Z Wikipedii

Erdmann Gustaw Henckel von Donnersmarck (1734 - 1805), pan Tarnowskich Gór, starosta bytomski, baron i hrabia cesarstwa.

[edytuj] Rodzice

Urodził się 18 marca 1734 r. w Świerklańcu. Był najstarszym synem Karola Erdmanna i jego żony Anny Zuzanny von Larisch.

[edytuj] Dzieje

Gdy miał 25 lat ożenił się z baronówną Rudolfiną von Dyhernn.

Miesiąc po 26 urodzinach przejął po śmierci ojca władzę nad rodzinnym majątkiem w tym także nad miastem Tarnowskie Góry. Jak zaznaczają historycy był surowym panem. Chłopom za nie wykonywanie poleceń pańskich groził odebraniem zagrody i ziemi a czasami ponadto karą chłosty. Złapanych zbiegów, którym ucieczka się nie powiodła, przykuwano do taczek i skazywano na najcięższe prace.

W czerwcu 1771 r. po śmierci Ernesta von Rosteck und Goldmannsdorf z Chropaczowa przejął urząd i władzę starosty powiatu bytomskiego. Siedziba starosty znajdowała się w Tarnowskich Górach w budynku przy Rynku nr 1 (dziś Muzeum i winiarnia i restauracja "Sedlaczek"). Odtąd hrabia Erdmann Gustaw sprawował władzę nad Tarnowskimi Górami i okolicznymi ziemiami jako pan feudalny oraz reprezentant administracji państwowej.

Druga połowa XVIII w. to czas ponownego gwałtownego rozwoju przemysłowego ziemi tarnogórskiej. Dzięki działaniom Fryderyka Wilhelma von Redena powstała m.in. kopalnia ”Fryderyk” w Bobrownikach oraz huta "Fryderyk" w Strzybnicy. Do odwadniania kopalni sprowadził on maszynę parową z Anglii.

Hrabia Erdmann Gustaw postanowił zadbać o swoje prawa i zyski. 16 stycznia 1782 r. podpisał z przedstawicielami króla pruskiego ugodę. W zamian za zrzeczenie się prawa do 1/9 części wydobywanego kruszcu oraz do opłaty w wysokości 3 tys. talarów od każdej miarki uzyskanego srebra, uzyskał połowę dochodów z królewskiej dziesięciny id wydobycia w mających powstać kopalń.

Erdmann Gustaw pośród swych krewniaków był drugim najbogatszym pośród Hencklów. Należało do niego jedno miasto (Tarnowskie Góry), 13 wsi w całości i 1 częściowo oraz 7 folwarków. Łącznie był to majątek o powierzchni ponad 12,6 tys. ha.

Aby zabezpieczyć zgromadzony majątek przed jego rozproszeniem między wielu spadkobierców (sam miał kilkoro braci) postanowił z majątków ziemskich wokół Żyglina i Świerklańca utworzyć majorat. Odpowiedni dokument podpisał 14 listopada 1796 r. Odtąd cały kompleks dóbr mógł dziedziczyć tylko jeden spadkobierca.

W marcu 1804 r. zrezygnował z urzędu starosty bytomskiego na rzecz swego bratanka hrabiego Karola Traugotta z Maciejowa (trzeci najbogatszy pośród Hencklów). Ponad rok później 8 sierpnia 1805 r. po swym kuzynie Łazarzu III Henckel von Donnersmarcku ze Siemianowic został 6. bytomskim wolnym panem stanowym.

W dniu 1 listopada 1805 r. sprzedał Janowi Sedlaczkowi dawną, tarnogórską siedzibę bytomskich starostów ziemskich.

[edytuj] Rodzina

Był żonaty z baronówną Rudolfiną von Dyherrn und Schönau z Jemielnej. Miał z nią dwóch synów: Gustawa Adolfa - ostatniego pana feudalnego Tarnowskich Gór) - i Karola Łazarza - magnata przemysłowego i ziemskiego.

Zmarł 27 listopada 1805 r. w swoim zamku w Świerklańcu.

[edytuj] Zobacz też

Historia Tarnowskich Gór; Henckel von Donnersmarck

[edytuj] Literatura

• A. Kuzio-Podrucki, Henckel von Donnersmarckowie. Kariera i fortuna rodu, Bytom 2003
• Historia Tarnowskich Gór, p. red. prof. J. Drabiny, Tarnowskie Góry 2000

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Zarys dziejów Henckel von Donnersmarcków w: Śląska szlachta i arystokracja

W Gruzji strzelali do Lecha Kaczyńskiego

Niebezpieczny początek wizyty prezydenta Lecha Kaczyńskiego w Gruzji. W kilka godzin po przylocie, kolumna samochodów wiozących prezydentów, w której był również Miachail Saakaszwili, została ostrzelana przy granicy z Osetią Południową. - Rosjanie nie respektują postanowień traktatu pokojowego. W tych okolicach nie powinno ich być - powiedział prezydent Kaczyński po incydencie.

Brytyjska policja sparaliżuje

Brytyjski MSW wyasygnował 8 mln funtów na wyposażenie policji we wszystkich regionach w paralizatory. Do tej pory mogły posługiwać się nimi tylko wybrane jednostki upoważnione do posługiwania się bronią palną - donosi brytyjski tygodnik "The Sunday Times".

Abbas zarządzi wybory?

Jeśli do końca roku nie uda mi się porozumieć z radykalnym ugrupowaniem Hamas, rozpiszę wybory prezydenckie i parlamentarne - zapowiada prezydent Autonomii Palestyńskiej Mahmud Abbas.

Śnieg w krainie kangurów

W Polsce śnieg pod koniec listopada nie powinien dziwić nikogo, choć i w tym roku zima zaskoczyła drogowców. Są jednak miejsca na świecie, gdzie wszyscy wypatrują już lata, a zima trzyma się mocno. Jednym z nich są Antypody, gdzie właśnie spadło kilkadziesiąt centymetrów białego puchu.

Mordercy się nie przyznają

Ruszył proces czterech marines, oskarżonych o zamordowanie swojego przełożonego Jana Pawła Pietrzaka i jego czarnoskórej małżonki Quiany. Na pierwszej rozprawie wszyscy oskarżeni zaprzeczyli postawionym im zarzutom. Odrzucają również przypuszczenia, że rasa miałaby mieć cokolwiek wspólnego z tą zbrodnią.