Gaude Mater Polonia
Z Wikipedii
Gaude Mater Polonia jest średniowieczną, polską pieśnią hymniczną napisaną w języku łacińskim na melodię chorału gregoriańskiego O salutaris Hostia (O, zbawcza Hostio).
Pochodzi z XIII wieku. W tłumaczeniu na język polski tytuł brzmi Raduj się, Matko Polsko. Utwór, którego najstarszy zapis zachował się w Antyfonarzu kieleckim z 1372 roku, został napisany przez Wincentego z Kielczy na kanonizację biskupa Stanisława ze Szczepanowa w 1253 roku, jako część oficjum rymowanego o św. Stanisławie - Historia gloriosissimi Stanislai. Po raz pierwszy pieśń została wykonana w Krakowie podczas uroczystości kanonizacyjnych w 1254 roku, być może 8 maja.
Śpiewało ją rycerstwo polskie po odniesionym zwycięstwie. Później pieśń towarzyszyła uroczystościom narodowym. Pierwsza zwrotka, w czterogłosowym opracowaniu Teofila Klonowskiego, jest obecnie śpiewana w czasie inauguracji roku akademickiego, zamiennie z pieśnią Gaudeamus igitur. Najczęściej śpiewa się zwrotki pierwszą i dziesiątą (Ergo felix Cracovia...).
Początkowe zwrotki pieśni w przekładzie Leopolda Staffa:
O ciesz się, Matko-Polsko
| Łacina | Polski |
| Gaude, mater Polonia, | O ciesz się, Matko-Polsko, |
| prole fecunda nobili. | w sławne potomstwo płodna! |
| Summi Regis magnalia | Króla królów i najwyższego Pana wielkość |
| laude frequenta vigili. | Uwielbiaj chwałą przynależną. |
| Cuius benigna gratia | Albowiem z Jego łaskawości |
| Stanislai Pontificis | Biskupa Stanisława męki |
| passionis insignia | Niezmierne, jakie on wycierpiał, |
| signis fulgent mirificis. | Jaśnieją cudownymi znaki. |
| Hic certans pro iustitia, | Potykał się za sprawiedliwość, |
| Regis non cedit furiae: | Przed gniewem króla nie ustąpił: |
| Stat pro plebis iniuria | I staje żołnierz Chrystusowy |
| Christi miles in acie. | Za krzywdę ludu sam do walki. |
| Tyranni truculentiam, | Ponieważ stale wypominał |
| Qui dum constanter arguit, | On okrucieństwo tyranowi, |
| Martyrii victoriam | Koronę zdobył męczennika, |
| Membratim caesus meruit. | Padł posiekany na kawałki. |
| Novum pandit miraculum | Niebiosa nowy cud zdziałały, |
| Splendor in sancto ceritus, | Bo mocą swą Niebieski Lekarz |
| Redintegrat corpusculum | Poćwiartowane jego ciało |
| Sparsum caelestis medicus. | Przedziwne znowu w jedno złączył. |
| Sic Stanislaus pontifex | Tak to Stanisław biskup przeszedł |
| Transit ad caeli curiam, | W przybytki Króla niebieskiego, |
| Ut apud Deum opifex | Aby u Boga Stworzyciela |
| Nobis imploret veniam. | Nam wyjednać przebaczenie. |
| Poscentes eius merita, | Gdy kto dla zasług jego prosi, |
| Salutis dona referunt: | Wnet otrzymuje zbawcze dary: |
| Morte praeventi subita | Ci, co pomarli nagłą śmiercią, |
| Ad vitae potum redeunt. | Do życia znowu powracają. |
| Cuius ad tactum anuli | Choroby wszelkie pod dotknięciem |
| Morbi fugantur turgidi: | Pierścienia jego uciekają, |
| Ad locum sancti tumuli | Przy jego świętym grobie zdrowie |
| Multi curantur languidi. | Niemocnych wielu odzyskuje. |
| Surdis auditus redditur, | Słuch głuchym bywa przywrócony |
| Claudis gressus officum, | A chromy kroki stawia raźno, |
| Mutorum lingua solvitur | Niemowom język się rozwiązał, |
| Et fugatur daemonium. | W popłochu szatan precz ucieka. |
| Ergo, felix Cracovia, | A przeto szczęsny ty, Krakowie, |
| Sacro dotata corpore | Uposażony świętym ciałem, |
| Deum, qui fecit omnia, | Błogosław po wsze czasy Boga, |
| Benedic omni tempore. | Który z niczego wszystko stworzył. |
| Sit Trinitati gloria, | Niech Trójcy Przenajświętszej zabrzmi |
| Laus, honor, iubilatio: | Cześć, chwała, sława, uwielbienie, |
| De Martyris victoria | A nam tryumfy męczennika |
| Sit nobis exsultatio. | Niech wyjednają radość wieczną. |
| Amen | Amen |
[edytuj] Zobacz też
- Polskie pieśni hymniczne
- Gaudeamus igitur
- Wincenty z Kielczy - tam więcej informacji o całości oficjum
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Nagranie fragmentu (około 1,5 zwrotki w formacie .mp3) oryginalnej jednogłosowej wersji (ścieżka 13.)
- Nagrania opracowania czterogłosowego w formatach .mid i .wma
- Plik dżwiękowy "Gaude mater Polonia" w formacie Real Audio
Kompozytorzy: XIII w.: Wincenty z Kielczy
XIV w.:
XV w.: Władysław z Gielniowa • Piotr z Grudziądza • Mikołaj z Ostroroga • Mikołaj z Radomia
Teoretycy: Nicolaus Polonus • Szydłowita
Zabytki polskiej muzyki średniowiecznej: Bogurodzica • Breve regnum • Gaude Mater Polonia
Zobacz też: Kras 52 • Tabulatury organowe
Inne sztuki: Literatura • Architektura: wczesnopiastowska • romańska • gotycka
>>Idź do: Renesansowa muzyka polska>>
| Los Tomasza Hajty jest już przesądzony |
|
Jego powrót do Zabrza wzbudził w zeszłym roku entuzjazm kibiców. Teraz na internetowych forach szalikowcy niemal wyłącznie złorzeczą Tomaszowi Hajcie. Czas doświadczonego piłkarza w Górniku właśnie dobiegł końca - donosi "Gazeta Wyborcza".
|
| Ostatni konkurs kwalifikacyjny do Barbórka Cup rozstrzygnięty |
|
Wczesnym wieczorem rozegrana została ostatnia eliminacyjna runda do konkursu Barbórka Cup. Była to jednocześnie inauguracja rozpoczynającej się dziś katowickim Spodku Parady Jeździeckiej CSI***.
|
| Świerczewski: to głupie gadanie |
|
- Chcę odejść z Polonii, ale mam jeszcze ważną umowę z tym klubem. Jej rozwiązanie będzie dobre dla obu stron, zwłaszcza wtedy, gdy rozstaniemy się w zgodzie. Myślę, że komuś się jeszcze przydam - mówi piłkarz "Czarnych Koszul", Piotr Świerczewski.
|
| MŚ U-20 kobiet: Korea Płn. i USA w finale |
|
Korea Północna zagra z USA w niedzielnym finale piłkarskich mistrzostw świata do lat 20, które odbywają się w Chile. O trzecie miejsce rywalizować będą zespoły Francji i Niemiec.
|
| Duże kłopoty czołowego kierowcy F1 |
|
Kimi Raikkonen, były mistrz świata F1 i kierowca Ferrari znowu ma kłopoty. Tym razem nie chodzi o problemy na torze, ale o kwestie finansowe.
|