Z Wikipedii

Współrzędne: 54°30' N 18°32' E54.5 18.5333333 (Gdynia)

Gdynia
Herb Gdyni Flaga Gdyni
Dewiza: Gdynia – miasto z morza i marzeń
Województwo	pomorskie
Powiat	miasto na prawach powiatu
Gmina  - rodzaj	Gdynia miejska
Założono	przed 1253
Prawa miejskie	10 lutego 1926
Prezydent miasta	Wojciech Szczurek
Powierzchnia	135[1] km²
Położenie	54° 30' N 18° 32' E
Wysokość	0,0 – 205,7 m n.p.m.
Liczba mieszkańców (2007)  - liczba ludności  - gęstość  - aglomeracja	248 767 1843 os./km² 1 080 700
Strefa numeracyjna (do 2005)	(+48) 58
Kod pocztowy	81-000 do 81-919
Tablice rejestracyjne	GA
Położenie na mapie Polski Gdynia
TERC10 (TERYT)	2262011
Urząd miejski3 al. Marszałka Piłsudskiego 52-54 81-382 Gdynia tel. (+48) (058) 668-8000; faks 620-9798 (e-mail)
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Wiadomości w Wikinews
Strona internetowa miasta

Gdynia (kasz. Gdiniô, niem. Gdingen) jest portowym miastem nadmorskim położonym nad odnogą Morza Bałtyckiego, Zatoką Gdańską w województwie pomorskim, wchodzącym w skład Trójmiasta (wraz z Gdańskiem i Sopotem). Szerzej, (również z Pruszczem Gdańskim, Redą, Rumią i Wejherowem) jest elementem aglomeracji gdańskiej. Jako jedna z gmin wchodzi w skład Komunalnego Związku Gmin "Dolina Redy i Chylonki". Jest to jedno z najmłodszych miast Polski (prawa miejskie od 1926 r.). Impulsem do rozwoju miasta była budowa portu, który zbudowano w celu zapewnienia Polsce dostępu do morskich szlaków i bazy marynarki wojennej wobec niepewnej sytuacji w Wolnym Mieście Gdańsk. Sprawiło to, że w ciągu kilkunastu lat po nadaniu praw miejskich Gdynia ze wsi rybackiej przekształciła się w miasto zamieszkane przez 120 000 osób w 1939 roku. Obecnie liczy około 250 tys. mieszkańców, a jej powierzchnia zajmuje 135 km² ^[1].

Spis treści 1 Geografia 1.1 Klimat 2 Chronologia historyczna 3 Podział administracyjny 4 Polityka 4.1 Rada miasta 4.2 Instytucje i urzędy 5 Demografia 5.1 Ludność 6 Kościoły i Związki Wyznaniowe 7 Cmentarze 8 Przemysł, gospodarka i finanse 8.1 Gospodarka morska 8.2 Przemysł 8.3 Usługi 8.4 Handel 8.5 Budżet 9 Komunikacja 9.1 Komunikacja miejska 9.2 Transport kolejowy 9.3 Komunikacja lotnicza 9.4 Tranzyt 10 Kultura 10.1 Kina 10.2 Teatry 10.3 Galerie 10.4 Muzea 10.5 Festiwale i imprezy 10.6 Media 11 Edukacja 11.1 Uczelnie wyższe 12 Turystyka 12.1 Hotele 12.2 Szlaki 12.3 Ścieżki rowerowe 13 Przyroda 13.1 Parki i rezerwaty 14 Architektura 14.1 Zabytki i atrakcje turystyczne 14.2 Wieżowce 15 Instytucje i jednostki wojskowe 16 Przestępczość 17 Sport 17.1 Kluby sportowe 17.2 Nauta Gdynia 18 Osoby związane z Gdynią 19 Miasta partnerskie 20 Nagrody i wyróżnienia 21 Ciekawostki 22 Zobacz też 23 Przypisy 24 Linki zewnętrzne

[edytuj] Geografia

Gdynia położona jest na Pomorzu. Graniczy z powiatami ziemskimi: kartuskim, puckim, wejherowskim i powiatami grodzkimi: Gdańsk oraz Sopot. Przez miasto płyną małe rzeki: Kacza oraz Chylonka. Gdynia znajduje się na 2 miejscu pod względem ludności w województwie pomorskim, a 12 pod względem ludności i 16 pod względem wielkości w Polsce. Powierzchnia miasta wynosi 136 km². Najniżej położonym miejscem jest tafla wody Zatoki Gdańskiej – 0 m n.p.m. Najwyższe wzniesienie to Góra Donas o wysokości 205,7 m n.p.m.

[edytuj] Klimat

Gdynia znajduje się w strefie klimatu umiarkowanego, przejściowego między oceanicznym, a kontynentalnym, który modyfikowany jest pod wpływem bezpośredniego sąsiedztwa Morza Bałtyckiego. W zależności od pory roku morze podwyższa bądź obniża temperaturę powietrza w stosunku do miejscowości w głębi lądu, tzn. gdy temperatura morza jest wyższa niż powietrza to ogrzewa atmosferę, oddając ciepło i analogicznie na odwrót. Średnia temperatura w styczniu to –0,9°C, a w lipcu to 17,2°C, natomiast średnia roczna to 7,9°C. Miasto jest jednym z najbardziej nasłonecznionych miejsc w Polsce, zwłaszcza w maju i czerwcu, gdy średnie nasłonecznienie wynosi 20,66 MJ/m². Także pod względem wilgotności wykazuje większe wartości, które w miesiącach zimowych wynoszą około 82%, natomiast najmniejsze wartość notuje się w czerwcu – 74%, a także występuje większa liczba dni mglistych. W okresie rocznym największe średni poziom dobowego zachmurzenia występuję w okresie od listopada do lutego a najniższy w maju i czerwcu. Upodabnia to Gdynię do warunków występujących w pozostałej, nizinnej części Polski. Pod względem opadów największe są w lipcu – 70 mm, a najmniejsze w marcu – 23 mm. Położenie miasta w cieniu opadowym Pojezierza Pomorskiego jest przyczyną tego, że suma roczna opadu atmosferycznego jest niższa o ok. 100 mm w stosunku do reszty kraju i wynosi 535 mm. Wiatry przeważnie wieją z kierunku zachodniego i południowo-zachodniego, wykazując dużą zmienność pod względem kierunku jak i prędkości, a w okresie wiosennym szczególnie dostrzegalna jest cyrkulacja bryzowa. Ze względu na zróżnicowanie rzeźby terenu i występującego zabudowania wyróżnia się następujące obszary:

• mezoklimat Wysoczyzny Gdańskiej,
• mezoklimat strefy krawędziowej Wysoczyzny Gdańskiej,
• mezoklimat wschodniego fragmentu Pradoliny Kaszubskiej.

