Z Wikipedii

Ten artykuł dotyczy fregaty rakietowej. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.

Fregata rakietowa – klasa średniej wielkości współczesnych okrętów, o uzbrojeniu w skład którego wchodzą wyrzutnie rakietowe. Fregaty rakietowe, nazywane też po prostu fregatami, stanowią obecnie jedną z najliczniejszych i podstawowych klas okrętów.

Amerykańska fregata rakietowa USS "Rodney M. Davis" typu Oliver Hazard Perry

Fregaty rakietowe budowane są od końca lat 60. XX wieku. Zastąpiły one poprzednio używane fregaty o uzbrojeniu artyleryjskim, które były okrętami przeznaczonymi przede wszystkim do walki z okrętami podwodnymi. Fregaty rakietowe są, w porównaniu ze swoimi poprzedniczkami, okrętami bardziej uniwersalnymi, w dalszym ciągu przeznaczonymi przede wszystkim do wykrywania i zwalczania okrętów podwodnych, choć zdolnymi też zazwyczaj do zwalczania samolotów i okrętów nawodnych za pomocą kierowanych pocisków rakietowych. Fregaty rakietowe – zależnie od wielkości – różnią się zestawem uzbrojenia i wyposażenia. W skład typowego zespołu uzbrojenia dużych fregat uniwersalnych wchodzą:

• jedna, rzadziej dwie wyrzutnie kierowanych przeciwlotniczych pocisków rakietowych,
• wyrzutnie kierowanych pocisków przeciwokrętowych,
• wyrzutnie torped do zwalczania okrętów podwodnych,
• jedno działo uniwersalne średniego kalibru (76 mm – 127 mm),
• działka przeciwlotnicze małego kalibru obrony bezpośredniej
• jeden lub dwa śmigłowce pokładowe.

W zestaw taki wyposażone są np. fregaty typów: Kortenaer (Holandia), Oliver Hazard Perry (USA) i Typu 22 Batch 3 (Wielka Brytania). Część fregat rakietowych, zwłaszcza tych o mniejszych rozmiarach lub starszych typów, nie ma niektórych z wyżej wymienionych elementów uzbrojenia, zazwyczaj śmigłowca lub rakiet przeciwlotniczych (dotyczy to głównie starszych okrętów, używanych przez państwa Azji i Ameryki Południowej). Część typów fregat rakietowych jest uzbrojonych dodatkowo w rakietotorpedy do zwalczania okrętów podwodnych (zastępowane w nowszych konstrukcjach przez śmigłowce uzbrojone w torpedy). Niektóre starsze typy fregat rakietowych mają więcej dział artylerii głównej - do 4. Część starszych fregat modernizowanych do poziomu fregat rakietowych, ma jedynie uzbrojenie artyleryjskie i pociski przeciwokrętowe lub przeciwlotnicze bliskiego zasięgu.

Fregaty mają jedną – czasem dwie – wyrzutnie przeciwlotniczych kierowanych pocisków rakietowych, najczęściej bliskiego zasięgu (m.in.: amerykańskie zestawy Sea Sparrow, brytyjskie Sea Cat i Sea Wolf, rosyjskie Osa-M). Stosowane są wyrzutnie jednoprowadnicowe lub częściej wieloprowadnicowe (z kilkoma pociskami na wyrzutni). Od lat 90. XX wieku wykorzystywane są także wyrzutnie pionowe, w kadłubie (VLS). Używane są również rakiety średniego zasięgu (np. amerykański Standard SM).

