Z Wikipedii

herb Denhoff

Dönhoff - niemiecki ród szlachecki, pochodzący z Hrabstwa Mark w Westfalii, po raz pierwszy wymieniony w 1282 r. W XIV w. przedstawiciele rodu osiedli na terenie inflanckich ziem zakonu krzyżackiego (zakon inflancki). Po przyłączeniu Inflant do Rzeczypospolitej (pakt wileński - 1561 r.) zasilili szeregi polskiej szlachty. W 1633 r. osiągnęli godność hrabiów Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego (niem. Reichsgrafen), wchodząc tym samym w szeregi arystokracji. W 1637 r. hr. Kacper uzyskał tytuł księcia cesarstwa (niem. Reichsfürst). Linia jego potomków wygasła w XVIII w.

[edytuj] Polska linia Dönhoffów

Dönhoffowie mieszkający w Rzeczypospolitej nosili spolszczone nazwisko Denhoff.

Denhoffowie – polska gałąź niemieckiego rodu szlacheckiego Dönhoff, którego przedstawiciele zasilili szeregi polskiej szlachty po przyłączeniu Inflant do Rzeczypospolitej. Używali herbu własnego (Denhoff), który nazywany jest także Dzik lub, ze względu na swoje podobieństwo do polskiego herbu Świnka, błędnie określany jako Świnka.

Najbardziej znani przedstawiciele tego rodu w Rzeczypospolitej:

• Ernest Magnus Denhoff (1581-1642) – kasztelan parnawski (1635), wojewoda parnawski (1640);
• Kasper Denhoff – wojewoda dorpacki (1627), następnie sieradzki (1634), marszałek dworu królowej (1639);
• Gerard Denhoff (ok. 1598-1648) – kasztelan gdański 1642 r., wojewoda pomorski i podskarbi ziem pruskich (1643);
• Ernest Denhoff (zm. 1693) – generał lejtnant wojsk koronnych, wojewoda malborski (1685);
• Władysław Denhoff (zm. 1683) – kasztelan chełmiński (1677 r.), wojewoda pomorski (1677 r.), zginął w bitwie pod Parkanami;
• Jan Kazimierz Denhoff (1649-1697) – kardynał, dyplomata, rezydent Jana III Sobieskiego;
• Jerzy Albrecht Denhoff – biskup krakowski, kanclerz wielki koronny (1648-1702);
• Stanisław Ernest Denhoff (zm. 1728) – hetman polny litewski (1709), wojewoda połocki (1722).

Potęgę i znaczenie w Rzeczypospolitej Denhoffowie budowali w oparciu o dwór monarszy i liczne starostwa nadawane przez kolejnych władców. Wśród członków wpływowego w XVII i XVIII w. rodu Denhoffów byli też i tacy, którzy nie osiągnęli wysokich godności senatorskich, ponieważ zginęli, walcząc w imieniu Rzeczypospolitej, tak jak pułkownik wojsk koronnych Hieronim Denhoff (Herman Dönhoff) w bitwie pod Cecorą (1620).

[edytuj] Pruscy Dönhoffowie

Jedna z gałęzi rodu (potomkowie Friedricha von Dönhoffa, syna wojewody parnawskiego Ernesta Magnusa Denhoffa (Magnus Ernst von Dönhoff) osiadła w Prusach w 1666 r., gdzie do 1945 r. miała swoją siedzibę w zamku Friedrichstein pod Królewcem. Własnością Dönhoffów były też dobra Pasłęk (Preußisch Holland).

Z pruskiej gałęzi tej rodziny pochodzili m.in.:

• Friedrich Graf von Dönhoff (1639-1696) brandenbursko-pruski generał lejtnant
• Otto Magnus Graf von Dönhoff (1665-1717) - budowniczy zamku Friedrichstein (1709-1714)
• Ernst Ladislaus Graf von Dönhoff (1671-1724) - brandenbursko-pruski generał lejtnant
• Bogislaus Friedrich Graf von Dönhoff (1672-1740) brandenbursko-pruski generał piechoty
• Alexander Graf von Dönhoff (1683-1742) pruski generał lejtnant i zaufany Fryderyka Wilhelma I
• August Christian Ludwig Karl von Dönhoff (1742-1803) dyplomata.
• Sophie Gräfin Dönhoff (1768-1838) - morganatyczna żona Fryderyka Wilhelma II
• Marion Gräfin Dönhoff (1909-2002) - publicystka, dziennikarka niemiecka, współwydawca tygodnika Die Zeit, do II wojny światwowej właścicielka Kwitajn

[edytuj] Varia

• W okresie Cesarstwa Niemieckiego imię Dönhoffowów nosił pułk grenadierów 3 Brygady Piechoty w Rastenburgu (7. Ostpreußisches Infanterieregiment Nr. 44 "Graf Dönhoff")

• Freimut Börngen nazwał jedną z odkrytych przez siebie planetoid "11075 Dönhoff" na cześć Marion Dönhoff, jako działaczki opozycji antyhitlerowskiej.

• "Denhoff" to także pseudonim pułkownika Zymunta Miłkowskiego, komendanta Obszaru Zachodniego Armii Krajowej.

[edytuj] Zobacz

• Polskie rody książęce
• Drogosze
• Wacław Denhoff-Czarnocki

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Informacja o pracy: D. Woźnicki "Pozycja społeczna szlachty inflanckiej w Rzeczypospolitej na przykładzie Denhoffów"
• Strona genealogiczna rodu Dönhoffów
• Informacja o publikacji: Kilian Heck, Christian Thielemann, Friedrichstein. Das Schloss der Dönhoffs in Ostpreußen