[edytuj] Chronologia historyczna

• 1013 – budowa drewnianej kaplicy na Kępie Oksywiskiej
• 1209 – pierwsza informacja o wsi, podarowanej zakonowi norbertanek z Żukowa przez Mściwoja I
• 1253 – wzmianka o wsi, wymienionej z nazwy (zapisana jako Gdina), przynależącej do parafii Oksywie
• 1308 – wieś opanowana przez Krzyżaków
• 1316 – własność oliwskich cystersów, później przechodzi na własność panów z Rozecina
• 1382-1772 – własność klasztoru Kartuzów, po podarowaniu zakonowi wsi przez Jana z Rozecina
• 1466 – na mocy II pokoju toruńskiego wraca z rąk Krzyżaków do Polski
• 1614 – uruchomienie jednej z trzech cegielni
• 1637 – zaślubiny Polski z morzem w Radłowie (obecnie Redłowo) na cześć Władysława IV
• od 1772 – pod zaborem pruskim
• 1820-22 – budowa drogi bitej
• 1870 – uruchomienie linii kolejowej z Gdańska przez Gdynię do Szczecina
• 1904 – otwarcie kąpieliska morskiego
• 1910 – budowa przystani rybackiej na Oksywiu
• 1918, 28 listopada – utworzenie Marynarki Wojennej
• 1920 – przejęcie Gdyni i Pomorza dla Polski przez gen. Józefa Hallera
• 1921 – rozpoczęcie budowy portu i miasta
• 1922 – s/s Gdynia, pierwszy pełnomorski statek z Gdynią jako portem macierzystym
• 1923, 29 kwietnia – poświęcenie mola i otwarcie "tymczasowego portu wojennego i schroniska dla rybaków"
  • 13 sierpnia – do portu zawinął pierwszy oceaniczny statek (francuski SS Kentucky)
• 10 lutego 1926 – uzyskanie praw miejskich
• 1927 – uruchomienie komunikacji miejskiej
• 1928 – początek budowy linii kolejowej z Gdyni na Śląsk
• 1931 – Instytut Bałtycki w Toruniu otwiera oddział w Gdyni
• 1932, 31 lipca – po raz pierwszy w Gdyni zorganizowano Święto Morza
• 1933 – oddanie do użytku Dworca Morskiego
• 1 maja 1935 – uruchomienie portu lotniczego Gdyni w Rumi
• 1938, 28 sierpnia – położono stępkę pod SS Olza; pierwszy budowany w Polsce statek pełnomorski
• 1939 – obrona Gdyni (1-13 września) i Kępy Oksywskiej (1-19 września) pod dowództwem płk. Stanisława Dąbka
• 1939-45 – Niemcy zmieniają nazwę na Gotenhafen ("Port Gotów"), historyczna nazwa niemiecka Gdingen posiada bowiem słowiańskie pochodzenie. Przeprowadzone zostają masowe wysiedlenia Polaków, na których miejsce przybywają Niemcy.
  • ośrodek konspiracji Armii Krajowej, tajnego Hufca Harcerzy, Tajnej Organizacji Wojskowej i TOW "Gryf Pomorski"
  • okres wojny miasto przetrwało niemal nietknięte, natomiast port został doszczętnie zniszczony i zablokowany wrakami
• 1945 – ucieczka Niemców na statkach, m.in. MS Wilhelm Gustloff
  • odznaczenie miasta orderem Krzyża Grunwaldu III klasy za obywatelską postawę ludności i Marynarki Wojennej w walce z okupantem oraz za zasługi w obronie miasta we wrześniu 1939 roku
  • 28 marca – wyzwolenie miasta przez wojska II Frontu Białoruskiego pod dowództwem marsz. K. Rokossowskiego, przy wsparciu I Brygady Pancernej im. Bohaterów Westerplatte
  • 8 kwietnia – zaślubiny z Bałtykiem żołnierzy I Brygady Pancernej im. Bohaterów Westerplatte
  • 19 maja – wychodzi pierwszy numer Dziennika Bałtyckiego
  • 16 lipca – wpłynął pierwszy statek po zakończeniu wojny – s/s Suomen Neito,
  • 21 września – do portu zawinął pierwszy wracający z wojny polski statek s/s Kraków
• 1960, 26 czerwca – udostępnienie muzeum ORP Burza do zwiedzania
• 1969, 25 czerwca – oddanie do użytku Bulwaru Nadmorskiego
• 1970 – strajki i demonstracje robotników (Pomnik Ofiar Grudnia 1970)
• 1971, 21 czerwca – otwarcie Muzeum Oceanograficznego i Akwarium Morskiego MIR
• 1974 – zlot żaglowców (regaty Tall Ships Races)
• 1976, 1 maja – otwarcie okrętu muzeum ORP Błyskawica przy Skwerze Kościuszki.
• 1979 – Zdobycie piłkarskiego Pucharu Polski przez klub Arka Gdynia
• 1980 – strajki (Solidarność)
• 1987 – wizyta papieża Jana Pawła II i msza na Skwerze Kościuszki
• 1990 – otwarcie linii promowej do Karlskrony
• 1991, 27 maja – pierwsza po wojnie wizyta trzech okrętów wojennych Niemiec
• 1992, 7-10 sierpnia – zlot żaglowców (regaty Cutty Sark Tall Ships' Races – Operacja Żagiel)
• 1993 – odsłonięcie Pomnika ofiar Grudnia '70
• 1995 – nadanie Złotych Gwiazd Partnerstwa przez Komisję Europejską
• 1996, 15 sierpnia – przekazanie Gdyni Honorowej Flagi Rady Europy
• 1998, 13 listopada – otwarcie drugiego etapu budowy Estakady Kwiatkowskiego
• 2000, 11 marca – nadanie Teatrowi Miejskiemu imienia Witolda Gombrowicza
• 2002 – otwarcie węzła Franciszki Cegielskiej
• 2003, 19-22 lipca – zlot żaglowców (regaty Cutty Sark Tall Ships' Races – Operacja Żagiel)
• 2004, 26 maja – do Nadbrzeża Francuskiego w gdyńskim porcie cumuje wycieczkowiec Grand Princess, największa w historii portu jednostka (ponad 100 tys. jednostek tonażu)
• 2006, 10 maja – wmurowanie kamienia węgielnego pod Sea Towers – najwyższego (139m|118m) budynku w północnej Polsce.
  • 19-20 maja – odbył się I Gdyński Festiwal Kultury Afrobrazylijskiej.
  • 17 czerwca – oficjalne otwarcie kolejnego w Gdyni terminalu kontenerowego 'Gdynia Container Terminal'
• 2007, 16 listopada – oficjalne otwarcie nowej siedziby Muzeum Miasta Gdyni przy ulicy Zawiszy Czarnego
• 2008, 13 marca – otwarcie ostatniego odcinka Drogi Różowej (Gdyńskiej)
  • 6 czerwca – otwarcie przebudowanej ul. Wiśniewskiego
  • 12 czerwca – otwarcie po 34 latach budowy Estakady Kwiatkowskiego w docelowym przebiegu.

