Edmund Taczanowski
Z Wikipedii
Edmund Władysław Maksymilian Taczanowski (ur. 23 listopada 1822 w Wieczynie koło Pleszewa, zm. 14 września 1879 w Choryni) – generał polski, dowódca powstańczy 1863.
Pochodził z rodziny ziemiańskiej, był synem Józefa herbu Jastrzębiec i Katarzyny z Hersztopskich. Kształcił się w poznańskim Gimnazjum św. Marii Magdaleny, następnie w szkole artylerii, którą ukończył w stopniu podporucznika. Po kilkuletniej służbie opuścił armię pruską na własną prośbę w 1846. Już wcześniej nawiązał kontakt ze spiskiem planującym powstanie w Wielkopolsce; po dymisji z wojska działał jako kurier powstańczy na południu Wielkopolski i wkrótce został aresztowany (12 lutego 1846) i osadzony w Forcie Winiary. Przebywał w więzieniu do grudnia 1847.
W 1848 uczestniczył w walkach powstańczych. Dowodził oddziałem artylerii pod Pleszewem; po rozbiciu powstańców ponownie trafił do więzienia, tym razem w twierdzy w Kostrzynie. Został zwolniony w marcu 1849 i wyjechał do Genewy, potem do Turynu i Rzymu. Walczył w szeregach armii republikańskiej Giuseppe Garibaldiego, był ranny, przebywał w niewoli francuskiej. Po zwolnieniu powrócił do Wielkopolski.
W okresie poprzedzającym wybuch powstania styczniowego przygotowywał potencjalnych uczestników walki zbrojnej poprzez Bractwo Kurkowe i Bractwo Jedności. Zaangażował się aktywnie w walki powstańcze. Komitet Działyńskiego wyznaczył go na dowódcę jednego z oddziałów ochotniczych; Taczanowski przystąpił do jego organizacji w okolicach Pleszewa, ale został zaskoczony przez wojsko pruskie i rozbity w lesie sławoszewskim. Taczanowski zebrał część swoich żołnierzy oraz nowych ochotników i sformował kolejny oddział, z którym odniósł zwycięstwo pod Pyzdrami (29 kwietnia 1863) i zajął Koło. Został rozbity 8 maja pod Ignacewem przez Rosjan.
Pod koniec maja 1863 Rząd Narodowy mianował Taczanowskiego dowódcą wojsk województwa kaliskiego i mazowieckiego oraz awansował do stopnia generała. Prowadził walki ze zmiennym szczęściem, tocząc walki pod Łaskiem, Goszczanowem, Czepowem, Pęcherzewkiem, Sędziejowicami; pod Kruszyną został rozbity. Po klęsce wyjechał do Francji, potem do Turcji; bez powodzenia szukał tam poparcia dla pomysłu stworzenia polskich oddziałów walczących o niepodległość.
Wkrótce powrócił do Polski; mieszkał początkowo w Krakowie, a po amnestii władz pruskich powrócił do Wielkopolski i osiadł w swoim majątku w Choryni, gdzie mieszkał do końca życia. Z małżeństwa z Anielą z Baranowskich miał czterech synów (Stefana, Stanisława, Józefa, Władysława) i dwie córki (Katarzynę i Anielę).
Źródła:
- Bolesław Szczepański, Edmund Taczanowski, w: Wielkopolski Słownik Biograficzny, Warszawa-Poznań 1981
- Janusz Staszewski, Generał Edmund Taczanowski. Poznań: [s.n.], 1936 (Seria: Życiorysy Zasłużonych Polaków Wieku XVIII i XIX)
[edytuj] Zobacz też
| Polskie firmy korzystają z kradzionego sprzętu |
|
"Dziennik": Nawet co trzecia sztuka sprzętu używanego na budowach może pochodzić z kradzieży. Rynek opanowała mafia.
|
| Twardy przeciwnik rządu w Kancelarii Prezydenta |
|
"Rzeczpospolita": Wraz z przyjściem Piotra Kownackiego skończyła się w pałacu prezydenckim era kiepskiej polityki informacyjnej, a członkowie rządu znaleźli twardego przeciwnika. Gazeta prezentuje sylwetkę wiceszefa Kancelarii Prezydenta.
|
| O. Rydzyk: to pomnik solidarności Radia Maryja |
|
"Nasz Dziennik": Jeżeli toruńska inwestycja geotermalna zakończyłaby się sukcesem, to zyski z niej mogłyby wesprzeć Wyższą Szkołę Kultury Społecznej i Medialnej w Toruniu, by nauka w niej była tania lub bezpłatna - mówi dyrektor Radia Maryja o. Tadeusz Rydzyk.
|
| Prezydent zablokuje jeden ze sztandarowych pomysłów PO |
|
"Gazeta Wyborcza": Sztandarowy pomysł PO na edukację - obniżenie wieku szkolnego - jest zagrożony, bo prezydent może zawetować ustawę oświatową. Głowie państwa nie podobają się propozycje decentralizacyjne.
|
| Służby PRL zwerbowały kandydata na prezesa PKO |
|
"Rzeczpospolita": Wymieniany jako kandydat na prezesa PKO BP Sławomir Lachowski współpracował z wywiadem PRL. Z jego teczki zachowanej w IPN wynika, że miał przekazywać informacje o Amnesty International (AI)
|