Dziobak - Google

Dziobak

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
Dziobak
Systematyka
Domena eukarioty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada ssaki jajorodne
RzÄ…d stekowce
Rodzina dziobakowate
Gatunek dziobak
Nazwa systematyczna
Ornithorhynchus anatinus
Shaw, 1799
Status ochronny
Kategoria zagrożenia (CzKGZ)
EX EW CR EN VU NT LC
Kategoria: niższego ryzyka


Systematyka w Wikispecies
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Dziobak (Ornithorhynchus anatinus) – ziemnowodny stekowiec z rodziny dziobakowatych. Występuje w Australii i Tasmanii. Prowadzi samotniczy tryb życia. Jest znakomicie przystosowany do pływania – ma płaski, szeroki ogon, oraz błonę pływną pomiędzy palcami wszystkich kończyn.

DÅ‚ugość ciaÅ‚a bez ogona 
40-70 cm.
DÅ‚ugość ogona 
8,5-15 cm.
Masa ciaÅ‚a 
0,8-2,5 kg, samce o ok. 1/3 cięższe od samic; przeciętne rozmiary osobników z poszczególnych regionów znacznie się różnią, jednak różnice te zdają się nie mieć związku z odmianami klimatu poszczególnych obszarów
Ubarwienie 
BrÄ…zowe, szarobrÄ…zowe, brÄ…zowoczarne.
Pożywienie 
Poszukuje on pożywienia głównie w mule dennym. Dziennie zjada on prawie tyle samo ile sam waży. Żywi się: bezkręgowcami wodnymi, skorupiakami, żabami, rybami, mięczakami, dżdżownicami i kijankami.
Rozród 
Dojrzałość płciowa ok. 2 roku życia, dł. ciąży - 15-27 dni; po tym czasie samica składa 2-3 jaj do gniazda, po 7-14 dniach wykluwają się maleńkie (1,25 cm długości) dziobaki, zupełnie bezradne.
WystÄ™powanie 
Jeziora, rozlewiska, wolno płynące rzeki.
Inne uwagi 
Dziobaki nie mają sutków, ani nawet "niby-sutków", które pod wpływem ssania powstają u kolczatek. Mleko u dziobaków wydziela się wprost z nasady włosa, a młode dziobaki nie ssą tylko zlizują je z matczynej sierści.

Charakterystyczną cechą ogólnego pokroju dziobaka, poza wyjątkowym w świecie ssaków skórzastym dziobem, jest umieszczenie kończyn z boku ciała, a nie pod nim, co odbija się w "gadzim" sposobie chodzenia.

Młode dziobaki mają, na podobieństwo innych ssaków, zęby mleczne. Jednak gdy dorastając tracą je, nie wyrastają im zęby stałe – dorosłe dziobaki są bezzębne.

Dziobak na starej ilustracji

Samce jako jedyne ssaki mają kolec jadowy umieszczony na obu kostkach, wykorzystywany zapewne w walkach o terytorium i o samice. Ukłucie nie jest groźne dla życia człowieka, lecz powoduje silny ból i opuchliznę, która może się utrzymywać przez kilka miesięcy. Dla mniejszych zwierząt (np. psów) jad dziobaka jest śmiertelny.

Zobacz więcej w osobnym artykule: Jad dziobaka.

Dziobaki kopiÄ… nory w brzegach rzek i strumieni. Komora ma dwa korytarze: wejÅ›ciowy, zaczynajÄ…cy siÄ™ ok. 1 m pod wodÄ…, i wentylacyjny, wychodzÄ…cy 1,5 m ponad lustrem wody. W razie wahaÅ„ poziomu wody, zakłócajÄ…cych ten plan, dziobak opuszcza norÄ™ i kopie nowÄ…. (J. Å»abiÅ„ski) Dziobaki zamieszkujÄ… krótkie, proste nory o owalnym przekroju, niemal zawsze w brzegu rzeki, nisko nad wodÄ…, czÄ™sto pod osÅ‚onÄ… korzeni drzew. Przed skÅ‚adaniem jaj samica kopie norÄ™ znacznie dÅ‚uższÄ… i bardziej skomplikowanÄ…, do 20 metrów. Gniazdo buduje z wodnej roÅ›linnoÅ›ci w głębi nory.

Dziobak w Broken River (Queensland).
Dziobak w Broken River (Queensland).

Dziobak jest doskonałym pływakiem i w wodzie spędza wiele czasu. Choć błony pływne ma na wszystkich czterech stopach, wiosłuje tylko przednimi; tylne wraz z ogonem służą mu do sterowania. Pływa ze ściśle zamkniętymi powiekami, nadrabiając brak wzroku czułością innych zmysłów. Dziobak należy do nielicznej grupy ssaków mających zmysł elektryczny – i u niego zmysł ten jest najczulszy. Wyczuwa oddziaływanie elektryczne innych zwierząt, co wykorzystuje przy znajdowaniu i chwytaniu ofiary. Także dziób dziobaka jest bardzo czuły – wyposażony jest w wielką liczbę zakończeń nerwów czuciowych, co ułatwia dziobakowi wyszukiwanie pokarmu w mule i pośród roślinności dennej. Jak wykazały badania DNA przeprowadzone przez międzynarodowy zespół, część materiału genetycznego dziobaka jest typowa dla ssaków, ale reszta - dla ptaków i gadów.

[edytuj] Zobacz też


"Elastyczne" metropolie - dla każdego
Nie będzie sztywnej listy 12 metropolii. Każde miasto, które porozumie się z okolicznymi gminami i wykaże, że w aglomeracji mieszka ponad 500 tys. osób, będzie mogło dostać status metropolii - informuje "Gazeta Wyborcza".
Płace kobiet o 30 proc. wyższe niż mężczyzn
Płace kobiet kierujących dużymi polskimi firmami są średnio o 30 procent wyższe niż mężczyzn - wynika z raportu, do którego dotarła "Rzeczpospolita".
Pole golfowe na osiedlu w Komorowie
Na 200 hektarach w Komorowie deweloper chce zbudować osiedle z największym w rejonie Warszawy polem golfowym - pisze "Życie Warszawy".
Powstanie giełda towarowa
Wszystko wskazuje na to, że po kilku nieudanych próbach... Polska dorobi się giełdy towarowej, na której... będzie można handlować kontraktami terminowymi na surowce rolne" - pisze "Puls Biznesu".
Zdrożeją kredyty mieszkaniowe
"Gazeta Prawna" prognozuje wzrost kosztów kredytów mieszkaniowych, spowodowany przewidywanym spadkiem cen mieszkań.
Linki: Strona g³ówna