[edytuj] Podział administracyjny

Uchwalona 8 marca 1990 r. ustawa o samorządzie terytorialnym przywróciła po 40-letniej przerwie administrację samorządową na poziomie gminy. W tej samej ustawie, w art. 5 przewidziano również tworzenie jednostek pomocniczych – dzielnic, osiedli, sołectw. Gdynia jako jedno z pierwszych miast w Polsce skorzystała z tej możliwości, wprowadzając 8 maja 1991 r. do Statutu Miasta podział na 13 dzielnic. (9 grudnia 1992 r.) Rada Miasta, wprowadzając zmiany w Statucie, podzieliła niektóre z dzielnic na mniejsze jednostki. Na przykład Śródmieście przekształcono w trzy odrębne dzielnice: Śródmieście Centrum, Śródmieście Kamienną Górę oraz Śródmieście Port. W wyniku tych podziałów liczba dzielnic w Gdyni wzrosła do 24. Kolejne dwie zmiany nastąpiły w 1998 r.: w kwietniu połączono dotychczasowe dzielnice Chylonia i Chylonia Nowa w dzielnicę Chylonia, zaś w grudniu dzielnicę Port, która zajmowała duży obszar, ale była zamieszkana przez niewiele ponad 100 mieszkańców, włączono do dzielnicy Śródmieście. W rezultacie tych ostatnich zmian liczba dzielnic zmniejszyła się do 22. Obecny kształt dzielnic jest przede wszystkim odzwierciedleniem tradycyjnych podziałów. Z tego powodu pojawiają się duże dysproporcje pomiędzy wielkością dzielnic zarówno pod względem powierzchni, jak i liczby mieszkańców. Największą dzielnicę, Chylonię, zamieszkuje prawie 28 000 osób, gdy najmniejsza, Babie Doły, liczy zaledwie 2500 mieszkańców. Z kolei największy obszar zajmuje dzielnica Chwarzno-Wiczlino – 27,92 km², która jest aż 44 razy większa od najmniejszej Kamiennej Góry (0,63 km²).

[edytuj] Polityka

Prezydentem Gdyni jest Wojciech Szczurek (Samorządność). Przewodniczącym Rady Miasta jest Stanisław Szwabski (POS).

[edytuj] Rada miasta

Samorządność	PO
Bartoszewicz Ryszard Borski Stanisław Borusewicz Mirosława Guć Michał Kieszek Andrzej Łęgowska Beata Łowkiel Ewa Łucyk Marek Milewski Jacek Stasiak Bogusław Stępa Marek Szczurek Wojciech Szwabski Stanisław Wołek Marcin Zabiegałowski Marek Zielińska Joanna	Bekisz Ireneusz Bzdęga Mariusz Geremek Rafał Gurazda Arkadiusz Krzyżankowski Bogdan Szemiot Tadeusz
	PiS
	Bonk Grzegorz Denis Andrzej Horała Marcin Nogalski Paweł Stolarczyk Paweł

[edytuj] Instytucje i urzędy

Ta sekcja wymaga dopracowania zgodnie z zaleceniami edycyjnymi. Należy w niej poprawić: sekcja nie jest zgodna z zasadami wikipedii WP:CWNJ#WYKAZ. Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdziesz na stronie dyskusji tego artykułu. Po naprawieniu wszystkich błędów można usunąć tę wiadomość.

Konsulaty

Siedziby konsulatów rozmieszczone są głównie w dzielnicy Śródmieście. Należą do nich konsulaty Republiki Chile, Republiki Cypryjskiej, Finlandii, Królestwa Norwegii, Szwecji oraz Włoch. Pozostałe konsulaty mieszczą się w dzielnicach peryferyjnych. Dwa spośród nich, konsulaty Rumunii i Ludowej Republiki Bangladeszu znajdują się w Małym Kacku a konsulat Austrii na Działkach Leśnych.

