Z Wikipedii

Glukoza
Projekcja Hawortha - forma pierścieniowa α-D-glukopiranoza Projekcja Hawortha - forma pierścieniowa β-D-glukopiranoza
Projekcja Fischera - forma łańcuchowa
Ogólne informacje
Nomenklatura systematyczna (IUPAC):
6-(hydroksymetylo)oksan-2,3,4,5-tetrol
Inne nazwy	glukopiranoza glikoza dekstroza (tylko do α-D-glukozy) cukier gronowy cukier skrobiowy Glc
Wzór sumaryczny	C6H12O6
SMILES	C(C1C(C(C(C(O1)O)O)O)O)O
Masa molowa	180,16 g/mol
Wygląd	białe, krystaliczne ciało stałe o słodkim smaku
Identyfikacja
Numer CAS	50-99-7 - D-glukoza 921-60-8 - L-glukoza
Niebezpieczeństwa
Numer RTECS	LZ6600000
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą warunków standardowych (25°C, 1000 hPa)
Genetyka i fizjologia
Transport	osocze krwi, płyn międzytkankowy
Choroby	cukrzyca hiperglikemia hipoglikemia

Glukoza (inaczej: glukopiranoza, glikoza, dekstroza (α-D-glukopiranoza), cukier gronowy, cukier skrobiowy, C₆H₁₂O₆) - węglowodan - aldoheksoza, należący do cukrów prostych. Glukoza jest izomerem - ma identyczny wzór sumaryczny jak fruktoza, ale różny wzór strukturalny.

Glukoza jest podstawowym związkiem energetycznym dla większości organizmów, jest rozkładana w procesie glikolizy na kwas pirogronowy. Jest składowana w formie polimerów - skrobi i glikogenu. Również wykorzystywana jako substrat wielu procesów zachodzących w komórce - m.in. do produkcji celulozy.

Naturalna glukoza jest jednym z wielu możliwych izomerów optycznych tego związku. Dokładnie jest to α-D-glukopiranoza (dekstroza). Naturalna glukoza jest czynna optycznie. W temperaturze pokojowej skręca płaszczyznę białego światła spolaryzowanego w prawo. Naturalna glukoza występuje w postaci dwóch anomerów: α (jej kąt skręcania światła spolaryzowanego wynosi 112 stopni) i β (której kąt skręcania światła spolaryzowanego wynosi 19 stopni).

Właściwości fizyczne glukozy:

• stan skupienia stały
• barwa - bezbarwna
• krystaliczna
• słodka
• bardzo dobrze rozpuszczalna w wodzie
• odczyn obojętny
• temperaturze topnienia 140°C
• nierozpuszczalna w etanolu.

Właściwości chemiczne:

• palna
• reaguje z wodorotlenkiem miedzi dając związek kompleksowy (barwa lazurowa)
• posiada właściwości redukujące (reakcja charakterystyczna glukozy).

CH₂OH-(CHOH)₄-CHO + 2Cu(OH)₂ → CH₂OH-(CHOH)₄-COOH + Cu₂O + 2H₂O

Wodorotlenek miedzi(II) (barwa niebieska) pod wpływem glukozy zmienia swój kolor na pomarańczowy a wartościowość miedzi obniża się do I.

Zastosowanie:

• w medycynie: m.in. jako środek wzmacniający serce, w schorzeniach wątroby, do konserwowania krwi
• przemysł spożywczy: wyroby cukiernicze
• przemysł włókienniczy: m.in. barwienie skór.

Występowanie: owoce, winogrona, miód.

Glukoza (w przeciwieństwie do fruktozy) odbarwia wodę bromową w obecności kwaśnego węglanu sodu.

CH₂OH-(CHOH)₄-CHO + Br₂ + 2NaHCO₃ → CH₂OH-(CHOH)₄-COOH + 2NaBr + H₂O + 2CO₂↑

CH₂OH-(CHOH)₄-COOH kwas glukonowy^[1]

Spis treści 1 Wykrywanie glukozy w roztworach 1.1 Próba Trommera 1.2 Próba Tollensa 2 Przypisy 3 Zobacz też

[edytuj] Wykrywanie glukozy w roztworach

Do wykrywania glukozy przeprowadza się dwie charakterystyczne dla niej reakcje: próbę Trommera i próbę Tollensa (zwana także próbą próbą lustra srebrnego). Obie te próby dowodzą, iż glukoza ma właściwości redukujące.

