Z Wikipedii

Rynek w Dobrem

Współrzędne: 52°19'17" N 21°40'42" E52.3213889 21.6783333 (Dobre (województwo mazowieckie))

Dobre
Herb Dobrego
Województwo	mazowieckie
Powiat	miński
Gmina	Dobre
Powierzchnia	8,13 km²
Położenie	52° 19' 17'' N 21° 40' 42'' E
Liczba mieszkańców (2008)  • liczba ludności  • gęstość	1627 196,8 os./km²
Strefa numeracyjna (do 2005)	25
Kod pocztowy	05-307
Tablice rejestracyjne	WM
Położenie na mapie Polski Dobre
Strona internetowa wsi

Dobre – wieś w Polsce (1530-1852 miasto), siedziba gminy Dobre położona w województwie mazowieckim, w powiecie mińskim. Według danych z 31 grudnia 2006 roku wieś zamieszkiwało 1620 mieszkańców.

[edytuj] Historia

Urząd Gminy Dobre

Jak podaje historia w 1530 r. w kancelarii króla Zygmunta Starego panowie Ossowińscy otrzymali zezwolenie na lokację miasta Dobre. Rejestr poborowy z 1563 r. pozwala stwierdzić, że w początkach drugiej połowy XVI w. istniały już prywatne miasteczka o nazwie Dobre Stare i Dobre Nowe. Każde z nich płaciło łanowe z 20 włók zagospodarowanych przez mieszczan. Rozległością gruntów miejskich Dobre dorównywało więc Mińskowi Mazowieckiemu. Z rejestru czytamy również, że miało ono znaczną liczbę rzemieślników i przekupniów.

W roku 1530 Jan Dobrzyniecki – podstoli zakroczymski uzyskał dla wsi Dobre (w dobrach Ossówno w powiecie liwskim) erekcję parafii i lokacji miasta na prawie chełmińskim z zezwoleniem odbywania trzech jarmarków rocznie i jednego targu tygodniowo. Tradycja tygodniowych targów została zachowana do dnia dzisiejszego.

W 1567 r. obok Dobrego Starego należącego do Dobrzynieckich występuje w rejestrze poboru Dobre Nowe, będące w posiadaniu drugiej gałęzi tej rodziny, która wzięła nazwisko od dóbr Ossówno Ossowińskich. Sądząc z jednakowego uposażenie w ziemię po 20 łanów – miasteczko podzielone na połowę. Jak wynika z opłacanego poboru Dobre stanowiło w tym okresie poważny ośrodek rzemieślniczo-handlowy (40 rzemieślników i 6 przekupniów). Szacunkowo zatrudniali oni około 800 osób. Jednak w 1567 r. liczba rzemieślników stopniowo zaczęła maleć, a w drugiej połowie XVI w., po zniszczeniach szwedzkich pogłówne płaciło tylko miasto Dobre, w wysokości świadczącej o zatrudnieniu nie przekraczającym 150 mieszkańców.

Z początkiem XVIII w. Dobre przeszło w ręce Masalskich, od których nabył je ok. 1785 r. S. Szydłowski kasztelan żarnowski. W 1752 r. August III podniósł liczbę jarmarków Do czterech. W 1824 r. Dobre zamieszkiwało 137 mieszkańców w 38 drewnianych Domach. Natomiast w 1845 r. – 384 mieszkańców i należało wówczas do J. Jażwińskiego. Dochody miasta nie wystarczały na opłacenie administracji miejskiej. W 1852 r. Dobre zostało pozbawione praw miejskich, których pozostałością jest herb.

[edytuj] Kalendarium

Figura Matki Boskiej przed kościołem w Dobrem

• 1530 – nadanie praw miejskich,
• 1831 – bitwa pod Dobrem,
• 1852 – Dobre zostaje pozbawione praw miejskich,
• 1873-1878 – budowa kościoła,
• 1878 – poświęcenie kościoła,
• 1880 – biskup Wincenty Teofil Popiel-Chościak dokonuje aktu konsekracji świątyni,
• 1915 – powstaje w Dobrem OSP,
• 1929 – wmurowanie kamienia węgielnego pod budowę szkoły,
• 1935 – ukończenie budowy szkoły,
• 1943 – powstaje w Dobrem Gminna Spółdzielnia,
• 1973 – Dobre staje się siedzibą gminy
• 1977 – oddanie do użytku nowej remizo-świetlicy,
• 1982 – zawiązuje się Spółdzielnia Mieszkaniowa "ZGODA",
• 1997 – oddanie do użytku drugiego skrzydła szkoły,
• 1999 – ukończenie budowy cegielni, jednej z najnowocześniejszych w Europie,
• 1999 – oddanie do użytku hali sportowej,
• 2004 – oddanie do użytku budynku gimnazjum,
• 2005 – oddanie do użytku nowoczesnej oczyszczalni ścieków oraz hydroforni

[edytuj] Bitwa pod Dobrem

Zobacz więcej w osobnym artykule: Bitwa pod Dobrem.