Fundacje i Ośrodki

• Dom Dziecka, ul. Demptowska 46
• Dom Samotnej Matki – Zespół Opiekuńczy, ul. Fredry 3
• Dzienny Dom Pomocy Społecznej, ul. Generała Maczka 1
• Fundacja Gospodarcza, ul. Olimpijska 2
• Fundacja Morska Hetman, ul. Lidzka 13
• Fundacja Opieki i Edukacji społecznej Samarytanie, ul. Chwarznieńska 136
• Fundacja Pomocy OTWARTE SERCA, ul. Chrzanowskiego 14/16a
• Inter-Alia – Pomorskie Stowarzyszenie Pomocy Poszkodowanym w Wypadkach Drogowych, ul. Starowiejska 47
• Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej, ul. Armii Krajowej 44
• Noclegownia dla osób bezdomnych, ul. Lęborska 3A
• Ośrodek Profilaktyki Rodzinnej, ul. Leszczynki 153
• Pomóż i Ty – Fundacja na Rzecz Osób Niewidomych i Niepełnosprawnych, ul. Płocka 5A
• Stowarzyszenie na Rzecz Poszanowania Prawa Dzieci i Rodziny "Ojcowie z Trójmiasta", ul. 3 maja 27/31

Sądy i Prokuratury

• Gdański Trybunał Metropolitalny, ul. Armii Krajowej 46
• Izba Morska przy Sądzie Okręgowym w Gdańsku z siedzibą w Gdyni, Plac Konstytucji 5
• Międzynarodowy Sąd Arbitrażowy dla Żeglugi Morskiej i Śródlądowej, ul. Armii Krajowej 24
• Odwoławcza Izba Morska przy Sądzie Okręgowym w Gdańsku z siedzibą w Gdyni, Plac Konstytucji 5
• Prokuratura Rejonowa, ul. 10 Lutego 39
• Sąd Polubowny, ul. Kielecka 7
• Sąd Rejonowy, Plac Konstytucji 5
• Wojskowy Sąd Garnizonowy, ul. Korzeniowskiego 7

Urzędy: pocztowe, skarbowe, pracy oraz ZUS

• I Urząd Skarbowy w Gdyni, ul. Władysława IV 2/4
• II Urząd Skarbowy w Gdyni, ul. Hutnicza 25
• Oddział Regionalny Centrum Usług Koncesjonowanych, ul. 10 lutego 10
• Powiatowy Urząd Pracy, ul. Kołłątaja 8
• Rejonowy Urząd Poczty, ul. 10 Lutego 10
• Zakład Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w Gdyni, ul. Władysława IV 24

Inne

• Dowództwo Marynarki Wojennej, ul. Waszyngtona 12
• Graniczny Inspektorat Weterynarii, ul. Polska 20
• Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej, ul. Waszyngtona 42
• Izba Celna, ul. Północna 9a
• Miejski Rzecznik Konsumentów, al. Piłsudskiego 52/54
• Ministerstwo Gospodarki – Biuro Rozwoju Regionalnego, ul. Kołłątaja 1
• Nadleśnictwo Gdańsk, ul. Morska 200
• Polsko Litewska Izba Gospodarcza Rynków Wschodnich, ul. Armii Krajowej 24
• Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna, ul. Starowiejska 50
• Urząd Miasta, al. Piłsudskiego 52/54
• Urząd Morski, ul. Chrzanowskiego 10
• Urząd Paszportowy, ul. Legionów 130
• Urząd Stanu Cywilnego, al. Piłsudskiego 52/54
• Wydział Spraw Obywatelskich Urzędu Miasta, al. Piłsudskiego 52/54

[edytuj] Demografia

[edytuj] Ludność

Pod koniec września 2007 roku w Gdyni mieszkało 248 767^[2] mieszkańców. Gęstość zaludnienia Gdyni wyniosła więc 1843 osoby na km². Według danych z 2006 proporcja kobiet do mężczyzn wynosiła 1,1:1^[3]. Przyrost naturalny według danych Referatu Ewidencji Ludności i Meldunków jest nieznacznie ujemny i w I kwartale 2007 roku wynosił -64 osoby. Saldo migracji według tych samych danych było ujemne i wynosiło -180 osób. Struktura wiekowa uwidacznia, zgodne z ogólnokrajową tendencją, stopniowe starzenie się ludności miasta – ludność w wieku poprodukcyjnym osiągnęła 17,7%. Przy czym wartości dla ludności w wieku przedprodukcyjnym oraz produkcyjnym osiągnęły kolejno 16,9% i 65,4%. Liczba zawartych związków małżeńskich w 2006 roku wyniosła 1490^[3]. Pod koniec maja 2008 roku bezrobocie w Gdyni wynosiło 2,1%^[4].

[edytuj] Kościoły i Związki Wyznaniowe

Kościoły katolickie

• Kościół Rzymskokatolicki - 30 świątyń
• Polski Narodowy Kościół Katolicki - 2 kościoły

Kościoły ewangelikalne

• Wspólnota Kościołów Chrystusowych
• Kościół Chrześcijan Baptystów
• Kościół Chrześcijan Wiary Ewangelicznej
• Kościół Zielonoświątkowy - 2 zbory
• Centrum Chrześcijańskie "Nowa Fala"
• Kościół Chrześcijański "Słowo Wiary"
• Kościół Adwentystów Dnia Siódmego

Inne

• Kościół Nowoapostolski.
• Kościół Jezusa Chrystusa`Świętych Dni Ostatnich (Mormoni)
• Międzynarodowo Towarzystwo Świadomości Kryszny
• Ośrodek Buddyzmu

[edytuj] Cmentarze

Gdynia na pochówek zmarłych przeznaczone ma 3 cmentarze komunalne.

[edytuj] Przemysł, gospodarka i finanse

[edytuj] Gospodarka morska

W Gdyni znajduje się drugi pod względem przeładunków port morski w Polsce (Zarząd Morskiego Portu Gdynia S.A.). Jego specjalizacją są przeładunki kontenerów, jednak uchodzi on za najbardziej wszechstronny z portów na polskim wybrzeżu.

Gdynia jest siedzibą wielu firm z branży gospodarki morskiej – stoczni (Stocznia Gdynia S.A., Stocznia Marynarki Wojennej S.A., Stocznia Remontowa "Nauta" S.A.), przedsiębiorstw powiązanych z funkcjonowaniem portu (Balticon Sp. z o.o., Gdynia Container Terminal S.A., Morski Terminal Masowy Sp. z o.o.), armatorów (Polskie Linie Oceaniczne), agencji żeglugowych, firm brokerskich, transportowych i spedycyjnych (C. Hartwig Gdynia S.A., Chipolbrok S.A., Maersk Sp. z o.o. Mirtrans Sp. z o.o.), oraz wielu innych.