[edytuj] Próba Trommera

Do świeżo strąconego wodorotlenku miedzi(II) dodaje się roztwór glukozy, następnie całą probówkę ogrzewa się. Po chwili niebieski osad Cu(OH)₂ zmienia barwę na czerwoną. Powstała substancja to Cu₂O (tlenek miedzi(I)). Opisana powyżej reakcja jest reakcją redukcji miedzi.

2 Cu(OH)₂ + glukoza → Cu₂O + kwas organiczny + 2 H₂O

W tej reakcji wodorotlenek miedzi(II) pełni rolę utleniacza, a glukoza - reduktora. W wyniku redukcji powstaje tlenek miedzi(I), a w reakcji utleniania - kwas organiczny (kwas glukonowy) i woda.

[edytuj] Próba Tollensa

Do probówki napełnionej niewielką ilością roztworu azotanu srebra należy dodać kilka kropli stężonego roztworu wodorotlenku sodu (NaOH), a następnie dolewać kroplami roztworu amoniaku (NH₃), aż do rozpuszczenia się powstałego wcześniej osadu.

1. AgNO₃ + NaOH → AgOH + NaNO₃

2.a) 2 AgOH → Ag₂O + H₂O

2.b) Ag₂O + CH₂(OH)(CHOH)₄CHO → 2 Ag + CH₂(OH)(CHOH)₄COOH

Na koniec należy dodać roztwór glukozy. Tak przygotowaną probówkę należy umieścić w zlewce z gorącą wodą (tworząc pewien rodzaj łaźni wodnej). Na koniec do probówki dodaję się roztwór glukozy. Podczas ogrzewania substancji o barwie brunatnej - Ag₂O (powstałej z reakcji AgNO₃ z NaOH) - na ściankach probówki widać wydzielające się srebro, tzw. lustro srebrne.

3. Ag₂O + glukoza → 2 Ag + kwas organiczny

Tlenek srebra pełni rolę utleniacza, a glukoza - reduktora. Podczas redukcji tlenku srebra powstają cząsteczki srebra (wspomniane wcześniej lustro srebrne na ściankach probówki), a podczas utleniania glukozy powstaje kwas organiczny (kwas glukonowy).

Ag₂O + C₆H₁₂O₆ → 2 Ag + C₆H₁₂O₇

Przypisy

[edytuj] Zobacz też

• fruktoza, sacharoza, sorboza

Panią poseł zajęła... erotyka u Żeromskiego

Maszyna do farbowania i suszenia włóczki punktowo, związki erotyczne Stefana Żeromskiego... Co mają ze sobą wspólnego te dwa, jakże dalekie od siebie, tematy? Otóż właśnie dzięki nim posłanki PO Bożena Bukiewicz i Joanna Butryn zdobyły tytuł magistra. O tematach prac magisterskich parlamentarzystów pisze "Wprost".

Rekordowa suma do zgarnięcia za "szóstkę"

Podczas sobotniego losowania Dużego Lotka nie padła ani jedna wygrana pierwszego stopnia. Oznacza to, że w kolejnym losowaniu, we wtorek pula pieniędzy przeznaczonych na główną wygraną wyniesie 35 milionów złotych.

"Zabolała ich porażka; kto nie jest z nami ten jest »układ«?"

Napieralski odpiera zarzuty posłów PO o kłamstwa. - Zabolała ich porażka. Myśleli, że SLD zagłosuje za bublem prawnym tylko po to, żeby zamienić Urbańskiego na Dworaka. Teraz słyszę, że Napieralski ułożył się z prezydentem - pisze na swoim blogu w Onet.pl Grzegorz Napieralski, przewodniczący Sojuszu Lewicy Demokratycznej.

"Napieralski jest gałganem i hipokrytą, który kłamie"

- Platforma Obywatelska nie będzie prowadziła już żadnych rozmów z SLD w sprawie ustawy medialnej - powiedział wicemarszałek Sejmu Stefan Niesiołowski.

"GW": nie prowadzimy nagonki na posłów PiS

"Gazeta Wyborcza" nie prowadzi nagonki na posłów PiS Jacka Kurskiego i Zbigniewa Wassermanna. Wydaje się, że wyroki w procesach między "Gazetą" a nimi były sprawiedliwe - uważa z-ca redaktora naczelnego "Gazety" Piotr Pacewicz.

Linki: Strona g��wna