Z Wikipedii

Współrzędne: 52°19'15" N 17°22'25" E52.3208333 17.3736111 (Giecz)

Giecz
Województwo	wielkopolskie
Powiat	średzki
Gmina	Dominowo
PoÅ‚ożenie	52° 19' 15'' N 17° 22' 25'' E
Liczba mieszkaÅ„ców (2006)  â€¢ liczba ludnoÅ›ci	140
Strefa numeracyjna (do 2005)	61
Tablice rejestracyjne	PSR
Położenie na mapie Polski Giecz
Kościół św. Mikołaja i Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Giecz – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie średzkim, w gminie Dominowo leżąca nad Moskawą. Jeden z najstarszych i najważniejszych ośrodków związanych z początkami państwa polskiego, który typuje się na prawdopodobną siedzibę rodową pierwszych Piastów.

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Spis treści 1 Historia 2 Badania archeologiczne 3 Zabytki 4 Zobacz też 5 Źródła 6 Przypisy 7 Linki zewnętrzne

[edytuj] Historia

Według najnowszych badań pierwsze stałe osady na terenie dzisiejszego grodziska, nazywanego Grodziszczko, oraz w jego sąsiedztwie powstały na przełomie VIII i IX wieku. W tym okresie teren ten stanowił półwysep otoczony z trzech stron wodami nieistniejącego już jeziora. Druga z osad znajdowała się na południe, na brzegu pobliskiej Moskawy. W latach 60. IX wieku zastąpił je niewielki gród położony w północnej części Grodziszczka. Obecny stan badań archeologicznych pozwala jedynie powiedzieć, że była to twierdza na planie koła lub elipsy o promieniu ok. 45 m podobna do innych grodów plemiennych w Wielkopolsce.

W pierwszej połowie X wieku Giecz w przeciwieństwie do innych ważnych grodów Wielkopolskich jak Poznań i Gniezno nie został spalony i zbudowany od podstaw, a jedynie znacznie powiększony u schyłku lat 20. X wieku. Ten nietypowy fakt posłużył do wysnucia teorii, że to Giecz stanowił ośrodek skąd Piastowie opanowali pozostałe grody Polan. W wyniku wspomnianej przebudowy wzmocniono wały najstarszej części grodziska poszerzając je i obkładając kamieniami, zaś od południa otoczono wałem ziemno-drewnianym pozostały teren dzisiejszego grodziska. W ten sposób powstała dwuczłonowa forteca z wyraźnie wyodrębnioną częścią książęcą. Liczne znaleziska broni sugerują, że w Gieczu stacjonował silny garnizon wojów. W tym czasie okoliczne osady położone na północ i na południe od grodu nadal rozwijały się, a nawet powstawały nowe osiedla. Miało to związek z tym, że Giecz znalazł się na przecięciu szlaków handlowych łączących Europę Zachodnią ze Wschodnią, oraz kraje basenu Morza Śródziemnego z Bałtykiem. Jedna z nowopowstałych osad, na wschodnim brzegu jeziora została połączona z grodem za pomocą drewnianego mostu o długości ok. 70 m zbudowanego najpóźniej w latach 90. X wieku.

Okres monarchii wczesnopiastowskiej to okres intensywnego rozwoju Giecza. Według najnowszych badań, w drugiej połowie X. wieku (prawdopodobnie w latach 80.) rozpoczęto budowę palatium książęcego wraz z przyległą do niej kaplicą w formie rotundy. Z nieznanych jednak przyczyn przerwano budowę na etapie fundamentów.

Inną kamienną budowlą wczesnopiastowską był kościół św. Jana Chrzciciela. Jego nietypowa konstrukcja sugeruje, że miały być w nim złożone relikwie nieznanego nam świętego (nie wiadomo czy zostały one kiedykolwiek w tym kościele złożone). Umieszczenie relikwii poza katedrą w Poznaniu i archikatedrą w Gnieźnie również sugeruje specjalny stosunek władców piastowskich do tego miejsca.

Gród w Gieczu położony ok. 25 km na południowy-zachód od Gniezna i nieco bliżej Ostrowa Lednickiego oraz ok. 30 km na południowy-wschód od Poznania, miał prawdopodobnie za zadanie bronić od połud­nia dostępu do stołecznych grodów wczesnopiastowskiego państwa polskiego (podobną funkcję sprawował Poznań od zachodu).

Giecz został w 1038 roku zajęty przez Brzetysława I. Szczegółowy opis tego zdarzenia znajduje się w czeskiej kronice Kosmasa. Wspomina on o braku jakiegokolwiek oporu ze strony załogi Giecza. Z tego powodu uznaje się, że przed tym rokiem Giecz utracił swoją funkcję stołeczną. Mieszkańcy grodu oraz okolicznych osad zostali uprowadzeni do Czech zaś sam gród został spalony.

W czasach Kazimierza Odnowiciela w Gieczu ulokowano kasztelanię. Przy odbudowie zachowano dwuczłonowy charakter umocnień przesuwając jednak nieco wały na zewnątrz, powiększając w ten sposób teren wewnątrz grodu. Wały ponownie wzmocniono kamieniami i kamienno-gliniastą odsadzką. Odbudowano również, w nieco innym kształcie kościół Jana Chrzciciela. W tym samym okresie, we wspomnianej już osadzie na wschodnim brzegu jeziora wzniesiono niewielki kościół św. Mikołaja i Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, którego przebudowa na przełomie XII i XIII wieku nadała mu dzisiejszy kształt. Jednocześnie z nową świątynią powstał cmentarz. Druga nekropola została zlokalizowana na terenie przyległego od północy podgrodzia. Natomiast dostojników świeckich i kościelnych chowano w obrębie grodowego kościoła Jana Chrzciciela już od 1. połowy XI wieku. O nadal dużym znaczeniu Giecza świadczy zjazd książąt wielkopolskich, który miał miejsce w grodzie w 1253 roku.

