Z Wikipedii

Digoksyna
Ogólne informacje
Nomenklatura systematyczna (IUPAC):
4-[(3S,5R,8R,9S,10S,12R,13S,14S)-3-[(2S,4S,5R,6R)- 5-[(2S,4S,5R,6R)-5-[(2S,4S,5R,6R)-45-dihydroksy-, 6-metylo-oksan-2-yl]oksy-4-hydroksy-6-metylo- oksan-2-yl]oksy-4-hydroksy-6-metylo-oksan- 2-yl]oksy-12,14-dihydroksy-10,13-dimetylo-1, 2,3,4,5,6,7,8,9,11,12,15,16,17-tetra dekahydrocyklopenta[a]fenantren-17-yl]-5H-furan-2-on
Wzór sumaryczny	C41H64O14
SMILES	CC1C(C(CC(O1)OC2C(OC(CC2O)OC3 C(OC(CC3O)OC4CCC5(C(C4)CCC6C5 CC(C7(C6(CCC7C8=CC(=O)OC8)O)C) O)C)C)C)O)O
Masa molowa	780,938 g/mol
Identyfikacja
Numer CAS	20830-75-5
PubChem	30322
DrugBank	APRD00098
Właściwości Rozpuszczalność w wodzie nierozpuszczalna Temperatura topnienia 249 °C (522,15 K; ±1°)
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą warunków standardowych (25°C, 1000 hPa)
Klasyfikacja
ATC	C01AA05
Stosowanie w ciąży	kategoria C
Farmakokinetyka
Biodostępność	60-80% (doustnie)
Okres półtrwania	36-43 godziny
Wiązanie z białkami osocza i tkanek	20-30%
Metabolizm	wątroba (30%)
Wydalanie	70% nerki 30% żółć
Uwagi terapeutyczne
Drogi podawania	doustnie dożylnie domięśniowo[1]

Digoksyna (digoxin) - glikozyd uzyskiwany z naparstnicy wełnistej (łac. Digitalis lanata), stosowany w medycynie głównie do leczenia niewydolności serca i migotania przedsionków z szybką akcją komór. Zwiększa siłę i pobudliwość mięśnia sercowego oraz powoduje zwolnienie przewodnictwa w węźle przedsionkowo-komorowym i zmniejszenie częstości akcji serca. Jej działanie jest ograniczone licznymi efektami ubocznymi, głównie w postaci zaburzeń rytmu serca.

[edytuj] Mechanizm działania

Mechanizm działania digoksyny polega na blokowaniu Na⁺K⁺ATP-azy zlokalizowanej w błonie cytoplazmatycznej kardiomiocytów. Powoduje to zwiększenie stężenia jonów sodowych wewnątrz komórki, co z kolei hamuje działanie wymiennika sodowo-wapniowego i w efekcie uniemożliwia wypompowanie wapnia z wnętrza komórki, czego następstwem jest zwiększenie wewnątrzkomórkowego poziomu wapnia. Zwiększa przez to siłę i szybkość skracania się włókien mięśniowych (działanie inotropowododatnie). Digoksyna działa również batmotropowododatnie, czyli pobudza pobudliwość mięśnia sercowego (poprzez zmiany gradientu potasowego po obu stronach błony komórkowej).
Oprócz ww. digoksyna wykazuje działanie chronotropowoujemne oraz dronotropowoujemne - zwolnienie akcji serca i przewodzenia w węźle przedsionkowo-komorowym poprzez aktywację układu parasympatycznego a także bezpośredni wpływ hamujący na komórki węzła. Wywiera również hamujący wpływ na układ sympatyczny.

Oprócz działania na komórki mięśnia sercowego digoksyna wykazuje również wpływ na kanaliki nerkowe. Poprzez hamowanie pompy sodowej wtórnie zmniejsza wydzielanie reniny, nasilając przez to efekt natriuretyczny (czyli zwiększający wydalanie jonów sodowych z moczem) i, poprzez następcze zmniejszone wytwarzanie angiotensyny, rozszerzenie naczyń.

[edytuj] Wskazania

• zaawansowana skurczowa, zastoinowa, przewlekła niewydolność serca
• migotanie lub trzepotanie przedsionków połączone z szybką akcją komór
• napadowe częstoskurcze nadkomorowe
• wady zastawkowe przebiegające z niewydolnością serca
• kardiomiopatia niedokrwienna
• niewydolność serca u dzieci - jest lekiem pierwszego rzutu

[edytuj] Przeciwwskazania

Bezwzględne:

