Lockheed F-117 Nighthawk
Z Wikipedii
| F-117 Nighthawk | |
 |
|
| Dane podstawowe | |
| Państwo |  Stany Zjednoczone |
| Producent | Lockheed Martin |
| Typ | bombowiec |
| Załoga | 1 |
| Historia | |
| Data oblotu | 18 czerwca 1981 |
| Wycofanie ze służby | 22 kwietnia 2008 |
| Zachowane egzemplarze | 59 |
| Liczba wypadków • w tym katastrof |
27 marca 1999, Kosowo |
| Dane techniczne | |
| Napęd | 2 silniki turbowentylatorowe General Electric F404-F1D2 |
| Moc | 48 kN każdy |
| Wymiary | |
| Rozpiętość | 13,2 m |
| Długość | 19,4 m |
| Wysokość | 3,9 m |
| Powierzchnia nośna | 105,9 m² |
| Masa | |
| Własna | 13381 kg |
| Startowa | 23810 kg |
| Uzbrojenia | 2268 kg |
| Osiągi | |
| Prędkość maksymalna | 1126 km/h (0.92 Ma) |
| Prędkość przelotowa | 1000 km/h |
| Prędkość minimalna | 227 km/h |
| Pułap | 10000 m |
| Zasięg | 3080 km |
| Dane operacyjne | |
| Uzbrojenie | |
Posiada on 2 wewnętrzne luki na broń w których mogą się znaleźć:
|
|
| Użytkownicy | |
| USAF | |
| Rzuty | |
 |
|
F-117 Nighthawk – amerykański odrzutowy samolot bombowy wykonany w technologii stealth, produkowany przez firmę Lockheed. Służył w United States Air Force od 1983 do 2008. Pomimo oznaczenia "F", stosowanego w lotnictwie USA do klasyfikacji myśliwców, F-117 był taktycznym bombowcem, przeznaczonym do wykonywania precyzyjnych ataków na cele naziemne.
Spis treści |
[edytuj] Historia
Decyzja o budowie samolotu bojowego opartego na demonstratorze Have Blue została podjęta 16 listopada 1978 roku. Pierwszy testowy egzemplarz F-117 został oblatany 18 czerwca 1981 r. Pierwszy egzemplarz produkcyjny został oblatany 15 stycznia 1982 r, w tym samym roku pierwszy egzemplarz F-117A został dostarczony USAF. Gotowość bojową osiągnięto w październiku 1983. W 1990 roku zakończono produkcję F-117A. Łącznie wyprodukowano 59 sztuk tego samolotu.
Samolot był oficjalnie tajny do 1988 kiedy USAF przyznał się do posiadania "myśliwca stealth" i upublicznił kilka niewyraźnych zdjęć. Przedtem pojawiało się wiele pogłosek na jego temat [1]. Przez wiele lat utrzymywało się przekonanie że samolot nosi oznaczenie F-19. Samolot został oficjalnie pokazany publicznie w kwietniu 1990.
W 2008 roku US Air Force miały na stanie 15 samolotów F-117. Zgodnie z planem zostały one wycofane z uzbrojenia 22 kwietnia 2008 roku.[2]
[edytuj] Budowa
Konstrukcja samolotu wykonana jest ze stopów aluminium i stopów tytanu oraz elementów ceramicznych. Cała powierzchnia pokryta jest powłoką wykonaną z materiałów RAM, której zadaniem jest absorpcja fal radarowych. Ponadto konstrukcja samolotu wykonana jest w taki sposób, aby jak najbardziej rozproszyć fale radarowe. Samolot napędzany jest dwoma turbowentylatorowymi silnikami firmy General Electric.
Zastosowane rozwiązania mające na celu utrudnienie namierzenia powodują iż samolot jest wysoce niestateczny pod względem aerodynamicznym. Podczas lotu komputer pokładowy musi średnio 3 razy na sekundę stabilizować lot (sterowanie fly-by-wire), żeby nie dopuścić do utraty panowania nad samolotem przez pilota. Błędy w oprogramowaniu komputerowym były powodem wielu strat tych maszyn podczas prób, zginęło przy tym programie wielu pilotów doświadczalnych.
[edytuj] Stealth
Efekt zmniejszonej wykrywalności przez radary uzyskano poprzez zastosowanie specjalnego kształtu. Samolot złożony jest z fragmentów płaszczyzn, ustawionych pod określonymi kątami, dzięki czemu znaczna część fal radarowych padających na samolot ulega rozproszeniu w różnych kierunkach, zamiast odbiciu w stronę radaru. Dodatkowo cała powierzchnia samolotu pokryta jest lakierem zawierającym materiały absorbujące promieniowanie elektromagnetyczne.
W celu dalszej minimalizacji możliwości namierzenia przez pasywne stacje radiolokacyjne, zrezygnowano z radaru pokładowego. Podczas wykonywania misji pilot wykorzystuje kamery na podczerwień oraz systemy laserowe. Systemy łączności radiowej używane są tylko w sytuacjach wyjątkowych, a do utrzymywania łączności pomiędzy samolotami wykorzystuje się system łączności laserowej. Efektem zastosowania technologii stealth w F-117 Nighthawk jest uzyskanie współczynnika odbicia fal radarowych 2500 razy mniejszego niż w myśliwcu F-15 Eagle.
[edytuj] Uzbrojenie
Uzbrojenie przenoszone jest w dwóch wewnętrznych komorach bombowych. Masa uzbrojenia przenoszonego przez F117 wynosi 2000 kg. Gama uzbrojenia obejmuje praktycznie cały zestaw uzbrojenia myśliwca Sił Powietrznych USA oraz broń jądrową. Samolot nie ma uzbrojenia strzeleckiego.