Mimo odbudowy w XIII wieku Giecz stopniowo podupada. Za przyczynę tego stanu uznaje się zmianę przebiegu szlaków handlowych oraz powstanie ośrodków miejskich w Kostrzynie, Środzie Wielkopolskiej, Pyzdrach i Słupcy. Terytorium gieckiej kasztelanii zostało okrojone, a funkcję sądowo-administracyjną przejęło starostwo w Pyzdrach.

Kryzysu dopełniło zniszczenie grodu w pierwszej połowie XIII wieku podczas wojny pomiędzy Henrykiem Brodatym a Władysławem Odonicem. Mimo to gród nadal funkcjonował jako siedziba kasztelana oraz ośrodek religijny. 9 września 1286r. Giecz został nadany notariuszowi księcia Przemysła II Tylonowi, który uwolnił przy okazji obdarowanego od wszelkich ciężarów i powinności, pozwalając jednocześnie lokować miejscowość na prawie niemieckim. Tylon przywilej ten otrzymał w zamian za usługi oddane księciu podczas podróży do Szwecji,skąd sprowadził jemu małżonkę Ryksę^[1]. W 1298 roku kościół św. Jana Chrzciciela został kościołem tytularnym i podstawowym uposażeniem archidiakonatu większego diecezji poznańskiej. W tym okresie zmieniał się również układ grodu. Najprawdopodobniej w końcu XII wieku rozebrano wał oddzielający część północną i południową grodu czyniąc z Giecza założenie jednoczłonowe.

Nie jest pewne kiedy gród opustoszał. Miało to miejsce w końcu XIII wieku lub na początku XIV. Niektórzy wiążą to z najazdem krzyżackim, który miałby mieć miejsce w 1331 roku. Na terenie grodziska pozostała jedynie świątynia parafialna (obecnie jest to barokowy kościół św. Jana Chrzciciela i Matki Bożej Pocieszenia). Gieczem natomiast zaczęto nazywać wieś powstałą w miejscu osady położonej na wschodnim brzegu jeziora. Z czasem okoliczne osady związane z grodem usamodzielniły się dając początek dzisiejszym wsiom: Borzejewo, Gablin, Poświątno, Biskupice oraz istniejącej tylko do XVIII wieku wisi Skłoków.

Teren dawnego grodu w XV wieku zaczęto nazywać Grodziskiem, nieco później Grodziszczem, a od końca XVIII wieku obecną nazwą - Grodziszczko.

[edytuj] Badania archeologiczne

Badania archeologiczne na terenie Giecza podjęto w 1949 z inicja­tywy i pod kie­rownictwem Bogdana Ko­strzew­skiego. Dzięki jego staraniom w 1963 ro­ku, Grodziszczko przekształcono w rezerwat archeologiczny będącym oddziałem Muzeum Archeologicznego w Poznaniu (Obecnie jest to oddział Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy). Pierwszy etap wykopalisk zakończył się w 1966 roku. Prace wznowione w 1993 roku trwają do dziś.

[edytuj] Zabytki

• Grodziszczko - gród obronny o powierzchni ok. 3,6 ha (wewnÄ…trz obwaÅ‚owaÅ„ 1,6 ha) na planie piÄ™ciokÄ…ta. WaÅ‚y majÄ… u podstawy ok. 30 m i siÄ™gajÄ… do 9 m wysokoÅ›ci. Na terenie grodziska znajdujÄ… siÄ™:
  • fundamenty palatium
  • drewniany, barokowy koÅ›ciół Å›w. Jana Chrzciciela i Matki Bożej Pocieszenia znajdujÄ…cy siÄ™ na pozostaÅ‚oÅ›ciach wczesnopiastowskiej, kamiennej Å›wiÄ…tyni.
  • na szczycie waÅ‚u współczesna dzwonnica. Jeden z dzwonów pochodzi z 1515 roku.
• Giecz - koÅ›ciół Å›w. MikoÅ‚aja i WniebowziÄ™cia NajÅ›wiÄ™tszej Marii Panny

[edytuj] Zobacz też

• Gieczno
• Gieczynek

[edytuj] Źródła

• Rezerwat Archeologiczny w Gieczu

Przypisy

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Mapy: Autopilot • Google Maps • Szukacz • Targeo • Zumi

• ZdjÄ™cia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi

4000 GB w zsypie

Serwer, z którego nielegalnie można było pobrać 4000 gigabajtów nielegalnych gier, filmów, muzyki i programów zabezpieczyli policjanci z KWP. Administratorowi i właścicielowi serwera grozi do pięciu lat więzienia.

Społecznościowy antywirus?

Czy możliwe jest wykorzystanie potencjału społeczności internetowych, lub użytkowników sieci do ochrony komputera przed zagrożeniami płynącymi z sieci? Producent oprogramowania antywirusowego, Panda Security, właśnie takie rozwiązania planuje wprowadzić w swoich najnowszych produktach.

Mozilla aktualizuje Thunderbird'a

W ostatnią środę Mozilla udostępniła na swoich serwerach najnowszą wersję programu pocztowego Thunderbird 2.0.0.16, wzbogaconą o dziewięć zasadniczych poprawek.

Internetowy tablet z Firefoksem

Michael Arrington planuje stworzyć stylowy tablet, który służyć ma wyłącznie do surfowania w internecie.

Wielofunkcyjna stacja dokujÄ…ca

Stacje dokujące i huby USB to urządzenia przygotowane z myślą o osobach, którym ciągle brakuje gniazd przyłączeniowych.

Linki: Strona g³ówna