[edytuj] Przemysł

Ponadto w Gdyni siedziby mają zakłady przemysłu spożywczego (w tym przetwórstwa rybnego) (Dalmor S.A., Wilbo S.A.), firmy z branży budowlanej (Hossa S.A., Allcon S.A., Invest Komfort S.A., Mega S.A., MTM) oraz elektronicznego (produkcja sprzętu radiowego nadawczo-odbiorczego przez Zakłady Radiowe Radmor S.A.).

[edytuj] Usługi

W Gdyni mają swe siedziby spółki prowadzącą działalność o charakterze bankowym (Nordea Bank S.A., oddziały i filie banki o zasięgu ogólnokrajowym), telekomunikacyjnym i informatycznym (Polkomtel S.A., Vectra S.A., Prokom Investments, Prokom Software S.A., Multimedia Polska, Vectra S.A.)

[edytuj] Handel

W Gdyni znajdują się sklepy z wielu branż jak Centrum Handlowe "Wzgórze", Centrum Handlowe Kwiatkowskiego, Centrum Handlowe Witawa, Dom Handlowy "Batory", Dom Towarowy "Chylonia", Trójmiejskie Centrum Handlowe "Klif", Trójmiejskie Hale Targowe. Znaleźć można też wiele księgarni i sklepów muzycznych.

[edytuj] Budżet

Roczny dochód budżetu miasta w przeliczeniu na jednego mieszkańca w 2006 r. wyniósł 3103,60 zł. Taki poziom dochodów budżetowych sytuuje miasto powyżej średnich dla wszystkich podregionów województwa pomorskiego, dla całego województwa oraz dla całego kraju. Średni zarobek jednego mieszkańca wynosił 2914,02 zł.

• Budżet na rok 2007:
  • Dochody: 886.618.337 PLN
  • Wydatki: 1.044.051.122 PLN

• Budżet na rok 2008:
  • Dochody: 884.459.850 PLN
  • Wydatki: 1.058.673.004 PLN

[edytuj] Komunikacja

[edytuj] Komunikacja miejska

Pierwszą linię autobusową uruchomiono w 1927 r. na trasie Śródmieście – Oksywie, kolejną – do Sopotu. W 1930 r. powstało Miejskie Towarzystwo Komunikacyjne w Gdyni. W 1943 r. zbudowano pierwszą linię trolejbusową – do Chyloni. W okresie okupacji komunikacją miejską w Gdyni zajmowali się przewoźnicy z Gdańska. Po II wojnie światowej przez wiele lat komunikację w Gdyni prowadziło Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne Gdańsk-Gdynia. Od 1992 r. całością zarządza Zarząd Komunikacji Miejskiej w Gdyni, zaś przewozy realizują trzy przedsiębiorstwa komunalne: PKA, PKM oraz PKT Gdynia oraz szereg innych przewoźników prywatnych, wyłanianych w drodze przetargów. Komunikacja miejska, a w szczególności autobusowa przeszła modernizację taboru i wykorzystuje nowoczesne modele autobusów. Włożono starania, by ilość autobusów niskopodłogowych była utrzymywana na wysokim poziomie w trosce o osoby niepełnosprawne czy ludzi w podeszłym wieku.

Zobacz też Metropolitalny Związek Komunikacyjny Zatoki Gdańskiej.

[edytuj] Transport kolejowy

Historia kolejnictwa w Gdyni miała swój początek, gdy przez miasto będące jeszcze wsią przeprowadzona została trasa Słupsk-Gdańsk. Do użytku została oddana w 1870 przez Berlińsko-Szczecińskie Towarzystwo Kolejowe (Berlin-Stetiner Eisenbahn Gesellschaft). W latach następnych była rozbudowywana, by w 1898 roku połączyć Gdynię poprzez Redę z Puckiem. Była ona przedłużana, najpierw w 1903 do Swarzewa, by w 1922 osiągnęła przystanek końcowy w Helu. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości połączono Gdynię w 1921 z Kokoszkami. Było ono skomunikowane z miastami w sercu ówczesnego województwa pomorskiego – Kartuzami, Kościerzyną i Chojnicami. Rozwijała się również infrastruktura kolejowa w samej Gdyni, głównie za sprawą budowy portu i miasta. W roku otrzymania przez nie praw miejskich oddano do użytku dworzec główny. Jego budowa trwała w latach 1923-1926 pod okiem Romualda Millera. Architektura reprezentowała styl narodowy. Rozwój miasta przyczynił się do dalszego powiększania infrastruktury kolejowej w mieście, co przyniosło uruchomienie w 1929 Parowozowni w Grabówku oraz oddanie do użytku kolejnych stacji w Chyloni (1930) i w Orłowie (1935). Dwa lata później połączenie z główną trakcją uzyskało Oksywie. Samo miasto uzyskało połączenie z Bydgoszczą w 1930, dzięki inwestycji Francusko-Polskiego Towarzystwa Kolejowego. Rozwój sieci kolejowej wstrzymał wybuch II wojny światowej. Lata powojenne przyniosły elektryfikację linii SKM Sopot-Gdynia w 1953. W tym samym roku wybudowano siedzibę Elektrowozowni Gdynia-Chylonia, która obecnie stanowi zaplecze warsztatowe spółki PKP Przewozy Regionalne w Gdyni-Leszczynkach. Zelektryfikowano także linię Gdynia-Wejherowo, co miało miejsce w 1957. Zaś w samym mieście w tym czasie oddano do użytku nową siedzibę dworca głównego wg projektu Wacława Tomaszewskiego. W latach 1975-1983 w Gdyni miała swoją siedzibę Dyrekcja Rejonowa Kolei Państwowych, zarządzająca terytorialną infrastrukturą kolejową woj. gdańskiego. Proces elektryfikacyjny kontynuowano w latach 80. XX wieku, co miało miejsce w przypadku linii Warszawa-Gdynia (1985) a następnie linii Szczecin-Gdynia (1989). W ostatnich latach PRL-u otwarto kompleks Elektrowozowni dla SKM w Gdyni-Cisowej (1988) a rok później oddano do użytku Halę Napraw w Wagonowni Gdynia-Grabówek. Początek XXI wieku przyniósł powołanie PKP SKM w Trójmieście Sp. z o.o. W 2006 podjęto prace modernizacyjne dworca Gdynia Główna.

