Z Wikipedii

Dziekan kolegium kardynalskiego – przewodniczący kolegium kardynalskiego w kościele rzymskokatolickim, zawsze w randze kardynała-biskupa. Do jego zwyczajowych zadań należy m. in. przewodniczenie uroczystościom pogrzebowym po śmierci papieża, odprawianie mszy na rozpoczęcie konklawe i przewodniczenie obradom konklawe.

[edytuj] Historia urzędu

Urząd ten ustanowił papież Eugeniusz III w 1150 roku wraz z ustanowieniem Św. Kolegium Kardynalskiego jako formalnej struktury kościelnej. Aż do 1965 roku przyjmowano, że dziekanem kolegium kardynalskiego zostaje każdorazowo kardynał-biskup o najdłuższym stażu kardynalskim i rezydujący w Rzymie. Począwszy od XVI wieku dziekani obejmowali zazwyczaj diecezję podmiejską Ostia e Velletri (pierwszeństwo biskupów Ostii wśród biskupów prowincji rzymskiej jest poświadczone już w I tysiącleciu. Do ich tradycyjnych prerogatyw należało udzielenie sakry biskupiej nowemu papieżowi, mieli też prawo noszenia paliusza). Zwyczaj ten usankcjonowali papieże Paweł IV i Sykstus V. Papież Klemens XII w 1731 zmodyfikował nieco zasady obejmowania urzędu dziekana, ustanawiając, ze starszeństwo liczy się nie od nominacji kardynalskiej, lecz od konsekracji biskupiej. W 1914 Pius X rozdzielił diecezję Velletri od diecezji Ostia i zniósł wprowadzony na pocz. XV w. zwyczaj przechodzenia kardynałów-biskupów z jednej diecezji podmiejskiej do drugiej. Od tego czasu każdy kardynał-biskup zachowuje swą pierwotnie otrzymaną diecezję aż do śmierci, a jeżeli obejmuje funkcję dziekana, dodatkowo obejmuje diecezję Ostia, która tym samym została ściśle przypisana do tej funkcji. Pius X utrzymał jeszcze regułę starszeństwa, jednak papież Paweł VI w motu proprio Sacro Cardinalium Consilio w 1965 zadecydował, że dziekan ma być swobodnie wybierany przez kardynałów-biskupów ze swego grona. Paweł VI zdecydował też, że kardynałowie-biskupi stali się biskupami wyłącznie tytularnymi swych diecezji. Dziekan w przypadku rezygnacji z tej funkcji (co od tamtego czasu zdarzyło się już dwukrotnie - w 1993 i 2002) zachowuje tytuł swej pierwotnie otrzymanej diecezji, natomiast tytuł diecezji ostieńskiej przechodzi na jego następcę. Obecnym dziekanem jest emerytowany sekretarz stanu Angelo Sodano, tytularny biskup Ostii i Albano. 23 listopada 2007 utracił on prawo udziału w konklawe.

[edytuj] Subdziekan kolegium kardynalskiego

Zastępcą dziekana jest subdziekan (wicedziekan) kolegium kardynalskiego. W przeszłości zwyczajowo obejmował diecezję Porto e Santa Rufina i wyznaczały go analogiczne jak w przypadku dziekana reguły starszeństwa. Od 1965 podobnie jak dziekan jest swobodnie wybierany przez kardynałów-biskupów ze swego grona. Obecnym subdziekanem jest emerytowany francuski kardynał Roger Etchegaray, tytularny biskup Porto-Santa Rufina.

[edytuj] Dziekani Kolegium Kardynałów od 1150 roku

Zobacz więcej w osobnym artykule: Lista dziekanów Kolegium Kardynalskiego.

[edytuj] Link zewnętrzny

General List of Cardinals