Fogo
Z Wikipedii
| Fogo | |
|---|---|
| Wzniesienie: | 2 829 m (Monte Verde) |
| Szerokość geograficzna: | 14°57' N |
| Długość geograficzna: | 24°21' W |
| Długość: | km |
| Szerokość: | km |
| Ludność: | 37 409 |
| Położenie: | Wyspy Zielonego Przylądka |
| Powierzchnia: | 476 km2 |
Fogo (z port. "ogień") jest wyspą należącą do archipelagu Wysp Podwietrznych, które wchodzą w skład Wysp Zielonego Przylądka. Najbardziej rzuca się w oczy dzięki Pico do Fogo, wznoszącej się na wysokość blisko 3 000 m nad poziom morza.
Spis treści |
[edytuj] Geografia
Fogo leży między wyspami Santiago a Brava. Właściwie cała wyspa jest aktywnym wulkanem, który okresowo wzmaga swą aktywność. Ostatnia erupcja miała miejsce w 1995 i uformowała nowy krater nazwany Pico Pequeno. Najbardziej charakterystycznym miejscem jest szeroka na 9 km kaldera, której ściany mają 1 km wysokości. Kaldera ma wyłom na wschodniej krawędzi, a wielki szczyt wyrasta w jej centrum. Środkowy stożek wulkaniczny Pico tworzy najwyższy punkt na wyspie, a jego szczyt jest około 100 m wyższy od otaczających go ścian kaldery. Lawa z wulkanu dotarła do wschodniego wybrzeża wyspy w czasach historycznych.
Mała wioska zwana Chã das Caldeiras leży u stóp wulkanu, a jej mieszkańcy są okresowo ewakuowani podczas erupcji.
Głównym miastem wyspy jest São Filipe, w pobliżu którego znajduje się lotnisko. Pierwsze siedliska powstały w latach osiemdziesiątych XV wieku. Wyspa w większości ma rolniczy charakter. Mieści też szkoły, gimnazjum, banki, pocztę, kilka hoteli i place (praças).
Fogo ma żyzną ziemię na południowym-zachodzie o nachyleniu około 10 do 15 stopni. Północ i wschód są bardziej pochyłe. Cała wyspa jest podwodną górą, zwaną Cadamosto, a otaczający ją ocean osiąga głębokość do 5 300 m w odległości 5 km od linii brzegowej. Wyjątkiem jest zachodnia strona, lecz ta jest połączona z inną podwodną górą dalej na zachodzie w Brava.
Zbocza w południowo-wschodniej części są zielone i pokryte trawą przez cały rok. reszta góry jest sucha i jałowa. Strumienie i potoki są wyschnięte przez cały rok, choć Fogo ma największe opady deszczu spośród Wysp Zielonego Przylądka.
Budowle na São Filipe mają klasyczną portugalską architekturę kolonialną. Drugim co do znaczenia miastem jest Mosteiros na północnym-wschodzie.
W 1680 miała miejsce gwałtowna erupcja. Góra była widoczna z odległości setek kilometrów przez kilka lat. W czasie tej erupcji wyspa otrzymała swą nazwę.
[edytuj] Historia
Fogo zostało odkryte w 1460 przez genueńskiego kapitana António da Noli i najpierw nazwano ją São Filipe (port. św. Filip).
Portugalczycy osiedlili się na wyspie w 1500. Dawniej wykorzystywano na wyspie niewolników. Emigracja rozpoczęła się w 1850, głównie do Ameryki Północnej. Republikański zamach stanu z 5 października 1910 sprowadziła z powrotem do Portugalii arystokrację i wielkich posiadaczy ziemskich. Małe muzeum na Fogo wyjaśnia wiele z tych zdarzeń.
