Z Wikipedii

	Przerost sutka
gynaecomastia
ICD-10	N62

Młody mężczyzna z ginekomastią.

Ginekomastia (łac. gynaecomastia, ang. gynecomastia) – powiększenie się sutka u mężczyzny, na skutek rozrostu tkanki gruczołowej, włóknistej i tłuszczowej. Gruczoł piersiowy ulega jednostronnemu lub obustronnemu powiększeniu, jest obrzmiały i może być bolesny. Ginekomastia spowodowana jest zaburzeniami hormonalnymi, najczęściej na skutek leczenia hormonalnego (leczenie raka stercza).

[edytuj] Epidemiologia

Występuje w każdym wieku: u 60-90% wszystkich noworodków płci męskiej, u chłopców w okresie dojrzewania (około 50% chłopców w wieku 13-14 lat) i w okresie starzenia (50-80 lat). Ogólnie, ginekomastia idiopatyczna (bez uchwytnej przyczyny) dotyczy około 36% zdrowych mężczyzn.

[edytuj] Ginekomastia fizjologiczna

Ginekomastia przejściowa, związana z okresem dojrzewania, spowodowana jest zwiększeniem stosunku wolnego estradiolu do testosteronu w osoczu i powinna samoistnie zaniknąć, zwykle w przeciągu kilku miesięcy. Czasami jednak ginekomastia może się utrwalić, w związku z przerostem tkanki łącznej i tłuszczowej, stanowiąc problem kosmetyczny i psychologiczny (dojrzewający chłopcy mogą przeżywać z tego powodu rozmaite rozterki, przestać wierzyć we własną męskość. Powstają kłopoty z rozbieraniem się w miejscu publicznym, unikają ćwiczeń na lekcji wychowania fizycznego). W Polsce jedyną dopuszczoną metodą leczenia jest operacyjne wycięcie nadmiaru tkanki. Uważa się, że powinna niepokoić ginekomastia bardzo nasilona i (lub) trwająca dłużej niż rok.

[edytuj] Ginekomastia patologiczna

Przyczyny ginekomastii niefizjologicznej mogą być następujące:

• pierwotna niewydolność hormonalna jąder (hypogonadismus hypergonadotropicus)
  • zespół Klinefeltera
  • wrodzony brak jąder (agenesia testium)
  • agenezja komórek Leydiga
  • kastracja
  • nabyty zanik jąder (atrophia testium), po przebytym zapaleniu, urazie, niedokrwieniu
  • upośledzenie czynności hormonalnej jąder związane z wiekiem
• nowotwór jądra (leydigioma, sertolioma) lub inne guzy hormonalnie czynne (np. nadnercza)
• choroby wątroby (marskość) - w związku ze zwolnieniem metabolizmu estrogenów i androgenów
• przewlekła niewydolność nerek - z tego samego powodu co marskość wątroby
• nadczynność tarczycy - wiąże się ze zwiększoną syntezą SHBG w wątrobie; białko to ma większe powinowactwo do testosteronu niż do estradiolu, przez co zmniejsza się frakcja wolnego testosteronu w osoczu
• zespoły paranowotworowe
• otyłość - wiąże się ze zwiększoną lokalnie aktywnością aromatazy, przekształcającej testosteron do estradiolu
• nadmierna wrażliwość gruczołu sutkowego na estrogeny
• działanie leków:
  • glikozydy naparstnicy
  • niektóre diuretyki o działaniu antyandrogenowym (przede wszystkim spironolakton)
  • agoniści receptorów 5-HT_1A (np. buspiron)
  • antagoniści receptora H₂ (ranitydyna)
  • inhibitory pompy protonowej (omeprazol)
  • inhibitory konwertazy angiotensyny (enalapril)
  • blokery kanałów wapniowych (werapamil)
  • leki przeciwgrzybicze (ketokonazol)
• opiaty, heroina, marihuana
• dziedziczność

[edytuj] Różnicowanie

• rak sutka
• hiperprolaktynemia
• ginekomastia rzekoma (przerost tkanki tłuszczowej w okolicy sutków; staetomastia, lipomastia)

[edytuj] Bibliografia

• Andrzej Szczeklik (red.) Choroby wewnętrzne. Przyczyny, rozpoznanie i leczenie, tom I. Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, 2005. ISBN 83-7430-031-0.

Przeczytaj też zastrzeżenia dotyczące pojęć medycznych na Wikipedii!
Wikiprojekt: Nauki medyczne • Portal: Nauki medyczne