Na PKP wielokrotnie przeprowadzano różnego rodzaju reorganizacje. Obecnie w Gdyni swoją siedzibę mają następujące jednostki kolejowe:

• Szybka Kolej Miejska w Trójmieście, z siedzibą w Gdyni-Cisowej (d. elektrowozownia)
• Zakład Taboru spółki PKP Cargo, z siedzibą w Gdyni-Grabówku (dawne lokomotywownia i wagonownia wagonów towarowych)
• Pomorski Zakład Przewozów Regionalnych spółki PKP Przewozy Regionalne (d. stacje pasażerskie i wagonownia wagonów osobowych)
• Zakład Przewozów Towarowych spółki PKP Cargo, z siedzibą w Gdyni-Porcie (d. stacje towarowe)
• Zakład Linii Kolejowych spółki PKP Polskie Linie Kolejowe, z siedzibą w Gdyni-Stoczni (d. służba drogowa)
• Sekcja Zakładu w Poznaniu, spółki PKP Intercity, z siedzibą w Gdyni-Leszczynkach (eksploatująca tabor wydzielony z d. wagonowni)
• Zakład Północ spółki WARS S.A., z siedzibą w Gdyni-Leszczynkach

Ciekawostki kolejowe

• Bana – pociąg dowożący pracowników, kursujący na trasie Gdynia Port Oksywie – Kościerzyna do 1993
• Kaszubski Ekspres – nieczynna już krótka linia wąskotorowa z Oksywia na Babie Doły
• pociąg retro Costerina ciągnięty przez parowóz na trasie Gdynia – Kościerzyna – Gdynia połączony ze zwiedzaniem skansenu parowozów (kursuje w wybrane weekendy wakacji)
• Słoneczny – najtańszy pociąg na trasie Warszawa – Gdynia obsługiwany przez Koleje Mazowieckie, Sp. z o.o.
• Dworzec Gdynia Główna (dawniej Gdynia Główna Osobowa)

[edytuj] Komunikacja lotnicza

Od 1919 r. Gdynię obsługiwało lotnisko w Gdańsku-Wrzeszczu (Danzig-Langfuhr). W 1935 r. powstał port lotniczy Gdynia z siedzibą w Rumi. W latach powojennych ponownie korzystano z lotniska w Gdańsku-Wrzeszczu. W 1974 r. oddano do użytku nowy port lotniczy w Gdańsku-Rębiechowie, którego gdyńskie władze samorządowe są współudziałowcem.

Od 2006 roku trwają prace nad przeznaczeniem na cele cywilne dotychczasowego lotniska Marynarki Wojennej w Babich Dołach. W tym celu w 2006 r. podpisano list intencyjny, którego sygnatariuszem zostali prezydent miasta, dowódca Marynarki Wojennej oraz prezes portu lotniczego w Gdańsku-Rębiechowie. W sierpniu 2007 powołano do życia spółkę Port lotniczy Gdynia-Kosakowo.

[edytuj] Tranzyt

Przez Gdynię przebiegają:

• drogi wojewódzkie
  • 468 (Gdańsk-Sopot-Gdynia)
  • 474 (na terenie Gdyni)

• drogi krajowe
  • 6 (Kołbaskowo-Słupsk-Trójmiasto)
  • 20 (Stargard Szczeciński-Gdynia)
  • S6 (obwodnica Trójmiasta)

[edytuj] Kultura

Na terenie miasta ma swoją siedzibę m.in. Centrum Kultury, Teatr Miejski im. Witolda Gombrowicza, Miejska Biblioteka Publiczna oraz Teatr Muzyczny im. Danuty Baduszkowej ściśle współpracujący z miastem. Najmłodszym budynkiem jest Muzeum Miasta Gdyni, otworzone 16 listopada 2007 roku^[5].

[edytuj] Kina

W Gdyni istnieje jeden multipleks Silver Screen. Pozostałe obiekty w ograniczonym stopniu zajmują się projekcją filmów. Są nimi DKF Żyrafa^[6] działająca przy Klubie Filmowym, DKF Pod wiszącą skałą w IX Liceum Ogólnokształcącym w Gdyni,^[7] oraz Grom. Historyczne kina, takie jak istniejące od okresu międzywojennego Kino Warszawa, zostały zamknięte i przekształcone w budynki pełniące inne funkcje.

[edytuj] Teatry

Największym teatrem w Gdyni jest Teatr Muzyczny im. Danuty Baduszkowej. Istniejący od 1958 roku obiekt dysponuje drugą pod względem wielkością sceną w kraju. Prócz ramowych spektakli odbywa się w nim corocznie Festiwal Polskich Filmów Fabularnych, Gdynia Summer Jazz Days oraz Festiwal Szekspirowski. W Gdyni od 1991 roku funkcjonuje także Teatr Miejski im. Witolda Gombrowicza. Funkcjonuje przy nim Scena Letnia TM, wystawiająca dla publiczności w lipcu i sierpniu spektakle na plaży w Orłowie. Na gruncie sztuki niezależnej funkcjonuje Teatr "Maszoperia", powstały w 1979 roku, jako kontynuacja gdańskiego teatru "Pinezka". Przy Klubie Muzycznym "Ucho" istnieje Teatr Gościnny.

[edytuj] Galerie

Ta sekcja wymaga dopracowania zgodnie z zaleceniami edycyjnymi. Należy w niej poprawić: sekcja nie jest zgodna z zasadami wikipedii WP:CWNJ#WYKAZ. Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdziesz na stronie dyskusji tego artykułu. Po naprawieniu wszystkich błędów można usunąć tę wiadomość.

• Debiut, ul. Orłowska 8
• Desa, ul. Abrahama 54
• Domek Żeromskiego, ul. Orłowska 6
• Galeria "Tygiel", ul. Abrahama 86
• Galeria 78, ul. Świętojańska 78
• Galeria Engel, ul. Żwirki i Wigury 2a
• Galeria obrazów "Urszula", ul. Legionów 115c
• Galeria Tiffany, al. Zwycięstwa 16
• Graffiti, ul. Abrahama 10
• Profile, ul. Wojewódzka 7
• Salon Sztuki Orientalnej, plac Kaszubski 19/21
• Strych, plac Kaszubski 7B
• Towarzystwo Miłośników Gdyni, ul. Władysława IV 51

[edytuj] Muzea

Ta sekcja wymaga dopracowania zgodnie z zaleceniami edycyjnymi. Należy w niej poprawić: sekcja nie jest zgodna z zasadami wikipedii WP:CWNJ#WYKAZ. Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdziesz na stronie dyskusji tego artykułu. Po naprawieniu wszystkich błędów można usunąć tę wiadomość.

