Z Wikipedii

Elektrownia Rożnów to zbudowana w latach 1935-1941 zapora i elektrownia wodna na Dunajcu w miejscowości Rożnów.

[edytuj] Historia

O ujarzmieniu kapryśnego, powodującego groźne powodzie Dunajca zaczęto myśleć już pod koniec I Wojny Światowej. Inicjatorem budowy zapory, autorem pierwszego projektu oraz stałym konsultantem w czasie studiów projektowych i budowy zapory był prof. Karol Pomianowski. Realizacja jego projektu, opracowanego w latach 1920-1930, była ze względu na panujący wówczas kryzys gospodarczy odkładana aż do lipca 1934 r. Wielka i tragiczna w skutkach powódź, jaka miała miejsce 18 lipca 1934 roku na Dunajcu, przyspieszyła podjęcie decyzji o rozpoczęciu budowy zbiornika retencyjnego. Ostateczny projekt zapory w oparciu o pracę prof. Pomianowskiego przygotowało Biuro Dróg Wodnych Ministerstwa Komunikacji. Realizację tej inwestycji powierzono początkowo inż. Ziemowitowi Śliwińskiemu. Prace budowlane zaczęto w lutym 1935 r., a ukończono w 1941 r. Zapora stanęła w poprzek "pętli Rożnowskiej", w przepięknej dolinie, której dnem płynęła meandrami rzeka. Napełnianie zbiornika rozpoczęto w drugiej połowie 1941 r., a jego całkowite napełnienie nastapiło w 1943 r. po wiosennych i letnich wezbraniach.

Miejsce budowy zostało wybrane optymalnie w najwęższym miejscu pogórskiego przełomu Dunajca we wsi Rożnów, między cyplem góry Łazy (323 m npm), nazywanym również Łaziska, a stromym, zalesionym, wygiętym na kształt podkowy szczytem północnym Ostrej Góry (459 m npm).

Wzniesiona zapora ma 550 m długości, jej szerokość w koronie wynosi 9 m, a wysokość 32,5 m. Stały przepływ wody wykorzystano do uruchomienia czteroturbinowej elektrowni wodnej, wbudowanej w środej zapory. Betonowy mur o szerokości 40 m stoi na fundamencie wpuszczonym 17 m w podłoże. We wschodniej części zapory znajdują się przepławki (system stopniowych basenów) dla ryb wędrujących w górę rzeki na doroczne tarło. W zachodniej części znajduje się pięć przepływów i siedem upustów dla wysokiej wody.

W wyniku spiętrzenia wody przez zaporę powstało Jezioro Rożnowskie. Przed II wojną światową elektrownia była elementem Centralnego Okręgu Przemysłowego. W kwietniu 1944 roku zakończono budowę i oddano do eksploatacji linię elektroenergetyczną Rożnów – Mościce - Starachowice - Warszawa, o napięciu 150 kV, ze stacją elektroenergetyczna 150/35 kV w Szamotach.

Obecnie elektrownia Rożnów jest jedną z czterech elektrowni wchodzących w skład Zespołu Elektrowni Wodnych Rożnów. Pozostałe to elektrownia Czchów, elektrownia Przewóz i elektrownia Dąbie.

Zapora w Rożnowie

[edytuj] Dane

[edytuj] Elektrownia

• moc osiągalna - 56 MW (4 x 14 MW)
• moc znamionowa - 50 MW (4 x 12,5 MW)
• roczna produkcja energii elektrycznej: ok. 125 mln kWh
• 4 hydrozespoły
• spad wody: 29 m
• przepływ wody: 240 m³/s

[edytuj] Zapora betonowa ciężka

• wysokość 48 m
• długość: 550 m
• przelewy górne: 7
• upusty dolne: 5
• kubatura: 450 000 m³

[edytuj] Jezioro

• powierzchnia: 1600 ha
• długość: 22 km
• maksymalna głębokość: 30–35 m
• wysokość lustra wody przy średnim stanie wody: 265 m n.p.m.
• pojemność całkowita 193 mln m³

[edytuj] Kontakt

• Zespół Elektrowni Wodnych “Rożnów” Sp. z o.o.; 33-316 Rożnów 433; tel. (0-18) 440-31-78; fax 0-18) 440-30-05.
• zewroz@ns.onet.pl Sekretariat ZEW "Rożnów" Sp. z o.o.

[edytuj] Zobacz też

• Eugeniusz Kwiatkowski
• Sztuczne zbiorniki wodne w Polsce
• Jezioro Rożnowskie

[edytuj] Linki zewnętrzne

Zespół Elektrowni Wodnych Rożnów Sp. z o.o.

[edytuj] Bibliografia

• Zygmunt Kruczek, Jeziora Rożnowskie i Czchowskie - Przewodnik turystyczny, Warszawa-Kraków 1986, ISBN 83-7005-059-X