Z Wikipedii

Ten artykuł wymaga dopracowania zgodnie z zaleceniami edycyjnymi. Należy w nim poprawić: dodać wiecej "papierowych" źródeł przy poszerzaniu artykułu. Po wyeliminowaniu wskazanych powyżej niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu.

Glikozydy nasercowe - podgrupa glikozydów mająca zdolność pobudzania pracy serca. Zwiększają siłę skurczu mięśnia sercowego, a jednocześnie obniżają częstość tego skurczu.

Do glikozydów nasercowych zalicza się kardenolidy, w których występuje pięcioczłonowy pierścień laktonowy i glikozydy bufadienolidowe z sześcioczłonowym pierścieniem laktonowym. Związki te nie są stosowane w formie czystej jako leki nasercowe, lecz ich występowaniu, przypisuje się efekt leczniczy działania niektórych ziół.

Bogate w kardenolidy są wyciągi z liści:

• Digitalis purpurea (naparstnica purpurowa)
• Digitalis lanata (naparstnica wełnista)
• Adonis vernalis (miłek wiosenny)
• Scilla sp. (sałata morska)
• Convallaria majalis (konwalia majowa)
• Strophantus gratus (strofant wdzięczny)

[edytuj] Mechanizm działania

Glikozydy nasercowe hamują działanie pompy sodowo-potasowej. Powodują przez to zwiększenie stężenia wewnątrzkomórkowego sodu i wapnia, przez co wywierają dodatni efekt inotropowy (zwiększają siłę skurczów). Na czynność naczyń i serca działają bezpośrednio i pośrednio, wpływając na układ nerwowy współczulny i przywspółczulny.

Wpływają na układ przywspółczulny, aktywując go. Zwiększenie napięcia nerwu błędnego wpływa hamująco na czynność węzła zatokowo-przedsionkowego i węzła przedsionkowo-komorowego, i zwalnia ich rytm. Pośredni wpływ aktywacji nerwu błędnego powoduje też spadek kurczliwości mięśnia przedsionków serca, skrócenie okresu refrakcji i przyspieszenie przewodzenia impulsów w przedsionku. Glikozydy działając bezpośrednio wywołują przeciwstawne działanie, zwiększając kurczliwość mięśnia przedsionków, wydłużając okres refrakcji i zwalniając przewodzenie. Ponadto, powodują zwiększenie automatyzmu przedsionków.

Zwiększenie wydzielania noradrenaliny powoduje skrócenie okresu refrakcji włókien Purkiniego i zwiększenie ich automatyzmu. Takie same jest bezpośrednie działanie glikozydów na włókna Purkinjego. Działanie noradrenaliny i glikozydów na mięsień komór powoduje wzrost kurczliwości, skrócenie okresu refrakcji włókien mięśniowych i zwiększenie automatyzmu serca.

Glikozydy nasercowe zwiększają czułość baroreceptorów.

Glikozydy nasercowe zmniejszają napięcie układu współczulnego, powodując zmniejszenie oporu tętniczek obwodowych. Bezpośredni wpływ glikozydów jest przeciwstawny i powoduje zwiększenie oporu.

[edytuj] Farmakokinetyka

Glikozydy dobrze wchłaniają się z przewodu pokarmowego. Cechują się szeroką dystrybucją w tkance mięśniowej.

[edytuj] Wskazania

dopracować

[edytuj] Przeciwwskazania

dopracować

[edytuj] Zatrucie

Przedawkowanie glikozydów naparstnicy objawia się następującymi objawami:

• bradykardią
• nudnościami, wymiotami
• bólem brzucha, biegunką
• zaburzeniami percepcji barw (widzenie "na żółto")
• zaburzeniami świadomości, splątaniem
• zaburzeniami rytmu:
  • pobudzenia dodatkowe pochodzenia komorowego
  • częstoskurcz komorowy
  • częstoskurcz przedsionkowy z blokiem A-V

[edytuj] Leczenie

Objawy przedawkowania terapeutycznego często ustępują po odstawieniu leku. Poważniejsze przedawkowanie i zatrucie jest wskazaniem do hospitalizacji. Za cechę bardzo ciężkiego zatrucia uważa się stężenie digoksyny w surowicy przekraczające 15 ng/mL. Zaleca się następujące postępowanie terapeutyczne:

• uzupełnienie niedoborów jonów - kroplówka z Mg i K
• w bradykardii podaje się atropinę
• w blokach dystalnych konieczne jest wprowadzenie elektrody endokawitarnej
• w bardzo ciężkich zatruciach stosuje się fragmenty Fab swoistych przeciwciał, wiążące digoksynę w osoczu.

Forsowana dializa i hemodializa są bezskuteczne w zatruciu glikozydami naparstnicy.

[edytuj] Bibliografia

1. W. Kostowski, Z.S. Herman Farmakologia. Podstawy farmakoterapii. Wydawnictwo Lekarskie PZWL 2003 ISBN 83-200-3350-0.

Przeczytaj też zastrzeżenia dotyczące pojęć medycznych na Wikipedii!
Wikiprojekt: Nauki medyczne • Portal: Nauki medyczne