Z Wikipedii

Czernorizec Chrabyr (Mnich Chrobry) - średniowieczny bułgarski pisarz, działający w presławskiej szkole piśmienniczej na przełomie IX i X w.

Nie zachowały się żadne dane biograficzne, które wskazywałyby kim był Czernorizec, wiadomo tylko, iż był w jakiś sposób związany z kościołem, o czym świadczy jego imię ('czernorizec' = mnich). Przyjmuje się, iż miano "Czernorizec Chrabyr" było pseudonimem któregoś z bardziej znanych twórców szkoły presławskiej; na podstawie pewnych poszlak uważa się, iż mógł to być nawet sam władca Bułgarii, Symeon I Wielki (893 - 927).

Czernorizec Chrabyr jest autorem tylko jednego dzieła literackiego, traktatu zatytułowanego O literach (О ПИСМЕНЕХЪ), które było jednak jednym z najbardziej znanych i najczęściej kopiowanych w średniowiecznych skryptoriach tekstów literatury staro-cerkiewno-słowiańskiej. Przyjmuje się, iż traktat O literach powstał po roku 893.

Traktat O literach jest żarliwą apologią piśmiennictwa słowiańskiego oraz nowego alfabetu (jakkolwiek istnieją spory, czy chodzi tu o głagolicę, czy o cyrylicę), utworzonego przez św. Cyryla, a jednocześnie stanowi polemikę z krytycznymi głosami pisarzy greckich, argumentującymi za wyższością języka i alfabetu greckiego czy nawet wyłącznością używania greki w piśmiennictwie. Jest to także jednyny znany średniowieczny tekst podający dokładną datę roczną powstania alfabetu słowiańskiego (być może chodzi tu o głagolicę).

Do naszych czasów przetrwało ok. 80 odpisów traktatu, zapisanych w rozmaitych redakcjach języka staro-cerkiewno-słowiańskiego. Najstarszy z odpisów, sporządzony przez mnicha Ławrentija za czasów panowania cara Iwana Aleksandra, pochodzi z 1348 r. Dzieło było kilkakrotnie wydawane drukiem, m.in. w Wilnie (1575 - 1580), w Moskwie (1637), Petersburgu (1776) czy Supraślu (1781).

Polski przekład traktatu ukazał się w antologii Pasterze wiernych słowian w opracowaniu A. Naumowa, Kraków 1985.

[edytuj] Zobacz też

Literatura bułgarska

Pierwsza ofiara powodzi na Podkarpaciu

35-letni mieszkaniec Jabłonki w powiecie brzozowskim jest prawdopodobnie pierwszą ofiarą powodzi na Podkarpaciu. Ciało Grzegorza P. wyłowiono po południu z potoku Dydnianka, który wpada do Sanu.

Szymanek-Deresz proponuje ponadpartyjne prace nad ustawą medialną

Jolanta Szymanek-Deresz (SLD) oceniła - dzień po tym jak Sejm podtrzymał weto prezydenta do ustawy medialnej - że obecnie jest dobry moment, aby rozpocząć prace nad ustawą medialną w układzie ponadpartyjnym, z uwzględnieniem postulatów Sojuszu.

"Niektóre wyroki ws. dziennikarzy mają charakter przypadkowy"

Zdaniem medioznawcy, profesora Wiesława Godzica, niektóre wyroki zapadające w Polsce w sprawach dotyczących dziennikarzy mają charakter przypadkowy, i są efektem braku wiedzy sędziów o zasadach działania wolnych mediów.

Szef SLD: "palikotyzacja" PO z siłą huraganu

- Szef klubu PO, Zbigniew Chlebowski najwyraźniej bierze przykład ze swojego kolegi, posła Janusza Palikota (...). W polityce jednak warto zachować umiar i nie licytować się z posłem Palikotem - pisze na swoim blogu w Onet.pl Grzegorz Napieralski, przewodniczący Sojuszu Lewicy Demokratycznej.

"On jak śpi, to kłamie; PO nie rozmawia z hipokrytą"

- Jak śmie pan Napieralski mówić, że nie dają (SLD - red.) partyjnej legitymacji telewizji publicznej, a obecna telewizja, która jest PiS-owskim komitetem wyborczym - mówię o publicystyce - miejscami przypomina publicystykę stanu wojennego - jest całkowicie jednostronna, PiS-owska, zakłamana – oburzał się w TVN24 Stefan Niesiołowski.

Linki: Strona g��wna