17 lutego 1831 r. we wsi Makówiec Duży rozegrała się bitwa wojsk polskich pod dowództwem generała Jana Skrzyneckiego z korpusem rosyjskim dowództwem gen. Rosena. Maria Konopnicka opisała tę bitwę w pięknym wierszu pt. "Biwa pod Dobrem", rozpoczynającym się od słów: "Jak Dwernicki pod Stoczkiem, tak Skrzynecki pod Dobrem…".

[edytuj] OSP Dobre

OSP Dobre

Załoga OSP Dobre

Akcja na planie Kryminalnych w Makówcu Dużym

Medal z okazji 90 lecia OSP w Dobrem

Straż Pożarna w Dobrem Powstała w 1915 r. Osada Dobre, siedziba ówczesnej Gminy Rudzienko posiadała budynki w zwartej zabudowie, przeważnie drewniane o słomianym pokryciu dachów. Były to idealne warunki do powstawania pożarów. Najbliższa straż pożarna znajdowała się w Mińsku Mazowieckim. Jej dotarcie do Dobrego było tym trudniejsze, że nie było wtedy ani jednej drogi bitej. W 1915 r. trwała wojna, toteż możliwość powstawania pożarów zwielokrotniła się. Dlatego też 2 października 1915 r. mieszkańcy zakładają Dobrowolny Ochotniczy Związek Walki z Żywiołem. Naczelnikiem został nauczyciel Władysław Hejn. Oddział liczył 13 strażaków, a byli to: Wacław Kosim, Stanisław Kijek, Stanisław Bodecki, Bolesław Chojecki, Władysław Król, Józef Laskowski, Władysław Mirosz, Jan Rawski, Ignacy Sadowski, Czesław Sajnóg, Feliks Zbrzeźniak, Stanisław Sawicki. W 1928 r. było już 31 strażaków. Do dyspozycji posiadali: 8 metrów węża ssawnego, 40 metrów węża tłocznego, 3beczkowozy dwukołowe, 5 drabin, sprzęt alarmowy w postaci 2 dzwonów i 4 trąbek, pełny komplet mundurów, pasów, hełmów. W 1931 r. rozpoczęto budowę murowanej remizy z pustaków betonowych. W 1932 r. działała orkiestra dęta w składzie 15 instrumentów. Jej dyrygentem był Leopold Kołodziejczyk miejscowy organista, a jednocześnie sekretarz OSP. Kosztem i staraniem straży w 1938 r. w centrum Dobrego zbudowano kryty zbiornik przeciwpożarowy. Pierwszą motopompę zakupiono w 1941 r., a samochód w 1942 r. Rok 1944 to rok wyjątkowo trudny dla strażaków. Ustępujący okupant wyprowadza i demoluje z trudem zdobyty samochód, pozostawiając w polu wrak. Zabiera motopompę i zgromadzony sprzęt muzyczny. Orkiestra przestaje istnieć. Straż pozostaje znowu tylko przy ręcznym sprzęcie.

W 1946 r. korzystając z przydziału zakupiono z demobilu wojskowy samochód terenowy marki GM JEMS imotopompę na podwoziu dwukołowym marki Standard. Kolejne lata to ciągłe starania o sprzęt, organizowanie imprez kulturalnych i tanecznych, a także czas na szkolenie młodych ochotników. Na przełomie lat 1960-70 straż zajmuje trzykrotnie pierwsze miejsca w zawodach powiatowych. W roku 1967 otrzymano typowy samochód pożarniczy Star 20 wycofany z zawodowej straży pożarnej w Warszawie. W 1970 r. podjęto decyzję o zbudowaniu drewnianej wiaty z przeznaczeniem na organizowanie zabaw tanecznych, a co za tym idzie pozyskaniem funduszy na budowę nowej remizo-świetlicy. W 1974 r. stan osobowy straży liczył 51 osób. Rozpoczęto budowę remizo-świetlicy, a oddano obiekt do użytku w 1977 r. Zarząd OSP w tym czasie stanowili: Stefan Sadowski, Stanisław Sajnóg, Heronim Rawski, Walenty Pisarczyk, Józef Mazurkiewicz, Michał Śliwiński, Jerzy Rawski, Andrzej Kościesza, Wacław Łyziak, Roman Cyran. W 1978 r. społeczeństwo Dobrego ufundowało jednostce sztandar, a zarząd wojewódzki OSP dokonał aktu nadania. Odbyła się z tego tytułu akademia okolicznościowa i występy artystyczne.