• nadwrażliwość na lek
• prawdopodobieństwo przedawkowania
• zespół chorego węzła zatokowo-przedsionkowego
• bradykardia zatokowa
• blok przedsionkowo-komorowy II i III stopnia
• częstoskurcz komorowy
• migotanie komór
• zespół WPW
• hipokaliemia
• hiperkalcemia
• kardiomiopatia przerostowa ze zwężeniem drogi odpływu
• tętniak aorty
• choroba beri-beri
• zaciskające zapalenie osierdzia
• guzy przedsionków
• nadciśnienie tętnicze
• zatrucie glikozydami naparstnicy
• planowana kardiowersja elektryczna w ciągu najbliższych 1-2 dni

Względne:

• krążenie hiperkinetyczne
• przewlekłe serce płucne
• migotanie przedsionków bez cech niewydolności
• przewlekłe schorzenia układu oddechowego
• obrzęk śluzowaty
• ostra hipoksemia
• niedokrwistość
• ostra faza zawału serca
• podczas stosowania antagonistów wapnia, β-blokerów, amiodaronu, chinidyny
• zapalenie mięśnia sercowego o ciężkim przebiegu
• zaburzenia wydalania digoksyny
• niedoczynność tarczycy

[edytuj] Interakcje lekowe

• leki hamujące perystaltykę mogą nasilać wchłanianie digoksyny
• leki zobojętniające, kaolin, neomycyna, cholestyramina, sulfasalazyna, węgiel aktywowany, pektyny, cytostatyki, metoklopramid zmniejszenie działania digoksyny
• leki zmniejszające stężenie potasu w surowicy nasilają arytmogenne działanie glikozydów naparstnicy
• preparaty wapnia nasilają arytmogenne działanie glikozydów naparstnicy
• β-adrenolityki oraz antagoniści wapnia mogą prowadzić do nadmiernego zwolnienia akcji serca i zaburzeń przewodnictwa
• sympatykomimetyki np. adrenalina, orcyprenalina, salbutamol pobudzają węzeł przedsionkowo-komorowy i mogą zwiększać ryzyko wystąpienia zaburzeń rytmu
• hormony przytarczyc i ich syntetyczne analogi, duże dawki witaminy D₃ mogą zwiększać działanie digoksyny
• zwiększenie stężenia digoksyny we krwi powodują: werapamil, flekainid, antagoniści wapnia, inhibitory ACE, antybiotyki (tetracykliny, erytromycyna), spironolakton, chinidyna, propafenon, amiodaron, itrakonazol, indometacyna.

[edytuj] Działania niepożądane

• zaburzenia rytmu serca:
  • blok przedsionkowo-komorowy
  • dodatkowe skurcze komorowe
  • częstoskurcz komorowy
  • trzepotanie i migotanie komór
  • bradykardia
• zaburzenia żołądkowo-jelitowe:
  • nudności, wymioty
  • bóle brzucha
  • brak łaknienia
• bóle i zawroty głowy
• omdlenia
• bezsenność
• zaburzenia widzenia
• zaburzenia psychiczne, depresja
• drgawki

Rzadko:

• zmiany skórne
• eozynofilia
• ginekomastia

Objawy niepożądane ujawniają się przy stężeniu leku we krwi > 1,0 ng/ml. Ryzyko nagłej śmierci sercowej jest szczególnie duże przy stężeniu przekraczającym 2,0 ng/ml.

[edytuj] Objawy przedawkowania digoksyny

• zaburzenia żołądkowo-jelitowe
• zaburzenia ze strony ośrodkowego układu nerwowego
• zaburzenia widzenia - widzenie kolorowe
• zaburzenia rytmu serca
• zmiany w EKG:
  • miseczkowate obniżenie odcinka ST
  • spłaszczenie lub odwrócenie załamka T
  • skrócenie czasu trwania odstępu QT
  • wydłużenie czasu trwania odstępu PQ
  • zaburzenia rytmu z bradykardią lub tachykardią

[edytuj] Leczenie przedawkowania digoksyny

• odstawienie leku
• dożylne podawanie potasu - do poziomu górnej granicy normy
• atropina - przy zaburzeniach przewodzenia (przy nieskuteczności - czasowa elektrostymulacja serca)
• lidokaina, fenytoina, β-blokery, siarczan magnezu - przy tachyarytmiach komorowych
• fenytoina - przy tachyarytmiach nadkomorowych
• przy nieskuteczności leczenia - kardiowersja elektryczna
• fragmenty Fab przeciwciał wiążących digoksynę

[edytuj] Dawkowanie

Ściśle według zaleceń lekarza!

[edytuj] Preparaty

• Digoxin

Przypisy

[edytuj] Bibliografia

• Indeks leków Medycyny Praktycznej 2006, Kraków, Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, ss. 176-177, 2006, ISBN 83-7430-060-4
• Drug Bank - Digoksyna (en)

Przeczytaj zastrzeżenia dotyczące pojęć medycznych w Wikipedii!