Kordowa
Z Wikipedii
| Kordowa | |||
|
|||
| Państwo |  Hiszpania |
||
| region |  Andaluzja |
||
| burmistrz | Rosa Aguilar | ||
| Powierzchnia | 1252 km² | ||
| Położenie | 37° 53' N 4° 46' W |
||
| Wysokość | 120 m n.p.m. | ||
| Ludność (2006) • liczba ludności • gęstość |
322 867 256,5 os./km² |
||
|
Położenie na mapie Hiszpanii
  Kordowa
|
|||
| Strona internetowa | |||
Kordowa (hiszp. Córdoba, wcześniejsza polska pisownia Kordoba) – miasto w płd. Hiszpanii, nad rzeką Gwadalkiwir, 321 164 mieszkańców (2005). Stolica prowincji Kordowa, w regionie Andaluzja. Ośrodek przemysłowy, naukowy oraz turystyczny o znaczeniu światowym.
W mieście znajduje się stacja kolejowa Córdoba.
Spis treści |
[edytuj] Historia
- Pierwotnie osada iberyjska.
- W III w. p.n.e. pod panowaniem kartagińskim.
- Od ok. 200 r. p.n.e. kolonia rzymska, stolica prowincji Hispania Ulterior.
- Za czasów Oktawiana Augusta jako Corduba była stolicą prowincji Betyka. Urodzili się tutaj wielcy rzymscy poeci i filozofowie – Lukan, Seneka Starszy i Młodszy.
- Od 544 r. n.e. pod panowaniem Bizancjum.
- W 572 r. zdobyta przez Wizygotów, siedziba biskupstwa.
- W 711 r. zdobyta przez Arabów.
- Od 719 r. siedziba arabskich gubernatorów.
- Od 756 stolica niezależnego emiratu utworzonego przez Abd ar-Rahmana I, ostatniego potomka Omajjadów, który uciekł w czasie przewrotu z Bagdadu. Za jego panowania i jego następców z dynastii Omajjadów rozpoczął się okres intensywnego budownictwa i wielkiego rozkwitu miasta.
- W 929 r. Abd ar-Rahman III ogłosił Al-Andalus (mauretańską Hiszpanię) osobnym kalifatem, niezależnym od Bagdadu. Za jego czasów Kordowa była największym miastem w basenie Morza Śródziemnego, ważnym ośrodkiem nauki, kultury i sztuki. Miasto liczyło od 800 tys. do 1 mln mieszkańców, miało ponad 300 meczetów, 300 publicznych łaźni, 50 szpitali, 20 publicznych bibliotek, 80 szkół i 17 wyższych uczelni. Biblioteka Al-Hakama posiadała ok. 400 000 tomów. Okres ten charakteryzowało pokojowe współistnienie i wzajemna tolerancja trzech cywilizacji – islamu, chrześcijaństwa i judaizmu.
- Czas świetności Kordowy trwał do śmierci Al-Mansura w 1002 r., później nastąpił okres walk o władzę i powolny upadek metropolii a w 1031 r. rozpad kalifatu Kordowy. Kordowa została stolicą jednego z 30 niewielkich państewek zwanych taifas, z których największymi były Sewilla i Saragossa.
- W XII w. władza przypadła dogmatycznym Almohadom, czasy tolerancji zakończyły się. Rozpoczęły się prześladowania, których ofiarą padli dwaj wielcy synowie Kordowy: Awerroes (1126-1198), arabski filozof i komentator dzieł Arystotelesa oraz Majmonides (1135-1204), żydowski teolog i filozof.
- W 1236 r. miasto zajęli chrześcijanie pod wodzą Ferdynanda III Kastylijskiego. Kordowa awansowała do rangi ośrodka handlu suknem i jedwabiem; jednak po okresie rozwoju gospodarczego, od końca XVI w. nastąpił zastój. Spowodowały go: wypędzenie ludności arabskiej i żydowskiej, epidemie i powstania.
- W 1808 r. zdobyta przez Francuzów w okresie wojen napoleońskich.
- Podczas hiszpańskiej wojny domowej 1936–39 opanowana przez siły frankistowskie.
- Uprzemysłowienie miasta od lat pięćdziesiątych XX w.
[edytuj] Zabytki
- Alkazar, zespół fortyfikacji z czasów panowania Omajjadów. Przebudowany przez Alfonsa XI w latach 1327-28, a później wzbogacony o ogrody i łaźnie. Siedziba Izabeli Kastylijskiej i Ferdynanda Aragońskiego i sądu inkwizycyjnego w czasie wojny z Grenadą. Są tam piękne ogrody z sadzawkami i fontannami oraz rzymskie mozaiki i sarkofag z III w.
- Mezquita, wielki meczet (obecnie katedra), jedno z najwspanialszych dzieł architektury islamu. Zajmuje teren o wymiarach 179x128 metrów otoczony murem z wieżą – dzwonnicą (dawnym minaretem, na którym wzorowano się w krajach islamskich). Budowany od 785 do końca X wieku na fundamentach świątyni rzymskiej i na murach istniejącej wówczas bazyliki Wizygotów. Po zdobyciu Kordowy przez chrześcijan, na środku sali modłów meczetu zbudowano w XVI wieku katedrę. Kiedy w 1526 cesarz Karol V przybył tutaj był wstrząśnięty tym widokiem i podobno powiedział: "zniszczyliście coś, co było jedyne w swoim rodzaju i postawiliście coś, co można zobaczyć wszędzie". Wnętrze o wysokości 11,50 metrów, z 850 kolumnami połączonymi podkowiastymi łukami robi wrażenie labiryntu.
