Z Wikipedii

JAROCIN'82 - Kadr z filmu "KSU-1944"

Ogólnopolski Przegląd Muzyki Młodej Generacji w Jarocinie, który później przyjął nazwę Festiwal Muzyków Rockowych – powstał w najbardziej popularnej formie w 1980 r. z inicjatywy Waltera Chełstowskiego, chociaż festiwale muzyczne odbywały się tutaj już od 1970 roku. Dość długo był największym festiwalem muzyki młodzieżowej, głównie rockowej w państwach Układu Warszawskiego.

Jego organizacja wzorowana była na festiwalu w Woodstock, a specyficzna atmosfera panująca podczas festiwalu powodowała, że nazywany był przez media polskim Woodstockiem. Za czasów PRL był rodzajem odskoczni od szarej rzeczywistości i oazą wolności, choć wielu uważało, że jest to celowo zorganizowany przez władze rodzaj "wentylu bezpieczeństwa" dla sfrustrowanych nastolatków.

Na festiwalu grano bluesa, rocka, heavy metal, punk rocka, reggae. Uczestniczyły w nim praktycznie wszystkie czołowe zespoły grające tego rodzaju muzykę w Polsce, choć cechą charakterystyczną festiwalu była też scena "alternatywna", na której grały zespoły, które nigdzie indziej nie mogły liczyć na dużą widownię.

[edytuj] Znaczenie dla publiczności

Festiwal w latach osiemdziesiątych był jedynym miejscem prezentacji niezależnych grup muzycznych, omijając często cenzurę. Było to też jedno z nielicznych miejsc, które zezwalało na nieco większą niż zwykle swobodę w ubiorze, zachowaniu oraz wyrażaniu własnych poglądów. Od strony artystycznej, można było tu usłyszeć zespoły nie prezentowane w mediach, nie posiadające nagrań studyjnych.

[edytuj] Znaczenie dla artystów

Festiwal po 1980 roku odgrywał dużą rolę dla artystów dzięki swobodnemu zachowaniu publiczności. Dochodziło do częstych incydentów wygwizdania grupy muzycznej lub obrzucania pomidorami, błotem lub kamieniami. Publiczność festiwalowa nie tolerowała sztucznie w tamtych czasach promowanych zespołów. Przyjęcie publiczności na festiwalu często decydowało o dalszych losach zespołu, a uznanie publiczności owocowało ogólnopolską sławą, dlatego też na kolejne edycje grupy muzyczne przygotowywały się starannie przygotowując specjalny festiwalowy materiał.

Do najbardziej znanych zespołów, które debiutowały w Jarocinie można zaliczyć:

• Dżem
• TSA
• Armia
• Dezerter
• Brygada Kryzys
• Sztywny Pal Azji
• Acid Drinkers
• Hey

[edytuj] Historia

[edytuj] Od 1970 do 1979

Początki festiwalu sięgają 1970 roku, kiedy to debiutował jako skromna impreza muzyczna organizowana przez jarociński klub Olimp z inicjatywy Krzysztofa Wodniczaka. Organizowany był pierwotnie pod nazwą Wielkopolskie Rytmy Młodych i pod nazwą to występował aż do 1979 roku. Pierwsza edycja miała charakter lokalny. W kolejnych latach festiwal zyskiwał rozgłos i pojawiało się coraz więcej grup z całej polski. Coraz częściej też pojawiały się o nim informacje w prasie. W 1973 roku po raz pierwszy zaproszono także zawodowych muzyków. Gwiazdą był wtedy zespół Anawa. Przez pierwsze lata festiwal nie miał charakteru czysto rockowego festiwalu. Na Wielkopolskich Rytmach Młodych można było usłyszeć Hannę Banaszak (debiut w 1974 roku pod nazwą Hanna i Piotr) obok Kasy Chorych, która debiutowała na festiwalu w 1978 roku. Na festiwalu zespoły rywalizowały o złotego, srebrnego i brązowego kameleona. Przyznawana była także nagroda publiczności i dziennikarzy. Występowali także: Tadeusz Nalepa, Wojciech Gąssowski czy Marek Grechuta. Do 1975 roku festiwal odbywał się w salach Domu Kultury. W 1976 roku festiwal przeniósł się do nowo wybudowanego Jarocińskiego Ośrodka Kultury, który z czasem zyskał również amfiteatr.

