Francisco Hernández de Córdoba (odkrywca Jukatanu)
Z Wikipedii
Francisco Hernández de Córdoba[1] lub Córdova, ur. ?, zm. w 1517) - konkwistador hiszpański z XVI wieku, znany historii głównie ze względu na nieudaną ekspedycję na Jukatan, którą poprowadził w 1517 roku.
Spis treści |
[edytuj] Wyprawa
W roku 1517 grupa Hiszpanów na Kubie (w tym Lope de Ochoa de Caicedo i Cristóbal de Morante), którzy przybyli w poszukiwaniu przygód i złota, czego nie zapewniła im lokalna administracja, postanowili utworzyć zespół odkrywców, na dowódcę wybierając znanego kapitana Córdobę by "wystawić na próbę szczęście i wyruszyć na poszukiwanie i badanie nowych lądów, na których potrafią znaleźć dla siebie miejsce"[2]. Grupa śmiałków zakupiła dwa okręty (trzeci wypożyczył im gubernator Diego Velásquez, który zaopatrzył wyprawę w prowiant) i zapas błyskotek do wymiany.
Dwanaście dni statki płynęły wzdłuż wybrzeży Kuby, by następnie skierować sie na zachód, na otwarte morze, gdzie złapał je sztorm. Burza trwała dwa dni i statki cudem ocalały. Gdy ucichła sternik zmienił kurs, a po dziewięciu dniach ukazał się ląd, będący zapewne północno-wschodnim wybrzeżem Jukatanu. Gdy dotarli do wybitnego przylądka (nazwali go Catoche), na ich powitanie wypłynęło dziesięć piróg wypełnionych Indianami, po czterdzieści osób w każdej[3]. Kilkudziesięciu Indian wdarło sie na okręt dowódcy. Mieli na sobie lniane koszule i przepaski, czym różnili się od prawie nagich mieszkańców wysp. Hiszpanie obdarowali ich chlebem i słoniną oraz sznurami szklanych korali.
Następnego dnia Indianie pojawili się ponownie w jeszcze większej liczbie, zapraszając Hiszpanów na brzeg. Gdy ci skorzystali z zaproszenia, zostali znienacka zaatakowani przez zbrojną formację. Wystrzeliwszy chmurę strzał Indianie, z maczugami i włóczniami w rękach, rzucili się do ataku, który Hiszpanie odparli[4] z najwyższą trudnością, tracąc piętnastu rannych.
Po bitwie (w czasie której zobaczyli, że krajowcy majÄ… nieco zÅ‚ota) Hiszpanie wrócili na statki i popÅ‚ynÄ™li na zachód, przebywajÄ…c kolejne kilkadziesiÄ…t kilometrów wzdÅ‚uż niskiego i równinnego wybrzeża Jukatanu, aż dotarli do ujÅ›cia rzeki RÃo Lagartos, za którym rozciÄ…gaÅ‚ siÄ™ kraj, który Indianie zwali Campeche i gdzie przywitali ich ludzie wyglÄ…dajÄ…cy na notabli i pytajÄ…cy, czy przypadkiem nie sÄ… castilan, co mogÅ‚oby Å›wiadczyć, że mieszkaÅ„cy staÅ‚ego lÄ…du już sÅ‚yszeli o okrucieÅ„stwie Hiszpanów od Indian, którzy uciekli z wysp antylskich. Powitanie nie byÅ‚o przyjazne, a wkrótce na brzegu pojawili siÄ™ miejscowi kapÅ‚ani, którzy wrÄ™cz zażądali od przybyszów, by odpÅ‚ynÄ™li czym prÄ™dzej.
[edytuj] Pogrom
Po kilku dniach Hiszpanie dotarli do dużej osady otoczonej polami kukurydzy. W poszukiwaniu wody pitnej postanowili zejść na ląd, ale tam powitali ich uzbrojeni i pomalowani w barwy wojenne Indianie. Po godzinnej krwawej bitwie Hiszpanie ponieśli znaczne straty; 50 zostało zabitych, dwóch dostało się do niewoli, a pozostali (poza jednym) odnieśli rany, w tym wielu ciężkie. Porzuciwczy na lądzie beczki na wodę Hiszpanie wycofali sie na statki, gdzie pięciu dalszych zmarło.
Ranni bardzo cierpieli, ponieważ rany trzeba było przemywać wodą morską. Niektórzy przeklinali dowódcę i jego sternika. Po dalszych kilku dniach żeglugi,gdy nie znaleziono wody pitnej, a brzeg zdawał sie skręcać ku zachodowi, zdecydowali sie wrócić na Kubę. Kapitan Francisco Hernandes de Córdoba zmarł dziesięć dni po powrocie. "Wyprawa ta pochłonęła wszystkie nasze skromne zapasy; jako biedacy wróciliśmy na Kubę, cali w długach i pokryci ranami; pięćdziesięciu siedmiu zmarło..."[5].
Jedynym osiągnięciem wyprawy było przebadanie południowego i zachodniego brzegu Jukatanu na przestrzeni około 700 kilometrów.
[edytuj] Źródła
- Bernal Diaz del Castillo, Verdadera historia da la conquista de Nuéva España
[edytuj] Bibliografia
- I.P. Magidowicz, Historia poznania Ameryki środkowej i południowej, Warszawa 1979, ISBN 83-01-00101-1
Przypisy
- ↑ Na początku XVI wieku żyli dwaj konkwistadorzy hiszpańscy o nazwisku i imieniu Francisco Hernández de Córdoba. Jeden z nich, opisany tutaj, odkrył półwysep Jukatan. Drugi Francisco Hernández de Córdoba był założycielem kolonii w Nikaragui. Do dnia dzisiejszego nie jest znana data urodzenia żadnego z nich.
- ↑ Castillo, Verdadera historia... s.12
- ↑ Tamże
- ↑ Strzelając z kusz i muszkietów
- ↑ Tamże
| Unikalny cmentarz ugrofiński |
|
Archeolodzy odkryli w okolicach miasta Suzdal w Rosji unikalne miejsce pochówku członków plemienia Ugrofinów, pochodzące z początków I tysiąclecia n.e. - donosi serwis internetowy icRussia.
|
| Soczewki kontaktowe z elektronikÄ… |
|
Opracowano prototyp nowoczesnych soczewek kontaktowych, w których wnętrzu zatopiony jest układ elektroniczny oraz diody LED. Jest to przysłowiowy "kamień milowy" dla dziedziny nauki, która zajmuje się miniaturyzacją układów scalonych, donosi "LaserFocusWorld".
|
| Groźny detoks |
|
Pewna Brytyjka doznała uszkodzeń mózgu po poddaniu się tzw. diecie "detoks", która wymagała picia dużych ilości płynów.
|
| Pod lodami Arktyki 90 mld baryłek ropy |
|
90 mld baryłek ropy i ilość gazu równa całym znanym jego zasobom w Rosji - na tyle oceniają amerykańscy eksperci rządowi zasoby Arktyki. Ich szacunki opisał w czwartek "Financial Times".
|
| Twoje piersi tego nie lubiÄ…! |
|
Kobiety, które noszą źle dobrane biustonosze, niszczą sobie piersi - alarmują naukowcy.
|