Ferenc Liszt - Google

Ferenc Liszt

Z Wikipedii

(Przekierowano z Franciszek Liszt)
Skocz do: nawigacji, szukaj

Franciszek Liszt (ur. 22 października 1811, zm. 31 lipca 1886) – kompozytor i pianista węgierski epoki romantyzmu. Stworzył taki gatunek, jak poemat symfoniczny.

Był aktywnym propagatorem kultury polskiej, zaprzyjaźnionym m.in. z Fryderykiem Chopinem, Adamem Mickiewiczem, Juliuszem Słowackim, Julianem Ursynem Niemcewiczem, Henrykiem Wieniawskim, Juliuszem Kossakiem; uczył także Karola Tausiga, Juliusza Zarębskiego i Józefa Wieniawskiego. Był teściem i przyjacielem Ryszarda Wagnera. To Wagner namówił Liszta do skrócenia symfonii Dantejskiej do dwóch części. Liszt jest pochowany na cmentarzu w Bayreuth, niedaleko willi i miejsca spoczynku Wagnera.

Krótki życiorys

  • 1811r. 22 października przychodzi na świat w Raiding na Węgrzech.
  • 1820r. Ma miejsce pierwszy publiczny występ małego Liszta. Później przeprowadza się do Wiednia.
  • 1823r. Paryskie konserwatorium odmawia przyjęcia młodego kompozytora.
  • 1824r. W Manchesterze odbywa się premiera jego pierwszej opery, Don Sanche.
  • 1826r. Ojciec kompozytora umiera na tyfus. Liszt ogranicza swoje koncertowanie.
  • 1833r. Spotyka się z Chopinem, dzięki któremu poznaje Marie d'Agoult.
  • 1835r. Przeprowadza się do Szwajcarii. Na świat przychodzi pierwsze z jego trojga dzieci.
  • 1837r. Powraca do Wiednia. Znowu zaczyna koncertować.
  • 1844r. Koniec związku z Marie d'Agoult.
  • 1847r. Poznaje księżną Carolyne Sayn-Wittgenstein.
  • 1848-1859 mieszka w Weimarze
  • 1851-54r. Powstaje ostateczna wersja Rapsodii węgierskich.
  • 1862r. Umiera córka kompozytora, Blandine.
  • 1865r. Liszt przyjmuje święcenia kapłańskie
  • 1869r. Początek ostatniego romansu z "kozacką hrabiną" Olgą Janiną.
  • 1886r. 31 lipca umiera na zapalenie płuc w Bayreuth w Niemczech.

Wybrane dzieła

  • Fantazja i Fuga B A C H
  • Symfonia faustowska
  • Symfonia dantejska
  • 13 poematów symfonicznych:
    • Co słychać w górach
    • Tasso
    • Preludia
    • Orfeusz
    • Prometeusz
    • Mazepa
    • Festklänge
    • Héroide funebre
    • Hungaria
    • Hamlet
    • Die Hunnenschlacht (Bitwa Hunów)
    • Ideały
    • Od kołyski do grobu
    • Walc Mefisto (Taniec w wiejskiej karczmie)
    • Walc Mefisto II
    • Szózat i Hymn - Fantazja
  • Rapsodie węgierskie
  • I Koncert Es-dur
  • II Koncert A-dur
  • III Koncert Es-dur op. posth. (niedawno odkryty koncert, ukończony około 1839 roku)
  • Fantazja węgierska
  • Totentanz. Parafraza na temat "Dies irae"
  • Annees de Pelerinage (Lata pielgrzymstwa)
  • Harmonie poetyckie i religijne
  • 12 Etudes d'execution transcendante
  • 6 Consolations
  • 3 Marzenia miłosne
  • 4 Walce Mefisto
  • 19 Rapsodii węgierskich
  • Rapsodia hiszpańska
  • Missa choralis
  • Węgierska msza koronacyjna
  • Oratoria:
    • Chrystus
    • Legenda o św. Elżbiecie
    • Legenda o św. Stanisławie (najbardziej znane jest interludium "Salve Polonia")
    • Legenda o św. Krzysztofie
  • TRANSKRYPCJE fortepianowe:
    • Fantazja i Fuga g-moll Bacha
    • 9 symfonii Beethovena
    • Symfonia fantastyczna Berlioza
    • Harold w Italii Berlioza
    • Sześć pieśni polskich Chopina
    • La campanella Paganiniego
    • Uwertura Wilhelm Tell Rossiniego
    • 54 pieśni Schuberta
  • Don Sanche

Zobacz też: Totentanz

[edytuj] Nagrania

[edytuj] Linki zewnętrzne

Commons
Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
Ferenc Liszt


Wisła przekroczyła stan alarmowy; nie ma zagrożenia powodzią
Podwyższył się stan wody w Wiśle na Lubelszczyźnie. W Annopolu rzeka przekraczała stan alarmowy o 39 cm, a w Puławach stan ostrzegawczy o 46 cm.
Zerwane mosty, zalane domy
Ze względu na poprawiającą się sytuację w Bieszczadach, tamtejszy starosta odwołał alarm dla gminy Czarna i Lutowiska. Stabilizuje się też sytuacja na Sanie i Wisłoku.
Tragedia pod Toruniem - cztery osoby zginęły w wypadku
W miejscowości Charszewo w województwie kujawsko-pomorskim doszło do tragicznego wypadku drogowego, w którym zginęły cztery osoby.
Jedna osoba nie żyje, pięć rannych w wypadku
Jedna osoba zginęła a pięć zostało rannych w wypadku drogowym w miejscowości Słomki (Łódzkie) - poinformowała straż pożarna.
Panią poseł zajęła... erotyka u Żeromskiego
Maszyna do farbowania i suszenia włóczki punktowo, związki erotyczne Stefana Żeromskiego... Co mają ze sobą wspólnego te dwa, jakże dalekie od siebie, tematy? Otóż właśnie dzięki nim posłanki PO Bożena Bukiewicz i Joanna Butryn zdobyły tytuł magistra. O tematach prac magisterskich parlamentarzystów pisze "Wprost".
Linki: Strona gwna