[edytuj] Od 1980 do 1982

• I Ogólnopolski Festiwal Muzyki Młodej Generacji - 6-8 czerwca 1980

W 1980 roku festiwalem zainteresowała się telewizja publiczna. W tym też roku Jacek Sylwin i Walter Chełstowski postanowili zrobić na bazie poprzedniego i sopockiego Pop Session duży festiwal na potrzeby telewizji pod nazwą I Ogólnopolski Przegląd Muzyki Młodej Generacji. Wśród organizatorów oprócz Jarocińskiego Osrodek Kultury znalazła sie gazetaGłosu Wielkopolski oraz Poznanskie Towarzystwo Jazzowe. W tym też roku pojawiła się najbardziej znana jego formuła, złożona z koncertu gwiazd i konkursu zespołów. Przesłuchania konkursowe odbyły się w Jarocińskim Ośrodku Kultury

W 1980 roku na festiwalu wystąpiły między innymi Kora z Maanamem, Kasa Chorych, Exodus, Krzak, Kombi, Porter Band. W konkursie wystąpiło 14 zespołów spośród 57 zgłoszonych. Wśród nich były grupy: Cytrus, Dżem - debiut przed dużą publicznością, Easy Rider, Mietek Blues Band i Ogród Wyobraźni, który wygrał konkurs festwialowy. Po raz pierwszy w 1980 roku pojawił sie zespół punkowy Nocne Szczury.

• II Ogólnopolski Festiwal Muzyki Młodej Generacji

W 1981 roku na festiwalu już jako gwiazdy wystąpiły zespoły: Dżem, Perfect, Kasa Chorych oraz Ogród Wyobraźni, natomiast swój debiut mieli między innymi: Muniek Staszczyk w zespole Opozycja i TSA - zwycięzca konkursu. W tym roku dominująca była muzyka rockowa, ale pojawiło się bardzo dużo zespołów grających punk-rock.

• III Ogólnopolski Festiwal Muzyki Młodej Generacji - 24-26 sierpnia 1982

W 1982 cały festiwal został przeniesiony do amfiteatru, a jednym z organizatorów zostało Studio 2 a sam koncert był rejestrowany dla potrzeb telewizji. Festiwal w tym roku odbył się w trakcie trwania Stanu Wojennego i odbył się w niezmienionej formie, mimo że pozostałe festiwale w Opolu czy Sopocie nie odbyły się. W tym roku pojawiło się dużo zespołów punkowych i nowofalowych. W sumie zgłosiły się 164 zespoły, z czego wystąpiło 27, a wśród nich: SS-20 , Detonator, Rejestracja, Śmierć Kliniczna, XXCS, Rekonstrukcja, RSC. Konkurs festiwalowy wygrał zespół Rekonstrukcja, a do najlepszych koncertów tego roku zaliczono występ TSA oraz grupy Republika. W tym roku wyłączono także elementy wniesione przez festiwal Pop Session.

[edytuj] Od 1983 do 1994

Pod wpływem zmiany profilu uczestników festiwalu w 1983 roku zmienił on nazwę na Festiwal Muzyków Rockowych, a rosnąca wciąż publiczność wymusiła przeniesienie festiwalu na stadion. Liczbę publiczności oszacowano na 20 000 ludzi. W tym roku zgłosiło się ponad 300 zespołów, z czego zaprezentowało się na scenie 33, a wystąpili między innymi Defekt Muzgó, Abaddon, Sedes, Instytucja, Bakszysz, T.Love, Daab, Igor Czerniawski, Dezerter, Kontrola W., Śmierć Kliniczna, Rejestracja. W konkursie festiwalowym nagrodzono zespół Hak Pawła Kukiza. Konkurs festiwalowy wygrywa zespół Bakszysz. Dalej wzrastało zainteresowanie festiwalem, w tym ze strony Służb Bezpieczeństwa. Pierwszy raz nakazano przekazanie tekstów wszystkich występujących zespołów do cenzury.

W 1984 na festiwalu pojawili się Prowokacja, Siekiera, Moskwa, Hak, Jaguar, Piersi, Ostatnie Takie Trio, Rendez-Vous, Sedes, Abaddon, Kultura, Madame, Fort BS, Variete, Made in Poland, Dezerter.

W 1985 roku festiwal odbywał sie aż przez pięć dni: amfiteatrze i na stadionie. Do konkursu zgłosiły się 436 zespoły, z czego na scenie pojawiło się 131. W amfiteatrze, na tak zwanej "małej scenie" grali Karcer, Fatum, Test Fobii, Squier, Ivo Partizan, Kosmetyki Mrs. Pinki, Dzieci Kapitana Klossa, Enklawa Ełk. Na festiwalu wystąpili także Variete, Joy Band, Ro-kosz, Róże Europy, 1984, Grzegorz Ciechowski, Voo Voo, Tilt. W konkursie nagrodzono aż 10 zespołów, między innymi: Dzieci Kapitana Klossa, Variete, Kosmetyki Mrs. Pinki.

