Fryderyk I Pruski
Z Wikipedii
 |
Ten artykuł wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Aby uczynić go weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
Fryderyk I Hohenzollern (ur. 11 lipca 1657 w Królewcu, zm. 25 lutego 1713 w Berlinie) – urodzony jako Fryderyk III Brandenburski z dynastii Hohenzollernów – pierwszy król pruski.
Od chwili uzyskania przez księcia Hanoweru godności elektora Rzeszy w 1692 i od koronacji elektora saskiego na króla Rzeczypospolitej w 1697, który panował jako August II Mocny, Fryderyk starał się u cesarza o zgodę na własną koronację. Wreszcie 18 stycznia 1701 w Królewcu – poza granicami cesarstwa – koronował się na "króla w Prusiech" (in Prussia) przyjmując imię Fryderyka I. Tytuł królewski oznaczał pełną suwerenność Fryderyka w Prusach Książęcych i ostateczne zerwanie jakiejkolwiek zwierzchności lub praw Rzeczypospolitej do tego terytorium, jej niegdysiejszego lenna. Wkrótce większość państw europejskich uznała pruski tytuł królewski (cesarz rzymsko-niemiecki, Anglia, Rosja, Holandia, Dania, Szwecja, Saksonia, a także inne protestanckie kraje niemieckie). Francja i Hiszpania uznały ten tytuł w 1713 (po pokoju w Utrechcie). Rzeczpospolita (mimo tajemnych obietnic Augusta II), uczyniła to dopiero w 1764 roku. Protestowała przeciw niemu także kuria papieska, która uznała godność królów pruskich dopiero w 1787 roku (papież Benedykt XIV). Najdłużej protestował przeciw tej koronacji królewskiej zakon krzyżacki, który istniał nadal na licznych terytoriach katolickich Rzeszy Niemieckiej, mając tam swoje dobra i cieszył się poparciem cesarzy. W tym czasie tytułem króla Prus wciąż posługiwali się władcy Rzeczypospolitej. W trakcie koronacji przybrał za herb czarnego, jednogłowego orła i ustanowił jego order.
Formalnie włączył Brandenburgię do Prus, a właściwie przyspieszył proces integracji poszczególnych części państwa prusko-brandenburskiego. Następcy Fryderyka I nazywali odtąd nie tylko swych urzędników, ale i poddanych generalnie "Prusakami". Często jako oficjalnego tytułu dla całości państwa pruskiego używano określenia : "Królewskie Państwa Pruskie".
Pierwszy "król w Prusach" doprowadził do budowy rezydencji w Berlinie, dokąd przeniósł stolicę państwa z Królewca. Dał się poznać jako mecenas kultury i sztuki. W czasie wojny północnej zajął Pomorze Szwedzkie, choć potem musiał je opuścić.
Mało heroiczna postać pierwszego pruskiego władcy z tytułem królewskim nie skłaniała do pozytywnej oceny jego osoby. Był władcą chorowitym, leniwym, próżnym, mało zdecydowanym, ulegającym wpływom otoczenia, gubiącym się w niuansach polityki zagranicznej, pozostawiającym codzienny trud biurokratyczny i bieg spraw wewnętrznym swym faworytom i doradcom, co skierowało na niego ostrze krytyki jego syna, następcy tronu. Szydercy mówili, że "jeżeli Fryderyk każdego dnia wstawał o godz. 3 nad ranem, to dlatego, by móc się dłużej cieszyć przyjemnością bycia królem".
Jego żoną była Zofia Charlotta Hanowerska, z którą miał jednego syna, przyszłego króla ("króla w Prusach" wg oficjalnej tytulatury), Fryderyka Wilhelma, który w historii zapisze się jako twórca pruskiego militaryzmu i pruskiej biurokracji.
[edytuj] Ciekawostka
- Fryderyk I, jako jedyny król Prus, płynnie mówił po polsku.
- Był jedynym władcą Prus w XVIII wieku, który w znaczącym stopniu odszedł od wzorca militarnego
[edytuj] Zobacz też
| Poprzednik Fryderyk Wilhelm Hohenzollern (Wielki Elektor) |
 |
Margrabia-elektor Brandenburgii 1688-1701 |
|
Następca Brandenburgia w 1701 r. zostaje włączona do Prus |
| Poprzednik Fryderyk Wilhelm |
 |
Książę Prus 1688-1701 |
|
Następca zmiana tytułu |
| Poprzednik – |
|
Król w Prusach 1701-1713 |
|
Następca Fryderyk Wilhelm I |
Księstwo Pruskie
Albrecht • Albrecht Fryderyk • Jan Zygmunt • Jerzy Wilhelm • Fryderyk Wilhelm
Królestwo Prus
Fryderyk I • Fryderyk Wilhelm I • Fryderyk II Wielki • Fryderyk Wilhelm II • Fryderyk Wilhelm III • Fryderyk Wilhelm IV • Wilhelm I • Fryderyk III • Wilhelm II
| Rosja kończy z czerwonymi gwiazdami |
 Miażdżącą większością głosów (389 do 2) Duma Państwowa przesądziła o losie czerwonych gwiazd na skrzydłach rosyjskich samolotów wojskowych. W najbliższym czasie zostaną przemalowana na trójkolorowe: biało-czerwono-niebieskie.
|
| Internet i GPS w służbie u terrorystów |
 GPS znakomicie sprawdza się w ciemności. Połączony z nowoczesnym telefonem, staje się małym centrum dowodzenia. Poza lokalizacją, pozwala wysyłać zaszyfrowane informacje. Kilka takich urządzeń odnaleziono w Bombaju - należały do terrorystów. Postęp technologiczny służy nie tylko służy pokojowi, ma też wpływ na rozwój międzynarodowego terroryzmu.
|
| Czesi skazali polskiego mordercę |
 Czeski Sąd Najwyższy zatwierdził wyrok 15 lat więzienia dla 30-letniego Bogumiła Kujawskiego. Polak w kwietniu ubiegłego roku zabił taksówkarza Hawierzowie, w czeskiej części Śląska Cieszyńskiego.
|
| Kolejne dymisje w Gruzji |
 Niedawno mianowany premier Grigol Mgalobliszwili trzęsie gruzińskim rządem: stanowiska stracili ministrowie spraw zagranicznych i obrony. To kolejny etap reorganizacji władzy w Tbilisi po dramatycznej przegranej w wojnie z Rosją.
|
| Kanadyjczycy chcą wyborów |
 Kryzys polityczny w Kanadzie sprzyja tamtejszemu premierowi. Stephen Harper ma szansę na utworzenie większościowego rządu. Tak przynajmniej pokazały wyniki badania opinii publicznej, przeprowadzone już po tym, jak szef kanadyjskiego rządu zawiesił działanie parlamentu.
|