• Akwarium Gdyńskie, al. Jana Pawła II 1
• Centrum Nauki Experyment, al. Zwycięstwa 96/98
• Domek Abrahama, ul. Starowiejska 30
• Domek Żeromskiego, ul. Orłowska 6
• Gdyński Fotoplastykon, ul. Waszyngtona 21
• Gdyńskie Muzeum Motoryzacji, ul. Żwirowa 2c
• Izba dydaktyczna Nadleśnictwa Gdańsk, ul. Morskiej 200
• Muzeum Baśni Kaszubskiej, al. Zwycięstwa 36/108
• Muzeum Inkluzji w Bursztynie, al. Piłsudskiego 46
• Muzeum Marynarki Wojennej, ul. Sędzickiego 3
• Muzeum Miasta Gdyni, ul. Zawiszy Czarnego 1
• Muzeum Współczesnego Pomorskiego Rękodzieła Marynistycznego, ul. Waszyngtona 21
• ORP "Błyskawica", al. Jana Pawła II
• Planetarium, al. Jana Pawła II 3
• Sala Tradycji Akademii Morskiej, ul. Morska 83
• Sala Wystawowa w Centrum Gemini, ul. Waszyngtona 21
• Skansen Rybołówstwa Morskiego, ul. Orłowska 6
• Żaglowiec "Dar Pomorza", al. Jana Pawła II

[edytuj] Festiwale i imprezy

W Gdyni mają miejsce festiwale, które adresowane są do ludzi w różnej kategorii wiekowej. We wrześniu ma miejsce Festiwal Polskich Filmów Fabularnych. Od 1986 odbywa się w on w Teatrze Muzycznym. Wystawiane są na nim filmy fabularne produkcji polskiej, a najlepszym przyznawane są Złote Lwy. Teatr Miejski zaś gości od 2006 Festiwal Polskich Sztuk Współczesnych R@port. W jego ramach odbywają się inscenizacje sztuk współczesnych polskich autorów a najlepszym przyznawane są nagrody. Miasto jest gospodarzem Heineken Open'er Festival, jednego z największych corocznie organizowanych festiwali w Polsce. Dają występy na nim twórcy muzyki elektronicznej, rocka oraz hip-hopu. Organizowany jest od 2003 r. w lipcu na Babich Dołach. Również w wakacje (sierpień) ma miejsce organizowana na publicznej plaży, koło basenu jachtowego, Viva Beach Party. Trwa ona 2 dni i skupia występy wykonawców trance,house,oraz innych rodzajów muzyki elektronicznej. W dniach 19-21 maja 2006 r. gościł w mieście I Gdyński Festiwal Kultury Afrobrazylijskiej, na którym zaprezentowano m.in. pokaz capoeira.

[edytuj] Media

W Gdyni wydawane są tytuły prasowe związane z tematyką morską (Bandera, Namiary na Morze i Handel, Przegląd hydrograficzny) oraz lokalna gazeta - Echo Miasta. Swoją siedzibę mają tu dwaj liczący się operatorzy telewizji kablowej - Vectra oraz Multimedia Polska i należąca do tej spółki telewizja Tele-Top. W przeszłości z Gdyni nadawały również dwie lokalne rozgłośnie radiowe: Eska Nord i Radio Hello.

[edytuj] Edukacja

W Gdyni istnieje 46 przedszkoli, 41 szkół podstawowych, 39 liceów, 33 gimnazja, 25 techników, 10 szkół zawodowych oraz 52 szkoły o charakterze pomaturalnym^[8]. Wśród tej ostatniej kategorii jest 8 uczelni wyższych.

[edytuj] Uczelnie wyższe

Największymi państwowymi uczelniami w mieście są Akademia Marynarki Wojennej oraz Akademia Morska, które związane są z nadmorskim charakterem Gdyni. Pierwsza z nich, została zlokalizowana na Oksywiu w 1946 roku decyzją marsz. polski Michała Rola-Żymierskiego. Podlega Marynarce Wojennej i kształci podchorążych i osoby cywilne. Druga, która została przeniesiona w 1930 roku z Tczewa do Gdyni, edukuje przyszłych oficerów marynarki handlowej jak i specjalistów związanych z gospodarką morską. Ponadto w Śródmieściu znajduje się jeden z wydziałów Uniwersytetu Gdańskiego. Jest nim Wydział Biologii, Geografii i Oceanografii. Rozbudowa jego siedziby została ukończona w 2004 roku. W Gdyni funkcjonują też uczelnie prywatne, takie jak Pomorska Wyższa Szkoła Humanistyczna, Wyższa Szkoła Administracji i Biznesu im. Eugeniusza Kwiatkowskiego, Wyższa Szkoła Komunikacji Społecznej oraz Wyższa Szkoła Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych i Politycznych.