W 1986 roku spośród 210 nadesłanychzgłoszeń do konkursu zakwalifikowano 28 zespołów. W koncertach gości zaproszonych wystąpiło 46 zespołów. Koncerty odbywały się na scenie głównej na stadionie oraz scenie alternatywnej w amfiteatrze. W tym roku wystąpili i debiutowali między innymi: Karcer, Hammer, Sztywny Pal Azji, Kobranocka, Formacja Brudny Widelec, Po prostu, One Million Bulgarians, Pudelsi, Ziyo.

W 1987 roku za organizację festiwalu odpowiedzialny był Leszek Winder. Zmieniona została formuła. Przesłuchania konkursowe odbywały się wyłącznie w amfiteatrza a na stadion wyłącznie zaproszeni goście, czyli gwiazdy. W tym roku zagrali między innymi: Wańka Wstańka, Wilczy Pająk, Chłopcy z Placu Broni, Defekt Muzgó, Kolaboranci, Cela nr 3, Czesław Niemen, Armia, T.Love i Róże Europy. W gronie laureatów znalazły się zespoły Detonator BN, Wańka Wstańka, Wilczy Pająk, Stan Zwezda.

W 1988 roku po raz kolejny festiwal organizowany przez Windera, za sprawę niezbyt udanego dobru zespołów utracił nieco na popularności, dlatego rok później w 1989 roku za organizację odpowiedzialny był Piotr Majewski. W 1988 roku w trakcie organizacji XIX edycji festiwalu został on oficjalnie wpisany do kalendarza kulturalnego Ministerstwa Kultury i Sztuki, co było formalnym usankcjonowaniem stanu faktycznego. W tym roku w plebiscycie publiczności I miejsce zajął zespół Zielone Żabki, II miejsce Chłopcy z Placu Broni, III miejsce Egzekutor.

W 1989 roku w imprezie wzięło udział 36 zespołów amatorskich i 52 zawodowe. Decyzją Rady Artystycznej laureatami festiwalu zostały: Closterkeller, Proletaryat, Opozycja. Wśród dominujących wśród publiczności kapel znalazły się Proletaryat, Closterkeller, Big Cyc, Dzika Kiszka, De Kefirres, Zdrowa Woda, Obstawa Prezydenta, Dżem oraz Daab (ze wszystkimi trzema wokalistami).

W 1990 do godnych uwagi należał koncert grup Turbo, Gang Olsena, Farben Lehre, Defekt Muzgó, Bundeswehra oraz Big Cyc. Konkurs festiwalowy wygrywa Maria Nafeli.

W 1991 można było posłuchać Dead Evil, Beer Goggles, Mocz Tenora, Holy Dogs, Spółdzielnia Inwalidów, Armagedeon, Armia, Brygada Kryzys, Kult, Voo Voo, Lech Janerka, Defekt Muzgó, IRA, TSA. Był to największa edycja pod względem uczestniczącej publiczności. Na festiwal przybyło przeszło 20 000 ludzi. I Nagrodę Jury otrzymał wówczas Holy Dogs.

W 1992 na scenie pojawiły się grupy Agresiva '69, Hey, The Bill, Dum Dum, Strajk, Nocne Boogie, GaGa, IRA, Piersi. Była to pierwsza edycja transmitowana przez Telewizję Polską na żywo. Przy okazji festiwalu odbywała się zbiórka pieniędzy w ramach Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy. Nagrodę główną zdobywa zespół GaGa.

W 1993 festiwal organizował Kuba Wojewódzki. W tym roku zagrali Ankh ( który zdobył nagrodzę publiczności ), Alastor (nagroda jury), Krishna Brothers, Włochaty, Piersi, Smar SW, Kult, IRA, GaGa oraz New Model Army.

W 1994 odbył się ostatni festiwal przed reaktywacją. W tym roku po raz pierwszy do konkursu nie dopuszczono punkowych zespołów, za to na scenie głównej wystąpili gościnnie The Bill, Dee Facto, Defekt Muzgó, WC, Armia, Sweet Noise. W tym roku na festiwalu miały miejsce duże zamieszki i starcia z ochraniającą policją. Mimo iż w większości uważano, że przez duże szkody materialne festiwal odbył się po raz ostatni, to prawdziwa przyczyna leżała po stronie rentowności festiwalu, braku potencjalnego organizatora i rosnącej konkurencji ze strony innych tego typu wydarzeń, w tym darmowego Przystanku Woodstock.

