Gagauzi
Z Wikipedii
 Ten artykuł jest częścią serii Gagauzja |
|
Gagauzi |
| Symbole |
|---|
|
Hymn |
| Szczegółowe artykuły |
|
|
Gagauzi – zdaniem części badaczy to grupa etniczna pochodzenia tureckiego posługująca się językiem gagauskim z grupy języków tureckich (a na obszarze Autonomii Gagauskiej (Gagauz Yeri) także językiem rosyjskim jako językiem oficjalnym). Zamieszkują Gagauzję w południowej Mołdawii, na Ukrainie, mniej licznie północno-wschodnie tereny Bułgarii, w Rumunii i Kazachstanie. Podawane są bardzo rozbieżne dane co do ich liczebności – od 150 do 235 tysięcy. Na terenie Mołdawii Gagauzi identyfikują się jako oddzielny naród.
Rozmieszczenie Gagauzów:
- Mołdawia – 147 500
- Ukraina – 31 000
- Turcja – 15 000
- Rosja – 11 000
- Bułgaria – 1 400
- Rumunia – 1 200
- Kazachstan – 1 000
Spośród ludów tureckich wyróżnia ich wyznawana religia – prawosławie. Gagauzi być może są potomkami dawnych plemion Oguzów, Pieczyngów lub też Kumanów, zamieszkujących średniowieczne stepy nad Morzem Czarnym. Nie jest to jednak pewne. Inne teorie widzą w nich potomków Turków seldżuckich, sturczonych Bułgarów a nawet Greków. Najliczniejsza obecnie społeczność w Mołdawii to potomkowie emigrantów z przełomu XVIII i XIX wieku, którzy przesiedlili się z obszaru Bałkan (zwłaszcza z Dobrudży).
Ustawa o Specjalnym Statusie Gagauz Yeri umożliwiała początkowo uzyskanie przez Gagauzów suwerenności w przypadku zjednoczenia Republiki Mołdawii z Republiką Rumunii na drodze referendum. Jednakże w roku 2003 zmieniono lakoniczny zapis (111 artykuł) Konstytucji Mołdawii dotyczący Naddniestrza oraz Gagauzji na bardziej szczegółowy, w którym jednak prawo do secesji nie zostało wymienione. Efektem tego Gagauzja de facto nie posiada obecnie prawa wyjścia z Republiki Mołdawii. Ta sama procedura miałaby miejsce odnośnie Naddniestrza (wschodni obszar Republiki Mołdawii, nieuznający władz w Kiszyniowie).
W Gagauzji znajdują się tylko trzy miasta: Komrat (rum. Comrat), Czadyr Łunga (rum. Ceadîr-Lunga, gag. Çadır Lunga lub Çadır) i Wulkaneszty (rum. Vulcānešti, gag. Valkaneş), którym podlegają 23 wsie (komuny).
| Snowboardowy PŚ: dominacja Austriaków w Landgraaf |
|
Austriacy zdominowali pierwsze zawody Pucharu Świata w slalomie równoległym w holenderskiej miejscowości Landgraaf.
|
| Klątwa toru – dramat gonił dramat |
|
Niedzielny wyścig o Grand Prix Japonii Formuły 1 na torze Fuji Speedway będzie dopiero czwartą rozgrywką na tym obiekcie w historii "królewskiej" klasy. W trzech poprzednich startach zawsze było interesując i nie brakowało dramatycznych scen. Jak będzie tym razem?
|
| Chupa Chup na dopingu, Alves zdyskwalifikowany |
|
Badanie próbki B potwierdziło, że koń Chupa Chup, na którym w jeździeckim konkursie skoków przez przeszkody w sierpniowych igrzyskach startował Brazylijczyk Bernardo Alves, był na dopingu - poinformowała Międzynarodowa Federacja Jeździecka (FEI). Zawodnik został zdyskwalifikowany na trzy miesiące.
|
| El. MŚ: kadrowiczom Beenhakkera dopisują humory |
|
Humory dopisywały polskim piłkarzom podczas ostatniego treningu przed meczem z Czechami w eliminacjach mistrzostw świata. Wcześniej na Stadionie Śląskim w Chorzowie krótkie zajęcia przeprowadzili sobotni rywale - Czesi.
|
| PE: porażka Lechii w Gdańsku |
|
W spotkaniu 3. kolejki grupy C Pucharu Ekstraklasy Lechia Gdańsk przegrała na własnym stadionie z GKS Bełchatów 1:2 (1:2).
|