- Pałace z XV i XVI w.: Casa de los Villalones, Casa del Indiano, Palacio de los Paez de Castillejo, Palacio Museo de Viana.
- Kościoły: najstarszy – Santa Marina z XIII w., La Compañia z XVI w., Trinidad z XVII w., Iglesia del Carmen z XVI w., szpital de Agudsos z XVIII w. z gotycką kaplicą, Santa María de la Asunción z XVIII w. – arcydzieło hiszpańskiego baroku.
- Synagoga z XIV w.
- Medina Azahara – w pobliżu Kordowy (8 km) pozostałości pałacu Omajjadów. W latach 936-76 wznoszono potężne miasto-pałac na obszarze o wymiarach 750x1500 metrów, którego budowa pochłonęła olbrzymie sumy. Władca Abd-ar-Rahman III polecił sprowadzić ponad 4300 kolumn, w tym 140 z Konstantynopola. Jego świetność trwała krótko, na początku XI w. oddziały Berberów zamieniły pałac w rumowisko, służące później za kamieniołom.
- Puente Romano – 16 łukowy most nad Gwadalkiwirem, zbudowany za czasów Augusta, wielokrotnie przebudowywany.
- Torre de la Calahorra, na resztkach arabskiej budowli Alfons XI w XIV w. wzniósł twierdzę, później wzmacnianą.
[edytuj] Znani ludzie związani z Kordową
[edytuj] Miasta partnerskie
Manchester, Wielka Brytania
São Paulo, Brazylia
Kairuan, Tunezja
Damaszek, Syria
Saint-Denis, Francja
[edytuj] Link zewnętrzny
Historyczne centrum Kordowy • Alhambra, Generalife i Albaicín w Grenadzie • Katedra w Burgos • Klasztor i pałac Eskurial pod Madrytem • Dzieła Gaudiego w Barcelonie: Park Güell, Pałac Güell, Casa Milà, Casa Vicens, fasada Narodzenia Pańskiego i krypta katedry Sagrada Família, Casa Batlló i krypta w Colonia Güell • Jaskinia Altamira i paleolityczna sztuka jaskiniowa północnej Hiszpanii • Stare miasto i akwedukt w Segowii • Zabytki Oviedo i kościoły Królestwa Asturii • Stare miasto w Santiago de Compostela • Stare miasto w Ávili wraz z kościołami poza murami • Zabytki w stylu mudejar w Aragonii • Historyczne centrum Toledo • Park Narodowy Garajonay • Stare miasto w Cáceres • Katedra, alkazar i Główne Archiwum Indii w Sewilli • Stare miasto w Salamance • Klasztor w Poblet • Zespół archeologiczny w Méridzie • Królewski klasztor Santa Maria de Guadalupe • Szlak pielgrzymkowy do Santiago de Compostela • Park Narodowy Doñana • Historyczne miasto warowne Cuenca • Giełda Jedwabiu w Walencji • Las Médulas • Pałac Muzyki Katalońskiej i szpital św. Pawła w Barcelonie • Pireneje - Mont Perdu • Klasztory Yuso i Suso w San Millán de la Cogolla • Sztuka naskalna basenu Morza Śródziemnego na Półwyspie Iberyjskim • Uniwersytet i dzielnica zabytkowa w Alcalá de Henares • Ibiza - różnorodność biologiczna i kulturowa • San Cristóbal de La Laguna • Stanowisko archeologiczne Atapuerca • Zespół katalońskich kościołów romańskich w Vall de Boí • Zespół archeologiczny Tarraco • Gaj palmowy w Elx • Rzymskie mury obronne w Lugo • Krajobraz kulturowy Aranjuezu • Renesansowe zespoły zabytkowe Úbeda i Baeza • Most Biskajski • Park Narodowy Teide
| Islamiści zaatakują supertankowiec? |
 Islamscy członkowie bojówek Shabaab chcą zaatakować somalijskich piratów, którzy porwali saudyjski tankowiec "Sirius Star" - twierdzą przedstawiciele rady starszych w Haradere. Tuż obok tego miasta zakotwiczony jest statek z porwanymi 25 osobami, w tym dwoma Polakami. Wcześniej piraci ostrzegali przed próbą odbicia statku siłą.
|
| Tybetańczycy rezygnują z niepodległości |
 Obradujący w Dharamsali Tybetańscy uchodźcy pozostali wierni propagowanej od dziesięcioleci przez XIV Dalajlamę drodze środka. W praktyce oznacza to rezygnację w niepodległości Tybetu na rzecz ograniczonej autonomii w ramach Chińskiej Republiki Ludowej.
|
| Irańczycy powiesili izraelskiego szpiega |
 Władze w Teheranie poinformowały w sobotę o egzekucji miejscowego biznesmena, skazanego na karę śmierci za szpiegostwo na rzecz Izraela. Rzecznik irańskiego resortu sprawiedliwości sprecyzował, że wyrok wykonano na początku tygodnia.
|
| Kościół "nędzny", ale pozostanie legalny |
 Koniec kłopotów scjentologów w Niemczech? - wszystko na to wskazuje. Minister spraw wewnętrznych i jego odpowiednicy w 16 landach zarzucili pomysł zdelegalizowania kościoła. Powód to brak dostateczych dowodów na nielegalną działalność. Jednak śledczy będą wciąż monitorować działania grupy.
|
| Atak zimy w Niemczech i Austrii |
 Zima daje o sobie znać nie tylko w Polsce. U naszych zachodnich sąsiadów opady śniegu i niskie temperatury doprowadziły do wielu utrudnień na drogach. Meteorolodzy ostrzegają przed kolejnymi intensywnymi opadami i silnym mrozem.
|