Z Wikipedii

Ten artykuł dotyczy rośliny zielnej. Zobacz też: gencjana - środek dezynfekujący.

Goryczka
Goryczka wiosenna
Systematyka wg Reveala
Domena	jądrowce
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	naczyniowe
Nadgromada	nasienne
Gromada	okrytonasienne
Klasa	Rosopsida
Rząd	goryczkowce
Rodzina	goryczkowate
Rodzaj	goryczka
Nazwa systematyczna
Gentiana L. 1753
Galeria zdjęć i grafik w Wikimedia Commons

Goryczka kropkowana

Goryczka Kluzjusza

Goryczka przezroczysta

Goryczka (Gentiana L.) - rodzaj roślin zielnych z rodziny goryczkowatych. Rodzaj ten obejmuje ok. 300 gatunków, zarówno niżowych jak górskich. Łacińska nazwa Gentiana (podobnie jak zwyczajowa nazwa polska gencjana) pochodzi od imienia króla Ilirii z II w. p.n.e. Gentiusa któremu przypisywano jej odkrycie.

[edytuj] Charakterystyka

Pokrój

Przeważnie byliny kłączowe, rzadziej rośliny roczne lub dwuletnie.

Liście

Naprzeciwległe, całobrzegie, siedzące.

Kwiaty

Duże, promieniste, 3-, 4- lub pięciokrotne o koronie zrosłopłatkowej, rurkowatej, dzwonkowatej lub lejkowatej, różnie zabarwionej. Znamiona słupka 2-łatkowe lub 2-wrębne. Cechą charakterystyczną, różniącą je od podobnego rodzaju goryczuszka jest występowanie w koronie wyrostków między łatkami i brak rzęsków w gardzieli korony.

Owoc

Wielonasienna torebka.

[edytuj] Systematyka

Pozycja w systemie Reveala 

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa jasnotowe (Lamiidae Takht. ex Reveal), nadrząd Gentiananae Thorne ex Reveal, rząd goryczkowce (Gentianales Lindl.), podrząd Gentianinae Bessey in C.K. Adams, rodzina goryczkowate (Gentianaceae Juss.), podrodzina Gentianoideae Kostel., plemię Gentianeae Dumort., podplemię Gentianinae G. Don, rodzaj goryczka (Gentiana L.)^[1].

Gatunki flory Polski^[2]

• goryczka kropkowana (Gentiana punctata L.)
• goryczka krótkołodygowa, g. Klusjusa (Gentiana clusii J. O. E. Perrier & Song.)
• goryczka krzyżowa (Gentiana cruciata L.)
• goryczka przezroczysta (Gentiana frigida Haenke)
• goryczka wąskolistna (Gentiana pneumonanthe L.)
• goryczka wiosenna (Gentiana verna L.)
• goryczka trojeściowa (Gentiana asclepiadea L.)
• goryczka śniegowa (Gentiana nivalis L.)

Gatunki uprawiane^[3]

• goryczka biała (Gentiana alba Muhl.)
• goryczka bródkowa (Gentiana barbata Froel.)
• goryczka czerwonolistna (Gentiana phlogifolia Schott et Kotschy)
• goryczka daurska (Gentiana dahurica Fisch.)
• goryczka dynarska (Gentiana dinarica G.Beck)
• goryczka jednokwiatowa (Gentiana porphyrio J.F.Gmel. syn. G. angustifolia Michx.)
• goryczka kędzierzawa (Gentiana crispata Vis.)
• goryczka lagodechijska (Gentiana lagodechiana Grossh.)
• goryczka Meebolda (Gentiana meeboldii Brig.)
• goryczka Newberryego (Gentiana newberryi A.Gray)
• goryczka odporna (Gentiana gelida Bieb.)
• goryczka Oliviera (Gentiana olivieri Griseb.)
• goryczka Parryego (Gentiana parryi Engelm.)
• goryczka siedmiodzielna (Gentiana septemfida Pall.)
• goryczka tiańszańska (Gentiana tianschanica Rupr.)
• goryczka trójkwiatowa (Gentiana triflora Pall.)
• goryczka tybetańska (Gentiana tibetica King)
• goryczka wciętokielichowa (Gentiana schistocalyx K.Koch)
• goryczka wielkolistna (Gentiana macrophylla Pall.)

Inne gatunki (wybór)

• goryczka Kocha (Gentiana kochiana Perr. Et Song. syn. G. excisa Koch non Presl)
• goryczka okrągłolistna (Gentiana lorbicularis Schur)
• goryczka pannońska (Gentiana pannonica)
• goryczka pirenejska (Gentiana pyrenaica L.)
• goryczka żółta (Gentiana lutea L.)
• Gentiana gracilipes
• Gentiana paradoxa
• Gentiana saxosa

[edytuj] Ochrona

W Polsce wszystkie gatunki goryczki występujące dziko objęte są ścisłą ochroną.

[edytuj] Zobacz też

Goryczuszka

Przypisy