[edytuj] Turystyka

Gdynia posiada rozległe nadmorskie tereny spacerowe. Zalicza się do nich Molo Południowe – cumują tam jednostki muzealne – niszczyciel ORP Błyskawica oraz żaglowiec Dar Pomorza. Na Molu Południowym znajduje się także Akwarium Gdyńskie, a do Helu, Jastarni, Gdańska, Sopotu i Kaliningradu pływają z niego statki białej floty (w tym Tramwaj wodny ZKM w Gdyni). W gdyńskiej marinie prowadzone są szkolenia żeglarskie, można także czarterować jachty. Trasy spacerowe mieszkańców to Bulwar Nadmorski oraz kilka kilometrów piaszczystych plaż, które ciągną się do Sopotu i dalej do Gdańska. Dostępny jest również port – przy Nabrzeżu Francuskim, gdzie stawały polskie transatlantyki, w sezonie cumują duże wycieczkowce. Okolice Kapitanatu Portu są dostępne dla każdego. Z Nabrzeża Pilotowego można obserwować wchodzące i wychodzące statki oraz rzucić okiem na port wojenny na Oksywiu. Panoramę Gdyni podziwiać można z Kamiennej Góry, willowo-parkowej dzielnicy Gdyni. W północnej części miasta – w dzielnicy Babie Doły, przy brzegu, znajdują się ruiny niemieckiej torpedowni (druga torpedownia na Oksywiu należy do Marynarki Wojennej). Do niedawna kąpiel gdyńskiej części zatoki groziła komplikacjami dermatologicznymi, w ostatnich latach jednak sytuacja się poprawiła i można pływać bez obaw. Wyjątkiem są okresy występowania toksycznych sinic (najczęściej w sierpniu). Gdynia jest dobrze skomunikowana z resztą Trójmiasta – kolejką SKM z Gdyni Głównej jedzie się – do Sopotu 14 minut, a do Gdańska 35 minut. Posiada także stale rozbudowywaną sieć trolejbusową, co w skali polskiej jest obecnie rzadkością.
W administracyjnych granicach Gdyni jak i wokół miasta znajdują się lasy i tereny zielone oraz pagórkowaty krajobraz, będący pozostałością pradoliny.

[edytuj] Hotele

Baza hotelowa miasta Gdyni w 2007 roku składała się z 2 obiektów czterogwiazdkowych (Hotel Nadmorski, Hotel Orbis), dwóch obiektów trzygwiazdkowych (Hotel Kuracyjny, Hotel Willa Lubicz) oraz 6 obiektów dwugwiazdkowych (Biały Dworek, Hotel Antares, Hotel Antracyt, Hotel Dom Marynarza, Hotel Neptun, Hotel Witomino).

[edytuj] Szlaki

Szlak Trójmiejski (44,5 km) → trasa Gdańsk – Gdynia
Szlak Wejherowski (50 km) → trasa Sopot – Wejherowo
Szlak Zagórskiej Strugi (51,9 km) → trasa Gdynia – Wejherowo
Szlak Źródło Marii (10,5 km) → trasa Gdańsk – Gdynia

[edytuj] Ścieżki rowerowe

Ścieżki na terenach leśnych

• Bernardowo-Orłowo (4,5 km)
• Bernardowo-Mały Kack (4,8 km)
• Chwarzno – Działki Leśne (3,4 km)
• Dąbrowa – Chwarzno (2,9 km)
• Demptowo – Chwarzno (3,1 km)
• Gołębiewo – plaża Gdynia (5,6 km)
• Karwiny – Obwodnica (4,2 km)
• Osowa – Źródło Marii (4,4 km)
• Polanka Redłowska – Orłowo (3,4 km)
• Pustki Cisowskie – Cisowa (4,4 km)
• Wiczlino – Chwarzno (2,6 km)
• Wielki Kack – Dąbrowa (8,7 km)
• Wielki Kack – Osowa (4,4 km)
• Wielki Kack – Witomino Leśniczówka (3,1 km)
• Witomino – Chwarzno (3,7 km)
• Witomino – Demptowo (3,6 km)

Łącznie: 66,8 km

Ścieżki komunikacyjne

• al. Piłsudskiego (0,6 km)
• al. Zwycięstwa (3,6 km)
• bulwar Nadmorski (1,5 km)
• ul. Chwarznieńska (0,38 km)
• ul. Dickmana (1,6 km)
• ul. Kielecka (1,6 km)
• ul. Morska (8,8 km)
• ul. Śląska (1,3 km)
• ul. Wiczlińska (0,5 km)
• ul. Wielkopolska – ul. Chwaszczyńska (3,8 km)
• ul. Władysława IV (0,9 km)
• ul. Zielona (2,6 km)

Łącznie: 27,18 km

[edytuj] Przyroda

[edytuj] Parki i rezerwaty

Trójmiejski Park Krajobrazowy

Został utworzony w 1979 roku. Jego ogólna powierzchnia wynosi 20.104 ha. Park obejmuje część wysoczyzny morenowej wraz z jej strefą krawędziową, w obrębie której występują liczne rozcięcia erozyjne z bardzo atrakcyjnymi geomorfologicznie i krajobrazowo dolinami. Występującymi najczęściej zbiorowiskami roślinności są fitocenozy lasów bukowo-dębowych, bukowych i grądowych, w dnach rozcięć spotyka się lasy łęgowe olszowo – jesionowe. Na terenie Parku w granicach administracyjnych Gdyni znajdują się dwa rezerwaty przyrody i kilkanaście pomników przyrody. Położenie Parku i nagromadzenie w nim obiektów przyrodniczych czyni go jednym z najbardziej interesujących rejonów dla badań przyrodniczych i ochrony środowiska.

Rezerwat Kępa Redłowska

Stanowi utworzony w 1938 roku rezerwat krajobrazowy o powierzchni 118,16 ha. Położony w granicach administracyjnych Gdyni, między Orłowem a Kamienną Górą. Celem ochrony jest zachowanie naturalnych lasów bukowych oraz stanowisk jarząba szwedzkiego. Rezerwat daje możliwość obserwacji panoramy Gdyni, występowanie charakterystycznych roślin (rokitnik zwyczajny) oraz uwarunkowania do obserwowania procesów abrazji morskiej. Jest to pierwszy rezerwat utworzony w byłym województwie gdańskim i jeden z najstarszych w Polsce.

Rezerwat przyrody Kacze Łęgi

Jest to rezerwat leśno – florystyczny o powierzchni 8,97 ha utworzony w 1983 roku, leżący w dolinie rzeki Kaczej. Obejmuje odcinek potoku z niewielkim dopływem oraz dobrze zachowany fragment lasu łęgowego z okazałym drzewostanem i wieloma drzewami pomnikowymi. Rezerwat chroni pozostałość dawnej szaty roślinnej dolin rzecznych (łęg wiązowy) w formie typowej dla roślinności dna dolin niewielkich rzek.

Rezerwat Cisowa

Rezerwat leśny o powierzchni 24,76 ha, utworzony w 1983 roku w celu zachowania fragmentów buczyny i łęgu jesionowo – olszowego oraz stanowisk roślin chronionych i rzadkich.