[edytuj] Od 1995 do 2004

W 1995 roku, pierwszy raz po 25 latach, festiwal nie odbył się. Mimo to wiele osób, spośród stałej widowni festiwalu, przybyło w do Jarocina w dniach, w których festiwal zwykle się odbywał. Wielokrotnie próbowano wznowić formułę festiwalu. Reaktywacji próbowano bezskutecznie w kolejnych latach od 1995 do 1998 roku. W 2000 roku nastąpiła jednodniowa reaktywacja pod nazwą Star Festiwal Jarocin zapowiadająca na przyszłość trzydniowe edycje festiwalu. Wystąpili wtedy Armia, Funny Hippos, Kaliber 44, Yattering, Homosapiens, Something Like Elvis, Acid Drinkers, Łoskot, Püdelsi, Therapy?, Kasia Nosowska oraz 2Tm2,3. Nie przyniósł on jednak spodziewanego odzewu i w 2001 roku na dwa tygodnie przed otwarciem kolejna edycja została odwołana.

[edytuj] Po 2005

W 2005 roku - na fali popularności dwóch wspomnieniowych koncertów Punk Rock Later zorganizowanych w 2003 roku - powstała idea zorganizowania koncertu wspomnieniowego festiwalu jarocińskiego, bez planów stałej reaktywacji. Koncert organizowany był w starej formule dwudniowego festiwalu, pod nazwą: Jarocin PRL Festiwal. Był to przegląd historii jarocińskich festiwali i nawiązanie do najlepszych jego lat, czyli do lat 80. W tym celu nazwy ulic zmieniono na nazwy z tamtych lat, na ulicach pojawiły się milicyjne radiowozy marki Nysa. Zadbano także o odtworzenie propagandowych zabiegów ówczesnej władzy: odczyty ideowych przemówień poprzedniego systemu. Na festiwalu pojawiło się 10 000 osób.

Pierwszy dzień to tradycyjny konkurs młodych kapel, natomiast drugi to koncert gwiazd, gdzie zagrali między innymi: Armia, Dezerter, Kobranocka, Bakszysz, TSA, Dżem, Variete i dwa reaktywowane na tę okazję jarocińskie zespoły: Acapulco i Syjon.

Po dużym sukcesie festiwalu z 2005 roku, postanowiono o jego reaktywacji. Punktem stałym stał się udział w koncercie gwiazd zespołów, które debiutowały lub występowały na koncercie w latach 80 i 90.

W 2006 w ramach tej idei wystąpiły między innymi Farben Lehre, Lech Janerka, Voo Voo, T.Love, Sex Bomba, Proletaryat, Aya RL, Fort BS, Paweł Kukiz. Wystąpiła także grupa Strachy na lachy. W sumie zaprezentowało się 40 zespołów, z czego 20 miało swój debiut.

W 2007 były to zespoły: Izrael, Armia, Habakuk, Dezerter. Wystąpili także Trebunie Tutki z jamajską formacją Twinkle Brothers, Power of Trinity, Hey, Myslovitz, Indios Bravos, Pogodno, Zazuzi, Negatyw, Koledzy, Buldog oraz Archive z Wielkiej Brytanii. Do konkursu festiwalowego zgłosiło się 60 zespołów.

W 2008 na dużej scenie festiwalu zagrały zespoły takie jak Kult, Nosowska, Strachy na Lachy, Kryzys, Lao Che, Vavamuffin, Paprica Korps, Koniec Świata. Dobrym pomysłem na przyciągnięcie publiczności okazało się zaproszenie zespołów brytyjskich w tym Peter'a Murphy'iego, The Subways oraz Asian Dub Foundation. W konkursie młodych kapel nagrodę jurii zdobył warszawski zespół Reverox, a nagrodę publiczności Rockaway.

[edytuj] Filmy o festwialu

• Jarocin 82 - reż. Paweł Karpiński, (1982);
• Fala - Jarocin '85 - reż. Piotr Łazarkiewicz, (1985);
• Moja krew twoja krew (ang. My blood You blood) reż. Andrzeja Kostenko na zlecenie brytyjskiej telewizji BBC, (1986);
• Jarocin '87 - reż. Andrzej Wolf, (1987);
• Dzieci Jarocina - reż. Petro Aleksowski;
• Jarocin - film dokumentalny z serii Wydział śledczy IPN, reż. Marcin Więcław, (2008);

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Strona o festiwalu - "Historia Festiwali rockowych w Jarocinie"
• Oficjalna strona festiwalu
• Fotografie z festiwalu z lat 1986-1988
• Historia festiwalu
• Kalendarium Festiwalu
• Start Festiwal Jarocin 2000