetu Wileńskiego
• Juliusz Kłos, architekt
• Joachim Lelewel, historyk, profesor Uniwersytetu Wileńskiego
• Anton Łuckiewicz, białoruski historyk, działacz narodowy i krytyk literacki.
• Iwan Łuckiewicz, białoruski działacz narodowy, pierwotnie pochowany w Zakopanem.
• Józef Łukaszewicz, profesor Uniwersytetu Wileńskiego
• Józef Montwiłł, działacz społeczny, filantrop
• Franciszak Alachnowicz, białoruski działacz narodowy, autor książki "Siedem lat wszponach GPU".
• Adam Piłsudski, prezydent Wilna
• Karol Podczaszyński, architekt, profesor Uniwersytetu Wileńskiego
• Euzebiusz Słowacki, ojciec Juliusza Słowackiego
• Franciszek Smuglewicz, malarz, profesor Uniwersytetu Wileńskiego
• Balys Sruoga, pisarz litewski
• Albin Stapowicz, działacz odrodzenia białoruskiego.
• Kazimier Swajak, białoruski ksiądz katolicki, działacz narodowy.
• Władysław Syrokomla, pisarz
• Jurgis Šlapelis, litewski działacz społeczny i pedagog, radny miasta Wilna.
• Eustachy Tyszkiewicz, archeolog
• Jonas Vileišis, sygnatariusz Aktu Niepodległości Litwy z 1918 roku, burmistrz Kowna.
• Petras Vileišis, litewski inżynier i przedsiębiorca, brat Jonasa.
• Jan Kazimierz Wilczyński, lekarz i wydawca
• Antoni Wiwulski, architekt, rzeźbiarz, twórca Pomnika Grunwaldzkiego w Krakowie
• Bronisław Wróblewski, prawnik, profesor Uniwersytetu Stefana Batorego
• Tadeusz Wróblewski, prawnik, założyciel Biblioteki Wróblewskich w Wilnie

Po lewej stronie bramy cmentarza znajduje się grób Marii z Billewiczów Piłsudskiej, miejsce pochówku urny z sercem Józefa Piłsudskiego.

Cmentarz na Rossie posiada duże znaczenie historyczne i symboliczne dla Litwinów i Białorusinów. Na tzw. Nowej Rossie znajdują się groby 23 Litwinów, którzy polegli w 1920 roku podczas zajmowania miasta przez oddziały gen. Żeligowskiego.

Mauzoleum Matka i Serce Syna

Nagrobek Izy Salmonowiczówny

Cmentarz Wojskowy

Górka Literacka