Franciszek Fiedler
Z Wikipedii
Franciszek Fiedler, właśc. Efroim Truskier, pseud. Berent, Dżek, Leon Markiewicz, A. Szwarc, Keller, Winkler (ur. 12 września 1880 w Warszawie, zm. 27 listopada 1956 w Warszawie), polski historyk ruchu robotniczego, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, członek PAN, poseł na Sejm PRL, członek Komitetu Centralnego PPR i PZPR.
Pochodził z bogatej rodziny mieszczańskiej, był synem Beniamina Truskiera i Ewy Honsikalin; w młodości przyjął nazwisko Fiedler. Ukończył gimnazjum J. Pankiewicza w Warszawie (1898); w 1900 podjął studia w dziedzinie historii na uniwersytecie w Berlinie. Za działalność w polskich organizacjach narodowych i udział w demonstracji przeciwko wykładom jednego z profesorów, został usunięty z uczelni w 1901 i wydalony z Niemiec; w Warszawie aresztowany, został osadzony w X Pawilonie Cytadeli Warszawskiej. Ponownie studiował na uniwersytecie w Zurychu w latach 1903-1905 i 1906-1909. W 1905 został członkiem Socjaldemokracji Królestwa Polskiego i Litwy; działał w Wydziale Zawodowym SDKPiL i w Komisji Socjaldemokratycznych Związków Zawodowych, brał udział w rewolucji 1905-1907. Współpracował z warszawskim pismem "Trybuna", a także współzałożył pismo "Młot", lata 1911-1912 spędził w więzieniu. W 1912 wyjechał za granicę, po powrocie działał w Warszawie i Petersburgu, był redaktorem "Naszej Trybuny" w Petersburgu. W 1915 przebywał przez pewien czas we Włoszech, gdzie leczył chorobę płuc. Od 1916 wchodził w skład Zarządu Głównego SDKPiL, prowadził rozmowy nad zjednoczeniem tej partii oraz PPS-Lewicy. Od 1917 był redaktorem centralnego organu prasowego SDKPiL, "Czerwonego Sztandaru". Od kwietnia do listopada 1917 był więziony przez władze niemieckie w obozach w Lubaniu i w Havelbergu.
W odrodzonej Polsce działał w Komunistycznej Partii Robotniczej Polski (KPRP), wchodził w skład jej Komitetu Centralnego (1918-1924). Aresztowany w lutym 1920 był więziony kolejno w więzieniu na Mokotowie, w X Pawilonie, we Wronkach, obozie w Dąbiu i na Pawiaku. Po wyjściu z więzienia w 1921 opracowywał politykę rolną KPP. "Tezy agrarne", których był jednym z autorów, zostały przyjęte przez II Zjazd KPP. W 1924 usunięto go z partii pod zarzutem działalności prawicowej. Wyjechał wówczas do Moskwy, dwa lata później do Gdańska; w kolejnych latach przebywał w Berlinie (1928-1933), Brukseli (1933), Paryżu (1933-1935). Od 1935 kierował działalnością wydawniczą Komunistycznej Partii Polski. W 1938 osiedlił się we Francji, mieszkał początkowo we Paryżu, następnie na południu kraju i od 1942 w Grenoble. Był jednym z organizatorów kół PPR we Francji, współpracował z antyniemieckim ruchem oporu, wcześniej pomagał uchodźcom z wojny domowej w Hiszpanii.
Powrócił do Polski w 1945; wykładał historię ruchu robotniczego w Centralnej Szkole Partyjnej w Warszawie (1945-1948), później na Uniwersytecie Warszawskim (w 1953 otrzymał tytuł profesora zwyczajnego). Był redaktorem naczelnym "Trybuny Wolności" (1945-1947) i "Nowych Dróg" (1947-1952); w latach 50. uczestniczył w pracach nad Konstytucją PRL. W 1945 został członkiem Komitetu Centralnego PPR, w 1948 - PZPR. Od 1952 pełnił mandat posła na Sejm. Brał udział w organizacji Polskiej Akademii Nauk i Instytutu Historii PAN, w 1952 został członkiem rzeczywistym PAN oraz członkiem Prezydium PAN. Jako jeden z pierwszych został odznaczony Orderem Budowniczych Polski Ludowej (1949), a Uniwersytet Warszawski nadał mu doktorat honoris causa (1951). Uhonorowano go również orderem Polonia Restituta I klasy, dwukrotnie Orderem Sztandaru Pracy I klasy oraz Krzyżem Grunwaldu za udział w ruchu oporu we Francji.
W pracy naukowej zajmował się dziejami ruchu robotniczego, historią gospodarczą średniowieczną i nowożytną, teorią myśli marksistowskiej oraz historią i teorią spółdzielczości. Ogłosił wiele prac naukowych, m.in.:
- Tło gospodarcze przewrotu majowego (1927)
- Luksemburgizm a kwestia chłopska (1932)
- W sprawie chłopskiej (1933)
- Historyczne znaczenie Konstytucji 3 Maja (1945)
- W 28 rocznicę Rewolucji Październikowej (1945)
- w sprawie granic wschodnich (1945)
- Reakcyjna koncepcja dwóch wrogów (1947, ze Stefanem Jędrychowskim)
- Sto lat "Manifestu Komunistycznego" (1948)
- Uwagi w sprawie powstania i rozwoju państwa demokracji ludowej (1950)
Źródła:
- Biogramy uczonych polskich, Część I: Nauki społeczne, zeszyt 1; A-J, Wrocław 1983
| Krytyczne chwile dla Ewy Kopacz - "niczego nie żałuję" |
|
- Emocje mam już za sobÄ… – powiedziaÅ‚ w TVN 24 Ewa Kopacz. Sejm debatuje dziÅ› nad wnioskiem Pis w sprawie wotum nieufnoÅ›ci dla minister zdrowia.
|
| Premier odwiedzi zalaną przez wodę Małopolskę |
|
Premier Donald Tusk udaje się do Małopolski, by na miejscu zapoznać się z sytuacją powodziową - poinformowało IAR Centrum Informacyjne Rządu.
|
| Lewica podjęła decyzję ws. weta - "PO zgrzeszyła pychą" |
|
Lewica wstrzyma siÄ™ od gÅ‚osowania nad ustawÄ… medialnÄ… – poinformowaÅ‚a TVN 24.
|
| "Rząd ruszył na wojnę ze wszystkimi" |
|
Elżbieta Streker-Dembińska powiedziała w imieniu Lewicy, że jej klub krytycznie ocenia pracę minister zdrowia Ewy Kopacz. Nie zadeklarowała jednak, że poprzez wniosek o jej odwołanie.
|
| PiS chce informacji rzÄ…du na temat powodzi |
|
Szef klubu PiS Przemysław Gosiewski zwrócił się do marszałka Bronisława Komorowskiego, aby wprowadził do porządku obrad obecnego posiedzenia Sejmu, które kończy się, informacji rządu na temat sytuacji na terenach południowej Polski dotkniętych powodzią.
|