[edytuj] Gospodarka
Gospodarka wyspy opiera się na rolnictwie i rybołówstwie. Głównymi produktami są kawa i wino. Wiele rodzin żyje z pieniędzy przesyłanych przez emigrantów z USA i innych krajów, ponieważ wyspa ma znaczącą diasporę. Wielu emigrantów wysyła trochę pieniędzy swoim krewnym, nawet jeśli wysyłający i odbierający nie znają się osobiście. Turystyka systematycznie staje się coraz bardziej popularna. Wulkan jest główną atrakcją wyspy, choć wielu gości przybywa by zobaczyć krewnych. Większość gości przybywa do historycznego miasta São Filipe i Chã das Caldeiras w kraterze wulkanicznym.
[edytuj] Jednostki samorzÄ…dowe
[edytuj] Gminy i osady
- Achada znana również jako Achada Furnas
- Achada Grande
- Atalaia
- Bangaeira
- Chã das Caldeiras
- Cova Figueira
- Coxo
- Curral Grande
- EstancÃa Roque
- Fajãzinha
- Figueira Pavão
- Fonsaco
- Fonte Aleixo
- Furna
- Galinheiros
- Lomba
- Monte Grande
- Mosteiros
- Patim
- Ponta Verde
- Ribeira Ilhéu
- Salto
- Santo António
- São Filipe
- São Jorge
- São Lourenço
- Vicente Dias
[edytuj] Języki
Tak jak na reszcie Wysp Zielonego Przylądka oficjalnym językiem jest portugalski, ale na co dzień ludzie używają dialektu Fogo, będącego odmianą języka kreolskiego Wysp Zielonego Przylądka.
[edytuj] Znane osoby
[edytuj] Odsyłacze zewnętrzne
- Informacje i wrażenia z Fogo
- caboverde.com
- Uniwersytet Massachusetts - informacje i zdjęcia z Fogo
- Zdjęcia Fogo
- Mapy i zdjęcia satelitarne
Grupy wysp Wyspy Zawietrzne • Wyspy Podwietrzne
Wyspy Boa Vista • Brava • Fogo • Maio • Sal • Santa Luzia • Santiago • Santo Antão • São Nicolau • São Vicente
Wysepki Ilhéu do Baluarte • Ilhéu Branco • Ilhéu Laja Branca • Ilhéu dos Pássaros • Ilhéu Rabo de Junco • Ilhéu Raso • Ilhéu de Sal Rei • Ilhéu de Santa Maria • Ilhéus Secos (Ilhéu de Cima • Ilhéu Grande • Ilhéu do Rei • Ilhéu Sapado • Ilhéu LuÃs Carneiro)
| Sejm chce więcej pieniędzy dla siebie |
|
"Rzeczpospolita": Kancelaria Sejmu chce, by jej przyszłoroczny budżet był wyższy o ponad 37 mln zł.
|
| MEN ma nowy pomysł - może zabraknąć nauczycieli |
|
"Metro": Chemii mają uczyć absolwenci chemii, biologii biolodzy, a angielskiego angliści. Jeśli najnowszy pomysł Ministerstwa Edukacji wejdzie w życie, w szkołach zabraknie pedagogów.
|
| Polacy chcÄ… referendum ws. tarczy |
|
"Rzeczpospolita": 58 proc. z nas dobrze ocenia decyzję w sprawie tarczy. Tyle samo chce ratyfikowania umowy o tarczy w ogólnonarodowym referendum - wynika z sondażu GfK Polonia.
|
| Tysiące ślubów zachowa swą ważność |
|
"Gazeta Prawna": Rząd przyjął projekt nowelizacji prawa o aktach stanu cywilnego. Dzięki zmianom w tej ustawie zostaną zalegalizowane małżeństwa zawarte przed nieprawidłowo powołanymi kierownikami urzędów stanu cywilnego od 7 sierpnia 2005 r. do dnia wejścia w życie nowelizacji.
|
| Rząd chce dużych rabatów na rakiety z USA |
|
"Rzeczpospolita": Polska liczy na duże rabaty przy zakupie w przyszłości rakiet Patriot.
|