W 1981 r. przybył samochód bojowy beczkowóz marki Star 26. W roku 1985 wykonano instalację centralnego ogrzewania w garażu. W roku 1987 skasowano samochód Star 20, a w to miejsce Komenda Powiatowa Straży Pożarnych w Mińsku Mazowieckim przekazała nowy samochód Star 200. 28 lipca 1989 r. jednostka gościła uczestników Międzynarodowych Zawodów Pożarniczych CTIF w liczbie 80 osób, wymieniono uwagi i doświadczenia, upominki i odznaki pożarnicze. Po tym spotkaniu otrzymano nowy samochód pożarniczy marki Jelcz 008. W latach 1990-1994 brano udział w akcjach gaśniczych, w zawodach gminnych i rejonowych. Jedne z największych akcji to pożar lasu we wsi Rynia, pożar lasu w gminie Poświętne, pożar lasu w gminie Dębe Wielkie. Od 1991 r. finansowanie straży przejął Urząd Gminy. Duże zrozumienie dla działań OSP wykazał wikariusz parafii O. Arkadiusz Sosna, który na prośbę druhów objął funkcję Kapelana straży gminnej. Dzięki O. Arkadiuszowi wyjechano do Radlina na Śląsk. Gościny udzieliły śląskie rodziny strażackie. Przy tej ochotnicy uczestniczyli na spotkaniu z Ojcem Świętym Janem Pawłem II w Skoczowie. Następnie rodziny te w rewanżu zaproszono do Dobrego.

8 października 1995 r. obchodzono 80. rocznicę powstania OSP w Dobrem. W ciągu minionych lat znacznie poszerzyła się liczebność. W 1998 r. powstała orkiestra dęta, która istnieje do chwili obecnej. Od 15 marca 1995 r. jednostka jest włączona do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego. W ostatnich latach wyremontowano budynek remizy: wymieniono okna, zostało wykonane ocieplenie i nowa elewacja. Jednostka zajmuje czołowe miejsca w powiatowych zawodach strażackich: w 2001 r. zajęto pierwsze miejsce, a w 2003 r. trzecie miejsce. W 2004 r. zakupiono nowy samochód ratowniczo-gaśniczy Star Man 2,5 8/16 GBAM. Stary samochód przekazano do zaprzyjaźnionej jednostki w Porębach Nowych. W dniu dzisiejszym obchodzimy 90. rocznice powstania jednostki. Z tej okazji został wybity pamiątkowy medal i odznaka, a także został skomponowany marsz OSP Dobre. Symbolicznym wkroczeniem naszej OSP w 90-lecie było założenie strony internetowej.

[edytuj] Zabytki

Kościół pw. Św. Mikołaja w Dobrem

• neogotycki kościół parafialny św. Mikołaja. Wybudowany w latach 1873-1878 według projektu Bolesława Podczaszyńskiego na wzór kościoła św. Anny w Wilnie.
• brama kościelna z XIX w.
• dzwonnica z XIX w.
• plebania z XIX w.
• szkoła z pierwszej połowy XX w.
• drewniane budynki mieszkalne z XIX i XX w.
• kamienice wokół rynku z XIX i XX w.
• cmentarz parafialny z XIX w.
• budynek Gminnej Biblioteki Publicznej, dawniej Urząd Gminy z XX w.

[edytuj] Pomniki

• Pomnik poległych w walkach o niepodległość w latach 1914-1920 oraz 1939-1945,
• Pomnik w hołdzie Żołnierzy BCh i AK poległych w walkach o wolność ojczyzny i pomordowanych w łagrach sowieckich w latach 1939-1945,
• Pomnik Nieznanego Żołnierza i ofiar terroru, upamiętniający walki z wojskami niemieckimi 11 września 1939 r.,
• Pomnik Marszałka Józefa Piłsudskiego,
• Pomnik Konstantego Laszczki przed budynkiem Szkoły Podstawowej w Dobrem,
• zegar słoneczny, upamiętniający 475. rocznicę nadania Dobremu praw miejskich

[edytuj] Muzea

• W Gminnym Ośrodku Kultury w Dobrem znajduje się społeczne muzeum artysty-rzeźbiarza Konstantego Laszczki. Ekspozycja dzieł prezentuje m.in. portrety ujęte w popiersiach, maskach medalionach i medalach, wykonane w gipsie, terakocie, odlane w brązie. Zebrane są też fotografie dzieł artysty, dyplomy honorowe i odznaczenia.

[edytuj] Zobacz też

• Dobre
• Powiat miński
• Województwo mazowieckie

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Gmina Dobre
• BIP Dobre

• Mapy: Autopilot • Google Maps • Szukacz • Targeo • Zumi

• Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi

p • d • e

Gmina Dobre

Siedziba gminy: Dobre

Wsie sołeckie: Adamów • Antonina • Brzozowica • Czarnocin • Czarnogłów • Dobre (3 sołectwa) • Drop • Gęsianka • Grabniak • Głęboczyca • Jaczewek • Joanin • Kąty-Borucza • Kobylanka • Makówiec Mały • Makówiec Duży • Marcelin • Mlęcin • Modecin • Nowa Wieś • Osęczyzna • Poręby Nowe • Poręby Stare • Pokrzywnik • Radoszyna • Rakówiec • Rąbierz-Kolonia • Ruda-Pniewnik • Rudno • Rudzienko • Rynia • Sąchocin • Sołki • Świdrów • Walentów • Wólka Czarnogłowska • Wólka Kokosia • Wólka Mlęcka • Wólka Kobylańska