Z Wikipedii

Gorce
Megaregion	Region Karpacki
Prowincja	Karpaty Zachodnie
Podprowincja	Zewnętrzne Karpaty Zachodnie
Makroregion	Beskidy Zachodnie
Mezoregion	Gorce
Zajmowane jednostki administracyjne	Polska: – woj. małopolskie - powiat limanowski, powiat nowotarski

Gorce (513.52) – pasmo górskie leżące w Beskidach Zachodnich.

Spis treści 1 Topografia 2 Wody 3 Polany gorczańskie 4 Turystyka 4.1 Szlaki turystyczne 4.2 Schroniska turystyczne 5 Bibliografia 6 Zobacz też

[edytuj] Topografia

Gorce mają długość ponad 40 km, szerokość 10-15 km i łączną powierzchnię 350 km². Na północy graniczą z Kotliną Rabczańską i (przez przełęcz Przysłop) z Beskidem Wyspowym; na wschodzie z Beskidem Sądeckim, oddzielone od niego doliną Dunajca; na południu z Kotliną Orawsko-Nowotarską i przez przełęcz Snozkę z Pieninami; na zachodzie natomiast – przez Przełęcz Sieniawską z Pasmem Orawsko-Podhalańskim.

Grzbiet główny Gorców, o długości 44 km, biegnie równoleżnikowo od Rabskiej Góry przez Turbacz i Gorc po Wszywogórkę w Tylmanowej. Pięć ważniejszych grzbietów zbiega się gwiaździście w masywie Turbacza. Najdłuższym grzbietem bocznym (ok. 25 km) jest Pasmo Lubania, oddzielone od głównego grzbietu Przełęczą Knurowską (846 m).

W Gorcach jest 11 ważniejszych dolin, z czego pod Turbacz podchodzi pięć. Najdłuższa jest Dolina Kamienicy (33 km), a najobszerniejsza — Dolina Ochotnicy (109 km²).

Nazwa "Gorce" związana jest prawdopodobnie ze słowem "gorzeć" (palić się, płonąć) i pochodzi od sposobu uzyskiwania polan śródleśnych metodą żarową. Spotykana jest już w aktach z 1254 r. (item mons Gorcz nuncupatus), używał jej Jan Długosz w 1480 r. (in monten Gorcz).

Najwyższe szczyty Gorców:

• Turbacz – 1310 m n.p.m.
• Jaworzyna Kamienicka – 1288 m n.p.m.
• Kiczora – 1282 m n.p.m.
• KudÅ‚oÅ„ – 1276 m n.p.m.
• CzoÅ‚o Turbacza – 1259 m n.p.m.
• Mostownica – 1251 m n.p.m.
• Gorc – 1228 m n.p.m.
• LubaÅ„ – 1211 m n.p.m.

[edytuj] Wody

Gorce charakteryzują się bardzo dobrze rozwiniętą siecią wodną, na którą składają się liczne potoki, źródła, młaki i wysięki wodne. Stawy są nieliczne. Wszystkie potoki stanowią dorzecze dwóch rzek: Dunajca i Raby. Wzdłuż grzbietu Turbacz – Gorc Kamienicki przebiega dział wodny między zlewniami tych rzek. Największymi potokami, mającymi swoje obszary źródliskowe w Gorcach są Kamienica i Ochotnica. Występują także źródła z wodami mineralnymi, które eksploatowane są w Rabce-Zdroju i Szczawie.

[edytuj] Polany gorczańskie

Stanowią jeden z najbardziej charakterystycznych składników krajobrazu i przyrody Gorców. Są też największą ich turystyczną atrakcją. Rozciągają się z nich rozległe widoki na Tatry, Pieniny, Beskid Wyspowy i Sądecki. Wiosną pokrywają się łanami krokusów. Powstały w XIV w. w wyniku działalności przybyłych z Półwyspu Bałkańskiego Wołochów, którzy tutaj przynieśli swoją kulturę pasterską, później kontynuowaną przez mieszkańców tych terenów. Polany te, przez miejscową ludność nazywane halami, powstały w wyniku wypalania lasu, a następnie poszerzane były poprzez wyręby. Wypasanie i koszenie zapobiegało ich zarastaniu lasem. Najbardziej intensywny wypas trwał przed II wojną światową, Gorce po Tatrach były wtedy największym ośrodkiem pasterstwa. Jeszcze w wiele lat po II wojnie światowej stały na nich szałasy pasterskie i trwał intensywny wypas. Po zaprzestaniu wypasu zaczęły zarastać ze szkodą dla walorów widokowych oraz różnorodności biologicznej borówczyskami i malinami, a następnie lasem. Oglądać tu można naturalną sukcesję ekologiczną. Ostatnio Gorczański Park Narodowy dostrzegł konieczność zachowania tych polan. Na Hali Długiej ponownie wprowadzono kulturowy wypas owiec, niektóre inne polany (np. Jaworzyna Kamienicka) są wykaszane. Jednak los większości, szczególnie tych poza obszarem GPN wydaje się już być przesądzony.

