Z Wikipedii

Rosyjska szkoła formalna, formalizm rosyjski - kierunek w literaturoznawstwie w rosyjskim zarysowujący się przed pierwszą wojną światową, przeżywający rozkwit w latach 20., stłumiony w okresie stalinizmu, choć jego ślady przetrwały w literaturoznawstwie rosyjskim także później. Wywarł znaczny wpływ na zachodnie nurty badań o literaturze, zwłaszcza nową krytykę, a także strukturalizm. Formalizm był reakcją na literaturoznawstwo pozytywistyczne i obecną w nim metodologię genetyczno-historyczną - naczelny cel badań literackich upatrywał nie w społecznych, historycznych, psychologicznych i genetycznych uwarunkowaniach literatury, ale w badaniu literackości, tj. wewnętrznych i swoistych właściwości utworu literackiego.

Spis treści 1 Rozwój szkoły 2 Poglądy 2.1 Założenia ogólne 2.2 Teoria języka poetyckiego 2.3 Pojęcie formy 2.4 Literackość 2.5 Badania nad prozą w rosyjskiej szkole formalnej 2.6 Fabuła a sjużet 2.7 Teoria bajki Władimira Proppa 2.8 Teoria ewolucji literackiej Jurija Tynianowa 3 Bibliografia

[edytuj] Rozwój szkoły

Formalizm powstał około 1915 roku w Sankt Petersburgu. Nawiązywał do dawniejszych idei Aleksandra Potiebni i Aleksandra Wiesłowskiego.

Radykalny, ścisły krąg formalistów związał się z powstałym specjalnie specjalnie w tym celu OPOJAZem (Towarzystwem do Badań Nad Językiem Poetyckim), a później także z lingwistami moskiewskimi. Do najwybitniejszych działaczy OPOJAZu należeli Borys Eichenbaum, Wiktor Szkłowski, Osip M. Brik, Jurij N. Tynianow, Boris W. Tomaszewski, Wiktor M. Żyrmunski oraz luźno związany z grupą Wiktor Winogradow.

Oprócz tego radykalni formaliści skupiali się także w Moskwie w kole Moskowskij Lingwisticzeskij Krużok, do którego należał m.in. Roman Jakobson. Ważnym przedstawicielem radykalnego formalizmu był także Jurij Tynianow.

Radykalne skrzydło formalizmu rosyjskiego, zwłaszcza koło moskiewskie, nawiązywało w swojej działalności do praktyki poetyckiej rosyjskiego futuryzmu. Z praktyki tej wyrosło kilka kluczowych koncepcji formalistycznych: koncepcja literatury jako mowy autotelicznej, przekonanie o wolności literatury od powinności zewnętrznych (tj. społecznych, dydaktycznych, poznawczych, ideologicznych, ekspresywnych, filozoficznych itd.), sprzeciw wobec praktycznej funkcji języka w literaturze, rozumienie literatury jako zespołu chwytów oraz sama kategoria chwytu, tj. stylistyczno-kompozycyjnej transformacji materiału językowego dzieła.

Głównymi reprezentantami umiarkowanego formalizmu rosyjskiego są W. Żyrmunski i Boris W. Tomaszewski. Umiarkowani formaliści nie wykruczali całkowicie z pola badawczego elemntów treściowych dzieła, uznawali jednak, że powinny one być badane ze względu na funkcję jaką pełnią w utworze jako całości swoistej, w ścisłym związku z badaniem elementów formalnych.

[edytuj] PoglÄ…dy

[edytuj] Założenia ogólne

Celem formalistów było utworzenie nauki o literaturze niezależnej od z jednej strony zewnętrznych celów pozaliterackich - filozoficznych, dydaktycznych, ideologicznych, publicystycznych oraz historyzmu, z drugej od wewnętrznych celów pozaliterackich, psychologizmu i impresyjności. Formaliści rosyjscy podkreślali potrzebę ścisłego wyznaczenia pola badań literackich i oddzielenia ich od badań sojologicznych, historycznych, psychologicznych. Hasłem stały się dlatego słowa Jakobsona: "nie literatura, a literackość". Zarazem jednak formaliści postulowali ścisłe powiązanie badań literackich z językoznawstwem, jako że literaturę rozumieli przede wszystkim jako sztukę słowa.

