Z Wikipedii

archiwum 1
archiwum 2
archiwum 3
archiwum 4 (do lipca 2008)

[edytuj] en:Ganesha

/to robocza wersja tłumaczenia od W:Ganeś, gdy jeszcze był aktywny/

Ganeśa (Sanskr.: गणेश; Gaṇeśa ), też zapisywane Ganeś również znany jako Ganapati, Winajaka, i Pillaiar, jest jednym z najlepiej znanych i najczęściej czczonych bóstwa panteonu hinduistycznego.[5] Jego postać można spotkać w całych Indiach.[6] Hinduistyczne odłamy czczą Go niezależnie od innych przynależności. Kult Ganeśy jest silnie rozpowszechniony i występuje na całym świecie, także wśród dźinistów i buddystów.[8]

Mimo iż charakteryzuje go wiele innych atrybutów, słoniowa głowa Ganeśy sprawia, że staje się łatwy do identyfikacji.[9] Ganeśa jest powszechnie czczony jako Usuwacz Przeszkód[10] także jako Pan Początków i Władca Przeszkód (Wighneśa, Wighneśwara),[11] patron nauk i sztuk, i dewa mądrości, intelektu, inteligencji i intuicji.[12] Oddaje Mu się cześć na początku rytuałów i jest inwokowany jako Patron Liter przy pisaniu dłuższych tekstów.[13] Kilka tekstów indyjskich opowiada związane z Nim historie oraz wyjaśnia Jego ikonografię.

Ganeśa pojawił się jako osobne Bóstwo w jasno rozpoznawalnej postaci w 4 i 5 wieku e.ch. w okresie puranicznym, za czasu dynastii Guptów, wywodzi się jednak ze znacznie bardziej starożytnej tradycji wedyjsko-itihasicznej.[14] Jego popularność szybko wzrosła i wkrótce Adi Śankara wprowadził go do sześciu głównych Bóśtw smartyjskich (ok. 9 wieku e.ch.). Powstał w tym czasie odłam wyznawców zwanych Ganapatia, (Sanskrit: गाणपत्य; gāṇapatya), którzy uznali Ganeśę za Pana Najwyższego.[15] Główne święte pisma dedykowane Ganeśy to Ganeśa-purana, Mudgala-purana, i Ganapati-atharwaśirsa.

[edytuj] Etymologia i inne imiona

Ganeśa jako 'Śri Majureśwar' z małżonkami Buddhi i Siddhi, Morgaon (centralna świątynia regionalnego kompleksu aṣṭavināyaka)[16] Ganeś ma wiele innych tytułów i epitetów, między innymi Ganapati i Wigneśwara. Hinduistyczny tytuł Śri (Sanskrit: श्री; śrī,) jest często dodawany przed Jego imieniem. Popularnym sposobem, którym Ganeśa jest czczony to recytacja Ganeśa-sahasranamy, tekstu "tysiąca imion Ganeśy". Każde imię w sahasranamie ma inne znaczenie i symbolizuje inny aspekt Ganeśy. Istnieją co najmniej dwie wersje Ganeśa-sahasranamy, jedna z których pochodzi z Ganeśa-purany, hinduistycznego tekstu napisanego ku czci Ganeśy.[17]

Sanskryckie imię Ganeśa jest alamkarą łączącą słow gana (Sanskrit: गण; gaṇa), oznaczającę grupę, kategorię lub system i iśa (Sanskrit: ईश; īśa), oznaczające pana lub władcę.[18] Słowo gaņa kiedy skojarzone z Ganeśa używa się w odniesieniu do gaņów, oddziały częsciowo boskich istot, tworzących świtę Śiwy (IAST: Śiva).[19] Termin ogólniej odnosi się do klasy, zpólki, zbioru, korporacji.[20] Niektórzy komentarorzy interpretują "Pan Gaņów" jako oznaczającę "Pan Zastępóe" czy "Pan stworzonych kategorii" takich jak żywioły.[21] Ganapati (Sanskrit: गणपति; gaṇapati), synonim Ganeśy, jest alamkarą słow gaṇa, oznaczającego "grupę", i pati, oznaczającego "pana" lub "władcę".[22] Amarakośa,[23] wczesny leksykon sanskrycki, wymienia osiem synonimów imienia Ganeśa : Winajaka, Wighnarādża (synonim Wigneśy), Dwaimātura (posiadający dwie matki),[24] Gaṇādhipa (równoznaczny z Ganapatim i Ganeśą), Ekadanta (jednoklasty), Heramba, Lambodara (z dużym, wiszącym brzuchem), i Gajanana (IAST: gajānana) ; o t).[25]

Vinayaka (Sanskrit: विनायक; vināyaka) is a common name for Ganesha that appears in the Purāṇas and in Buddhist Tantras.[26] This name is reflected in the naming of the eight famous Ganesha temples in Maharashtra known as the aṣṭavināyaka.[27] The names Vignesha (Sanskrit: विघ्नेश; vighneśa) and Vigneshvara (Sanskrit: विघ्नेश्वर; vighneśvara) (Lord of Obstacles)[11] refers to his primary function in Hindu mythology as the creator and remover of obstacles (vighna).[28]

A prominent name for Ganesha in the Tamil language is Pille or Pillaiyar (Little Child).[29] A. K. Narain differentiates these terms by saying that pille means a "child" while pillaiyar means a "noble child". He adds that the words pallu, pella, and pell in the Dravidian family of languages signify "tooth or tusk of an elephant", but more generally "elephant".[30] Anita Raina Thapan notes that the root word pille in the name Pillaiyar might have originally meant "the young of the elephant", because the Pali word pillaka means "a young elephant".[31]

--Indu ( विकिपीडिया ) 05:10, 10 sie 2008 (CEST)

[edytuj] Portale w szablonach

Polecam opiekunowi Portalu. Albertus teolog (dyskusja) 13:47, 9 paź 2008 (CEST)