Z Wikipedii

Okładka do książki Dwie bajki

Dwie bajki - książka Antoniego Langego wydana w 1910 w Warszawie, na którą składają się dwa utwory (jeden liryczny, drugi prozatorski) stylizowane na bajki dla dzieci. Autor zadedykował książkę Heniowi, Waciowi i Jasiowi (prawdopodobnie byli to siostrzeńcy poety). Ilustracje wykonał Ignacy Protasiewicz.

Uwaga! W dalszej części artykułu znajdują się szczegóły fabuły lub zakończenia utworu.

• Historia o ptaku, co był psem i psie, co był ptakiem

Utwór napisany został prozą. Narratorem jest sam Lange, który opowiada Heniusiowi historię chłopca o tym samym imieniu i tak samo kapryśnym usposobieniu (A największa jego wada była taka, że ten chłopczyk nigdy nie wiedział, czego chce...). Opowieść rozgrywa się akurat w momencie zniesienia stanu wojennego w Polsce. Pewnego razu wujek (parte-parole autora) wziął chłopca do sklepu z zabawkami i zaproponował kupienie albo lalki psa albo lalki łabędzia. Heniuś nie mógł się zdecydować, toteż tajemniczy sprzedawca imieniem Hokus-Pokus zaproponował mu lalkę ptaka, co jest zarazem psem i psa, co jest zarazem ptakiem. Chłopiec zgodziwszy się, wsiadł na grzbiet osobliwego stworzenia, które natychmiast poszybowało do góry. Heniuś stracił jednak kontrolę nad psem-łabędziem, przez co trafił na nieznaną wyspę, zamieszkiwaną przez bajkowe stworzenia, śpiewające kwiaty, wróżki i niegrzeczne dzieci. Wkrótce okazało się, że wszystkie krnąbrne dzieci, które znalazły się na wyspie, mają trafić do wielkiego żelaznego pieca, w którym ulegną przetopieniu na grzeczne dzieci. Moment ten owiany jest nastrojem niepokoju i grozy. Zakończenie pokazuje jednak, że Heniuś całkowicie się zmienił i odtąd wiedział już czego chce.

• Baśń o trzech królewnach i trzech królewiczach

Utwór napisany został poezją; w formie opowieści poetyckiej podzielonej na pięć rozdziałów. Akcja rozgrywa się w królestwach Czerwonego Lasu i Białogóry, w baśniowym okresie historycznym. Trzej królewicze (zdradziecko przemienieni przez karła Malakira w wieloryba, tura i sokoła; ten sam karzeł uprowadził również ich siostrę Lirę) zapragnęli poślubić trzy białogórskie królewny: Różę, Lilię i Kalinę. Zdobywając szturmem królestwo Białogóry, wyznają swoją miłość i, wraz ze swoimi wybrankami, ruszają do odległych królestw ziemi, wody i powietrza. Ostatni potomek rodu, Sygoń, postanawia jednak zostać rycerzem, który miałby pokonać trzech królewiczów i zabrać swoje siostry z powrotem do Białogóry. Po wielu latach wędrówki, trafia w końcu przed zamek cały z diamentu, gdzie przetrzymywane są trzy królewny. Na miejscu Sygoń poznaje jednak tragiczną historię metamorfozy królewiczów oraz uprowadzenia ich siostry, Liry - w związku z czym oferuje swoją pomoc w odnalezieniu i zabiciu karła. Wkrótce młody rycerz spotyka na swej drodze smoka, który strzeże uwięzionej Liry, a obok stoi karzeł. Sygoń wzywa na pomoc trzech królewiczów; z ich pomocą pokonuje smoka, a następnie Malakira. Lira z wzajemnością zakochuje się w dzielnym Sygoniu, a rzucony na królewiczów czar pryska. Odtąd całe grono zamieszkuje wspólnie zamek królestwa Białogóry.

Tu kończą się szczegóły fabuły lub zakończenia utworu.

Mimo iż Dwie bajki są na pozór utworem napisanym dla młodszych czytelników, w istocie zawierają wiele aluzji filozoficzno-literackich, starannie zarysowaną problematykę egzystencjalną oraz ukryty dialog interkulturowy.

p • d • e

Dzieła Antoniego Langego

Poezja: • Sonety wedyckie • Pogrzeb Shelleya • Ballady pijackie • Księga proroków • Logos • Poezje • Widzenie świętej Katarzyny • Wenus żebracza • Pogrobowcom • Świat • Fragmenta. Poezje wybrane • Pocałunki • Deuteronomion, czyli powtórzenie • Akteon • Księgi bogów • Rozmyślania • Pierwszy dzień stworzenia • XXVII sonetów • Ilia Muromiec • Trzeci dzień • Groteski. Wiersze ironiczne • Rozmyślania. Z nowej serii • Gdziekolwiek jesteś

Proza: • Godzina • Elfryda: nowele i fantazje • Zbrodnia • Dwie bajki • Czterdzieści cztery • Stypa • W czwartym wymiarze • Miranda • Nowy Tarzan • Róża polna • Michałki

Dramat: • Atylla • Wenedzi • Malczewski

Krytyka literacka: • O poezji współczesnej • Studia z literatury francuskiej • Lord Byron • Panteon literatury wszechświatowej • Pochodnie w mroku

Filozofia • O sprzeczności sprawy żydowskiej • Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskim • Studia i wrażenia • Rzuty