Z Wikipedii

Edward Balcerzan (ur. 13 października 1937 w Wołczańsku koło Charkowa) – teoretyk literatury, krytyk literacki, tłumacz, poeta, prozaik.

[edytuj] Życiorys

Od 1946 mieszkał w Szczecinie, gdzie uczęszczał do szkoły podstawowej i liceum ogólnokształcącego (Liceum Ogólnokształcące nr V im. Adama Asnyka). W 1961 ukończył filologię polską na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza broniąc pracę magisterską "Powieści Stanisława Ignacego Witkiewicza "Pożegnanie jesieni" i "Nienasycenie". Od 1962 na stałe związany z Poznaniem. W 1968 uzyskał stopień doktora nauk humanistycznych za rozprawę dotyczącą problematyki dwujęzyczności w twórczości Brunona Jasieńskiego, napisaną pod kierunkiem Jerzego Ziomka. W 1972 habilitował się, w 1985 został mianowany profesorem nadzwyczajnym, w 1990 zdobył tytuł profesora zwyczajnego.

Od 1961 był członkiem Związku Literatów Polskich (do jego rozwiązania w 1983), od 1989 Stowarzyszenia Pisarzy Polskich, a od 1988 polskiego PEN Clubu. Od 1963 należał do PZPR, z której wystąpił w 1981. Od 1980 związany z NSZZ "Solidarność". Od 1972 członek PAN, a następnie PAU. W 1990 został kierownikiem Zakładu Teorii Literatury UAM i wszedł w skład Rady Naukowej IBL. Wykładał na wielu uniwersytetach europejskich, autor i redaktor licznych prac i książek literaturoznawczych – dotyczących problematyki teorii literatury, teorii przekładu, zagadnień twórczości awangardowej (szczególnie Władimira Majakowskiego, Brunona Jasieńskiego, Juliana Przybosia, Mirona Białoszewskiego, Tymoteusza Karpowicza). Był promotorem na UAM jedynego doktoratu honoris causa Wisławy Szymborskiej.

Debiutował jako poeta w 1955 na łamach "Życia i Kultury" – dodatku literackiego "Głosu Szczecińskiego". Autor kilku zbiorów wierszy i książek prozatorskich. Reprezentant nurtu lingwistycznego w poezji polskiej, a także uznany twórca moskalików. Tłumacz poezji – m.in. Borysa Pasternaka i Giennadija Ajgiego. W 1964 został redaktorem czytanego dwutygodnika "Struktury", w latach 1968-1972 był redaktorem miesięcznika "Nurt", publikował m.in. w "Twórczości" i w "Odrze", w latach osiemdziesiątych współpracował z czasopismami ukazującymi się poza cenzurą – m.in. z "Kulturą Niezależną". W latach 1972-1981 pełnił funkcję redaktora naczelnego czasopisma literaturoznawczego "Teksty", w latach 1990-1992 wchodził w skład redakcji "Tekstów Drugich". Był stałym współpracownikiem ukazującego się w Poznaniu na początku lat dwutysięcznych miesięcznika kulturalnego "Arkusz". Edytor i redaktor pism Brunona Jasieńskiego i Juliana Przybosia, autor antologii Pisarze polscy o sztuce przekładu. 1440-1974, 1977 (wydanie poszerzone, wraz z E. Rajewską: Pisarze polscy o sztuce przekładu 1440-2005, 2007).

[edytuj] Nagrody

• 1971 – nagroda czasopisma "Odra" za książkÄ™ Oprócz gÅ‚osu. Szkice krytycznoliterackie. PIW, Warszawa 1971
• 1989 – nagroda Fundacji Literatury za książkÄ™ Poezja polska w latach 1939-1965, cz. II: Ideologie artystyczne. WSiP, Warszawa 1988
• 1992 – nagroda Fundacji A. Jurzykowskiego w Nowym Jorku w dziedzinie teorii literatury za Przygody czÅ‚owieka książkowego. (Ogólne i szczególne). PEN, Warszawa 1990
• 1998 – nagroda Polskiego PEN Clubu za Åšmiech pokoleÅ„ – pÅ‚acz pokoleÅ„. Universitas, Kraków 1997
• 1998 – nagroda "Literatury na Åšwiecie" za książkÄ™ Literatura z literatury (strategie tÅ‚umaczy). Studia o przekÅ‚adzie pod red. Piotra Fasta, Nr 6. "ÅšlÄ…sk", Katowice 1998

[edytuj] Twórczość

[edytuj] Poezja

• 1960 Morze, pergamin i ty
• 1964 Podwójne interlinie
• 1969 Granica na moment. Wiersze, przekÅ‚ady, pastisze
• 1972 Późny wiek. Poezje

[edytuj] Proza

• 1964 Pobyt
• 1972 Któż by nas takich piÄ™knych. Tryptyk
• 2003 Perehenia i sÅ‚oneczniki (opisuje ukraiÅ„sko-polskie dzieciÅ„stwo autora)

[edytuj] Książki naukowe i krytycznoliterackie

• 1968 Styl i poetyka twórczoÅ›ci dwujÄ™zycznej Brunona JasieÅ„skiego. Z zagadnieÅ„ teorii przekÅ‚adu
• 1971 Oprócz gÅ‚osu. Szkice krytycznoliterackie
• 1972 Przez znaki. Granice autonomii sztuki poetyckiej. Na materiale polskiej poezji współczesnej
• 1982 KrÄ™gi wtajemniczenia. Czytelnik, badacz, tÅ‚umacz, pisarz
• 1982 Poezja polska w latach 1939-1965. Część 1. Strategie liryczne
• 1988 Poezja polska w latach 1939-1965. Część 2. Ideologie artystyczne
• 1984 WÅ‚odzimierz Majakowski (monografia)
• 1989 Liryka Juliana Przybosia
• 1990 Przygody czÅ‚owieka książkowego. (Ogólne i szczególne)
• 1990 Poezja polska w latach 1918-1939
• 1997 Åšmiech pokoleÅ„ – pÅ‚acz pokoleÅ„
• 1998 Poezja polska w latach 1939-1968
• 1998 Literatura z literatury (strategie tÅ‚umaczy) ("Studia o przekÅ‚adzie", t. 6)
• 2004 O nowatorstwie ("WykÅ‚ady Schopenhauerowskie", wykÅ‚ad I)
• 2005 Zuchwalstwa samoÅ›wiadomoÅ›ci