Czirokezi
Z Wikipedii
Czirokezi to plemię Indian Ameryki Północnej, które w czasie pierwszych kontaktów z Europejczykami (XVII wiek) zamieszkiwało wschodnie i południowo-wschodnie tereny dzisiejszych Stanów Zjednoczonych. Później większość jego członków zostało przymusowo przesiedlona na tereny płaskowyżu Ozark. Byli jednym z plemion wliczanych w skład grupy Pięciu Cywilizowanych Plemion. Według spisu powszechnego z 2000 roku są najliczniejszym plemieniem Indiańskim w Stanach Zjednoczonych.
[edytuj] Krótka charakterystyka
- Nazwa grupy etnicznej lub plemienia: Cherokee, nazwa własna Tsalagi
- Polska nazwa: Czirokezi, Czerokezi
- Język: czirokeski
- Krótka charakterystyka: Indianie Ameryki Północnej, pierwotnie wywodzący się od Irokezów i zamieszkujący podgórskie, zachodnie obszary Karoliny Południowej i Północnej, północną Georgię i wschodnie Tennessee.
- Sławne postaci: Sekwoja, Elias Boudinot, John Ross, Lewis Downing
[edytuj] Historia i dzieje współczesne
Pierwszym Europejczykiem, który się z nimi zetknął, był Hernando de Soto w roku 1540. W czasie amerykańskiej wojny o niepodległość stanęli po stronie Anglików, ale nie prowadzili otwartej wojny przeciwko kolonistom. W latach 30. zaczęli posługiwać się własnym alfabetem sylabicznym (zob. Sekwoja), wydawać własne publikacje (zob. Elias Boudinot) i tworzyć podstawy autonomicznego systemu polityczno-społecznego (zob. New Echota). Po znalezieniu złota an terenach Georgii w roku 1838 zostali zmuszeni do opuszczenia swego terytorium i udania się na Terytorium Indiańskie w dzisiejszym stanie Oklahomie, gdzie do dziś mieszka wielu z nich. Jedna czwarta nie przeżyła tego "Marszu Śmierci. W Oklahomie (wówczas tzw. "Indian Territory) stworzyli - wespół z podobnie przesiedlonymi plemionami Chickasaw, Choctaw, Creek i Seminole - organizację pod nazwą Pięciu Cywilizowanych Narodów. Jako właściciele niewolników opowiedzieli się po stronie Konfederacji w czasie Wojny Secesyjnej.
Niewielka grupa Czirokezów odmówiła udania się do Oklahomy i zbiegła w góry na pograniczu Karoliny Północnej i Tennessee. Po wielu walkach i rozmowach pokojowych przyznano im pewien obszar ziemi {dzisiaj rezerwat Qualla w górach Smokey w Karolinie Północnej.
[edytuj] Liczebność w roku 2000
Dzięki popularności plemienia wśród Amerykanów oraz liberalnym (w przeszłości) zasadom przyjmowania do plemienia (m.in. byłych niewolników murzyńskich i Metysów) Czirokezi są dziś najliczniejszą grupą plemienną w USA i całej Ameryce Północnej. Według danych U.S. Census Bureau, podczas spisu powszechnego w 2000 roku 281 069 obywateli USA zadeklarowało, że jest pochodzenia Cherokee, zaś 729 533 oświadczyło, że ma pochodzenie wyłącznie lub między innymi Cherokee.
| Przełom w leczeniu opryszczki |
|
Zdaniem amerykańskich naukowców jest szansa na całkowite wyleczenie osób, u których występuje opryszczka, czyli popularnie zwane zimno. Nadzieję dają wyniki najnowszych badań genetycznych.
|
| Cukier chroni niemowlaki przed bólem |
|
Zastosowanie sacharozy jako środka łagodzącego ból podczas zabiegów medycznych wykonywanych u noworodków powinno być ograniczone do nakłuć żył czyli przede wszystkim pobierania krwi - informują pediatrzy na łamach internetowego portalu naukowego "Eurekalert".
|
| Dzisiaj Słońce najdalej od Ziemi |
|
Dokładnie o godzinie 10, Ziemia znajdzie się najdalej od Słońca (aphelium). Oba ciała będzie wtedy dzielił dystans 152.1 milionów kilometrów.
|
| Wirtualny spacer po gotyckim Wrocławiu |
|
Zabytkowy, późnogotycki ratusz we Wrocławiu można zwiedzać w internecie w ramach tzw. wirtualnego spaceru. Dzięki nowej wizualizacji, siedząc przed ekranem komputera, można zajrzeć do prawie wszystkich sal budynku.
|
| Superkomputer pomoże diagnozować osteoporozę |
|
Dzięki wykonanym na superkomputerze "Blue Gene" symulacjom struktury ludzkich kości można bardzo dokładnie analizować ich kruchość i ocenić ryzyko złamań na wczesnym etapie rozwoju choroby - poinformowano podczas konferencji IACM/ECCOMAS 2008 w Wenecji we Włoszech.
|