Zwłaszcza radykalni formaliści odróżnili język praktyczny od języka poetyckiego - język poetycki jest językiem autotelicznym, wolnym od wszelkich powinności zewnętrznych. Poezja jest nastawiona na sam fenomen wyrażania, jej funkcja komunikatywna sprowadzona do minimum. Formaliści postulowali też zniesienie opozycji formy i treści - sens dzieła jest częścią formy utworu, dzieło poza formą nie istnieje. Forma służy uniezwykleniu, przekształceniu tego, co potoczne w twór artystyczny. Materiałem, jaki przekształca forma jest język.

[edytuj] Teoria języka poetyckiego

[edytuj] Pojęcie formy

[edytuj] Literackość

formalizm =

dzieÅ‚o : forma + treść - to , o czym jest mowa

Forma składa się z chwytów- czyli ze zjawisk językowych, które przyciągają uwagę, ale równie dobrze może przestać być chwytem. Jedne chwyty zanikają, inne wchodzą w to miejsce.

CHWYTY : 1.fonologiczne 2.skÅ‚adniowe 3.morfologiczne 4.prozodyjne

w poezji chwyt minusowy- np.wulgaryzm

w prozie sjużet - gdy niosą one pewną wartość artystyczną prozy

sjużet - temat artystyczny -np. fabuła artystyczna

źródło materiału- wykłady IV rok U.k.W w Bydgoszczy

[edytuj] Badania nad prozÄ… w rosyjskiej szkole formalnej

[edytuj] Fabuła a sjużet

Skaz (chwyt stosowany przez rosyjskich formalistów w prozie) to opowiadanie ze zwrotami do słuchacza (zasada konstrukcji noweli pozbawionej wątku; ważny jest sam tok opowiadania), np. Płaszcz Gogola.

Sjużet (chwyt stosowany przez rosyjskich formalistów w prozie) wywodzi się z języka francuskiego i oznacza temat. Fabuła przedstawiana na rożne sposoby. Najważniejsze jest uporządkowanie fabuły, czyli literackość. Czytelnik musi zrekonstruować fabułę (opowiedzieć ją), aby lepiej zrozumieć schemat fabularny. Jest to termin niejednoznaczny, sięga od fabuły po schemat fabularny.

[edytuj] Teoria bajki WÅ‚adimira Proppa

Ogólne badania nad prozą w rosyjskim formalizmie doprowadziły do wyklarowania się szczegółowych ujęć poszczególnych gatunków epickich. Obok teorii noweli Szkłowskiego, która ujmuje nowelę jako zestawienie motywów doprowadzające do niespodziewanego rozwiązania, jednym z najważniejszych zastoswań metodologii formalizmu rosyjskiego jest teoria bajki ludowej Władimira Proppa, wyrażona w jego pracy Morfologia bajki (1928).

[edytuj] Teoria ewolucji literackiej Jurija Tynianowa

[edytuj] Bibliografia

• Zofia Mitosek, Teorie badaÅ„ literackich, Warszawa 1983

4000 GB w zsypie

Serwer, z którego nielegalnie można było pobrać 4000 gigabajtów nielegalnych gier, filmów, muzyki i programów zabezpieczyli policjanci z KWP. Administratorowi i właścicielowi serwera grozi do pięciu lat więzienia.

Społecznościowy antywirus?

Czy możliwe jest wykorzystanie potencjału społeczności internetowych, lub użytkowników sieci do ochrony komputera przed zagrożeniami płynącymi z sieci? Producent oprogramowania antywirusowego, Panda Security, właśnie takie rozwiązania planuje wprowadzić w swoich najnowszych produktach.

Mozilla aktualizuje Thunderbird'a

W ostatnią środę Mozilla udostępniła na swoich serwerach najnowszą wersję programu pocztowego Thunderbird 2.0.0.16, wzbogaconą o dziewięć zasadniczych poprawek.

Internetowy tablet z Firefoksem

Michael Arrington planuje stworzyć stylowy tablet, który służyć ma wyłącznie do surfowania w internecie.

Wielofunkcyjna stacja dokujÄ…ca

Stacje dokujące i huby USB to urządzenia przygotowane z myślą o osobach, którym ciągle brakuje gniazd przyłączeniowych.

Linki: Strona g³ówna