Niemiecka fregata rakietowa "Mecklenburg-Vorpommern" typu Brandenburg

Najczęściej stosowane kierowane pociski przeciwokrętowe (woda-woda) to amerykańskie Harpoon i francuskie Exocet, w liczbie 4-8. Większość fregat rakietowych ma w wieży tylko jedno działo uniwersalne kaliber 76 mm – 127 mm. Najpowszechniej stosowana jest armata automatyczna OTO Melara kaliber 76 mm. Fregaty mają też jedno lub więcej działek przeciwlotniczych. Na części nowoczesnych okrętów są to wielolufowe zestawy obrony bezpośredniej – przeciwlotniczej i przeciwrakietowej – takie jak: Phalanx, Goalkeeper, AK-630. Większość typów fregat ma 1 lub 2 śmigłowce pokładowe do zwalczania okrętów podwodnych oraz torpedy kierowane; część ma rakietotorpedy. Podobnie jak inne współczesne okręty, fregaty są bogato wyposażone w urządzenia elektroniczne umożliwiające wykrywanie celów (sonar, radary) i skuteczne kierowanie uzbrojeniem. Do wykrywania okrętów podwodnych służą sonary, w tym – na niektórych typach fregat – sonary holowane. Na większości nowszych fregat ciężar wykrywania i zwalczania okrętów podwodnych spoczywa na śmigłowcach pokładowych.

Prędkość fregat wynosi zwykle ok. 30 w. Ich wyporność to 1000-4500 ton, najczęściej ok. 3000 ton. Zwykle stosowany jest napęd za pomocą turbin gazowych, parowych, silników wysokoprężnych; używane też bywają różne rodzaje siłowni kombinowanych (zwłaszcza CODOG).

Należy mieć na uwadze, że zwłaszcza w latach 60. i 70. nazewnictwo klas okrętów było niejednolite i na dodatek zmienne i "fregatami" lub "wielkimi fregatami" nazywano też niszczyciele rakietowe, a nawet krążowniki rakietowe, z uwagi na pełnione przez nie funkcje eskortowe. Wzrost wielkości fregat i poprawa ich uzbrojenia spowodowały, że obecnie granica między dużymi fregatami a niszczycielami rakietowymi, zwłaszcza starszymi, jest nieostra. Niszczyciele na ogół są większe i mają nieco bardziej uniwersalne i silniejsze uzbrojenie, w tym rakietowe systemy przeciwlotnicze średniego zasięgu, często o dwóch wyrzutniach. W wielu przypadkach jednak nazwanie okrętu niszczycielem lub fregatą zależy jedynie od indywidualnej klasyfikacji narodowej (np. francuskie niszczyciele rakietowe nazywane są fregatami). Z drugiej strony, nieostre jest także rozróżnienie między małymi fregatami a dużymi korwetami, które są mniejszymi okrętami do zwalczania okrętów podwodnych.

Czesi skazali polskiego mordercę

Czeski Sąd Najwyższy zatwierdził wyrok 15 lat więzienia dla 30-letniego Bogumiła Kujawskiego. Polak w kwietniu ubiegłego roku zabił taksówkarza Hawierzowie, w czeskiej części Śląska Cieszyńskiego.

Kolejne dymisje w Gruzji

Niedawno mianowany premier Grigol Mgalobliszwili trzęsie gruzińskim rządem: stanowiska stracili ministrowie spraw zagranicznych i obrony. To kolejny etap reorganizacji władzy w Tbilisi po dramatycznej przegranej w wojnie z Rosją.

Kanadyjczycy chcą wyborów

Kryzys polityczny w Kanadzie sprzyja tamtejszemu premierowi. Stephen Harper ma szansę na utworzenie większościowego rządu. Tak przynajmniej pokazały wyniki badania opinii publicznej, przeprowadzone już po tym, jak szef kanadyjskiego rządu zawiesił działanie parlamentu.

Skok stulecia w Paryżu

- Klejnoty o wartości od 47 mln do 62 mln euro zrabowano z luksusowego sklepu z biżuterią Harry'ego Winstona przy prestiżowej alei Montaigne w Paryżu - poinformowały w piątek źródła związane ze śledztwem. To największa kradzież kosztowności w historii Francji, pisze Times.

"To bardziej kampania wyborcza niż rząd"

To co dzieje się w Polsce, to bardziej kampania wyborcza niż rząd - napisał brytyjski tygodnik "The Economist". Jednak teraz kryzys gospodarczy wymusza na gabinecie Tuska "zmianę biegu".