[edytuj] Zastosowanie bojowe
Samolot F-117 Nighthawk był używany w kilku w operacjach wojskowych. Pierwsza misja bojowa odbyła się podczas operacji "Słuszna sprawa" (ang. Just Cause) w Panamie w 1989 roku. Podczas tej misji samoloty F-117 zbombardowały lotnisko Rio Hato. Dwa lata później, podczas wojny w Zatoce Perskiej (ang. Gulf War), samoloty F-117 dokonywały zrzutów naprowadzanych bomb na Irackie cele. Samoloty F-117 brały także udział w misji "Sprzymierzona siła" w byłej Jugosławii w 1999 roku. Swoją potęgę udowodniły również podczas misji "Trwała Wolność" (ang. Enduring Freedom) w Afganistanie w latach 2001-2002 oraz operacji "Iracka Wolność" (ang. Iraqi Freedom) w Iraku.
Jedna maszyna F-117 została zestrzelona 27 marca 1999 roku podczas wojny w Kosowie. Według dowództwa NATO, jugosłowiańska obrona przeciwlotnicza namierzyła samolot F-117 wykorzystując stare rosyjskie radary operujące na falach długich. Wykorzystanie tych radarów w połączeniu z utratą "niewidzialności" spowodowanej otwarciem komór bombowych, doprowadziło do namierzenia i zestrzelenia samolotu. Do zestrzelenia samolotu mógł się także przyczynić sposób ustalania trasy lotów F-117 (wykorzystywanie kilkukrotnie tej samej trasy nalotu). Pilot przeżył i został uratowany przez siły NATO.
[edytuj] Przypisy
- ↑ http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,952776,00.html
- ↑ Brandon Hill: USAF Will Send Last F-117s Into Retirement (en). [dostęp 10 grudnia 2007].
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Bibliografia
- Crickmore Paul, F-117 Nighthawk, Osceola, MBI Publishing Company, 1999 ISBN 0-7603-0585-4.
- Goodall Jim, F-117 Stealth in action, Squadron/Signal Publications, 1990 ISBN 0897472594.
- Goodall Jim, America's stealth fighters and bombers, Zenith Press, 1992 ISBN 0879386096.
[edytuj] Linki zewnętrzne
| Samoloty myśliwskie | |
|---|---|
|
FJ • F-4 • F-5 • F-8 • F-9 • F-11 • F-14 • F-15 • F-16 • F/A-18 • F/A-18E/F • F-22 • F-35 • F-80 • F-82 • F-84 • F-84F • F-86 • F-89 • F-94 • F-100 • F-101 • F-102 • F-104 • F-105 • F-106 • F-111 • FH-1 • F2H • F3D • F3H • F7U • F9F |
|
| Samoloty bombowe | |
|
B-1 • B-2 • B-36 • B-45 • B-47 • B-52 • B-57 • B-58 • B-66 • F-117 |
|
| Samoloty szturmowe | |
|
A-26 • A-37 • A-1 • A-2 • A-3 • A-4 • A-5 • A-6 • A-7 • A-10 • AC-130 • AV-8B |
|
| Samoloty patrolowe i zwalczania okrętów podwodnych | Samoloty rozpoznawcze i walki radioelektronicznej |
| Samoloty obserwacyjne | Samoloty szkolno - treningowe |
| Samoloty transportowe | Śmigłowce i pionowzloty |
|
C-97 • C-118 • C-119 • C-123 • C-7 • C-8 • C-130 • C-133 • C-124 • C-135 • C-141 • C-5 • C-17 |
OH-58 • UH-1 • CH-46 • CH-47 • AH-1 • AH-64 • OH-6 • MH-6 • UH-19 • UH-60 • SH-60 • CH-53 • SH-3 • V-22 |
| Konstrukcje doświadczalne i prototypy | |
|
XB-70 • XF10F • XF-85 • XF-87 • XF-88 • XF-90 • XF-91 • XF-92 • YF-23 • YF-93 • YF-95 • YF-96 • F-20 • RAH-66 • YAL-1 |
|
| Co pierwsze: jajko czy kura? Oto odpowiedź! |
|
Po raz kolejny okazało się, że bez pomocy Natury nowoczesna nauka nie ma szans. Używając białka z kurzego jajka jako matrycy, naukowcy zsyntetyzowali nieorganiczne, silnie magnetyczne nanorurki, donosi "Chemical Communications".
|
| "Kopernikus to ukłon w stronę Polski" |
|
Rzecznik komisarza Guentera Verheugena zapewnił, że jego komisarz nigdy nie powiedział, że Mikołaj Kopernik był Niemcem. Nazwę "Kopernikus" dla nowego programu UE wybrał, by podkreślić polski wkład w historię nauki.
|
| Badania na obecność HIV nie będą anonimowe? |
|
Przepisy proponowane przez ministerstwo zdrowia likwidują lub znacznie ograniczają możliwość wykonywania anonimowych badań na obecność wirusa HIV - powiedziała dyrektor Krajowego Centrum ds. AIDS Anna Marzec-Bogusławska.
|
| Chiński "zabytek" trafi na listę UNESCO? |
|
Chińska kaligrafia została zgłoszona do wpisu na listę Arcydzieł Ustnego i Niematerialnego Dziedzictwa Ludzkości UNESCO - poinformowała w czwartek chińska agencja Xinhua.
|
| Kurze udka obniżają ciśnienie |
|
Japońscy naukowcy zidentyfikowali w kurzych udkach cztery proteiny, które - jak się wydaje - skutecznie regulują wysokie ciśnienie krwi - wynika z artykułu opublikowanego w czasopiśmie "Journal of Agricultural Chemistry and Food".
|