[edytuj] Turystyka

Początki turystyki w Gorcach sięgają początku XIX w. Opisywał je i badał Wincenty Pol i Bronisław Gustawicz, a Seweryn Goszczyński w swoim "Dzienniku podróży do Tatrów" opisał swoje wrażenia z pobytu w Gorcach. W Gorcach przebiegały akcje utworów Władysława Orkana pochodzącego z Poręby Wielkiej pod Gorcami. Pisał on: Naprzeciw Tatr, między doliną nowotarską, a wężowatą kotliną Raby, wspięło się gniazdo dzikich Gorców. Od romantycznych Pienin rozdzielał je wartki kamienicki potok, a od spiskiej krainy odgraniczył je bystry Dunajec. Samotnie stoją nad wzgórzami. Kazimierz Sosnowski opublikował przewodnik, a Polskie Towarzystwo Tatrzańskie wytyczyło pierwsze szlaki i wybudowało pierwsze bazy noclegowe. Szczególnie popularne stały się Gorce po wybudowaniu schroniska z prawdziwego zdarzenia na Turbaczu. Stały się modne wśród studentów, którzy organizują tutaj rajdy studenckie, przychodzą na Turbacz wycieczki szkolne. Przyciągają też Gorce turystów indywidualnych wspaniałymi panorami widokowymi z gorczańskich polan, ciszą (ruch turystyczny jest tutaj umiarkowany) i dobrze zachowaną przyrodą.

[edytuj] Szlaki turystyczne

(stan na 2007 r.)

• 14 szlaków turystyki pieszej o Å‚Ä…cznej dÅ‚ugoÅ›ci 63,3 km
• 9 szlaków spacerowych o Å‚Ä…cznej dÅ‚ugoÅ›ci 38,7 km
• 7 szlaków turystyki konnej o Å‚Ä…cznej dÅ‚ugoÅ›ci 62,9 km
• 7 szlaków turystyki rowerowej o Å‚Ä…cznej dÅ‚ugoÅ›ci 55,4 km (jeden zamkniÄ™ty do odwoÅ‚ania)
• 8 Å›cieżek edukacyjnych o Å‚Ä…cznej dÅ‚ugoÅ›ci 41,6 km

Za wstęp na niektóre ścieżki spacerowe pobierane są opłaty. Ambitniejszych turystów ucieszą znajdujące się przy ważniejszych szlakach estetycznie wykonane i ciekawe merytorycznie tablice z opisem przyrody, historii tych miejsc i panoramami szczytów.

[edytuj] Schroniska turystyczne

• Bacówka PTTK na Maciejowej
• Schronisko PTTK na Turbaczu
• Schronisko PTTK na Starych Wierchach

[edytuj] Bibliografia

[edytuj] Zobacz też

• GorczaÅ„ski Park Narodowy

ASTD współorganizatorem Międzynarodowego Kongresu Kadry

W dniach 24-27 listopada odbędzie się Międzynarodowy Kongres Kadry - VIII edycja Kongresu Kadry, po raz pierwszy w wydaniu międzynarodowym.

Obrady WTO na razie bez przełomu

W toczących się od poniedziałku rozmowach w Genewie na temat zniesienia barier w światowym handlu w ramach tzw. rundy z Dauhy do soboty nie udało się wypracować porozumienia.

Absurdalne zapisy blokujÄ… unijne dotacje

Bardzo dobry projekt może nie dostać dofinansowania, jeżeli np. przedsiębiorca wypełni wniosek... czarnym długopisem. Takie wątpliwe wymogi wymyślają urzędnicy - czytamy w "Rzeczpospolitej".

KE zamroziła ponad 2 mld euro dla Bułgarii

Komisja Europejska zamroziła znacznie więcej środków dla Bułgarii, niż ogłoszone w środę 825 mln euro z przedakcesjnych funduszy ISPA, PHARE i SAPARD - napisał bułgarski dziennk "Sega".

Betacom: 35 proc. zysku na dywidendÄ™?

Zarząd Betacom zamierza wnioskować do Rady Nadzorczej i WZA o przeznaczenie na wypłatę dywidendy około 35 proc. zysku netto za rok obrotowy 2007/08. W kolejnych latach zarząd planuje rekomendować wypłatę dywidendy na poziomie 25-35 proc. zysku - poinformowała spółka w raporcie rocznym.

Linki: Strona g³ówna