Z Wikipedii
Goryczka kropkowana (Gentiana punctata L.) – gatunek rośliny należący do rodziny goryczkowatych. Występuje w Alpach, Sudetach, Karpatach oraz w górach Półwyspu Bałkańskiego. W Polsce jest pospolita w Tatrach i na Babiej Górze, bardzo rzadka w Sudetach.
[edytuj] Morfologia
- Łodyga
- Gruba, nierozgałęziona, do 80-90 cm wysokości. Pod ziemią roślina posiada bardzo grube, długie do 1 m i rozgałęzione kłącze.
- Liście
- nakrzyległe. Liście duże, podługowato-jajowate, pofałdowane wzdłużnie, o wyraźnych 5 nerwach. Dolne zebrane w różyczki liściowe, krótkoogonkowe, górne siedzące.
- Kwiaty
- Obupłciowe, siedzące, zebrane po 2–7 w kątach liści szczytowych. Kielich bardzo płytki o 5 działkach, korona zrosłopłatkowa, wycięta górą w 6–8 płatków o barwie brudnawożółtej. Cała korona wyraźnie nakrapiana nieregularnie czarnymi, niewielkimi plamkami. Słupek o długiej szyjce, otoczony wieloma pylnikami.
- Owoc
- Podłużna, pękająca na pół torebka z dość dużymi, spłaszczonymi nasionami.
[edytuj] Biologia i ekologia
- Rozwój
- Bylina. Kwitnie od lipca do sierpnia, kwiaty zapylane są przez trzmiele.
- Siedlisko
- Rośnie na górskich murawach, trawiastych zboczach i piargach, zawsze jednak na podłożu o odczynie kwaśnym, lub przynajmniej niezasadowym (granit, piaskowiec). W Tatrach podchodzi do wysokości 2500 m n.p.m., główny obszar jej występowania to piętro kosówki i piętro halne. Na Babiej Górze dochodzi aż pod kopułę szczytową.
- Fitosocjologia
- W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla Ass. Calamagrostietum villosae[1].
[edytuj] Zagrożenia i ochrona
W Polsce gatunek objęty jest ścisłą ochroną. Ze względu na swoje leczniccze właściwości bywa wykopywana.
[edytuj] Zastosowanie
- Roślina lecznicza
- Surowiec zielarski: korzeń goryczki (Radix Gentianae). Zawiera gorycze glikozydowe (m.in. amarogentyna), nietrwały gentiopikrozyd hydrolizujący do glikozy i gencjogeniny, alkaloidy (m. in. gencjanina), pektyny, fitosterole.
- Działanie: substancje goryczowe wpływają stymulująco na wydzielanie soków trawiennych w żołądku, przez co pobudzają czynności trawienia i pośrednio wydzielanie żółci. Wpływają przez to ogólnie wzmacniająco na organizm. Stosowane w zaburzeniach trawiennych, braku łaknienia, biegunce, zgadze.
Przypisy
- ↑ Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
[edytuj] Bibliografia
- Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa: Kwiaty Tatr. Przewodnik kieszonkowy. Warszawa: MULTICO Oficyna Wyd., 2003. ISBN 83-7073-385-9.
- Zofia Radwańska-Paryska: Rośliny tatrzańskie. Warszawa: WSiP, 1988. ISBN 83-09-00256-4.
- Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.
- Halina Piękoś-Mirkowa, Zbigniew Mirek: Rośliny chronione. Warszawa: Multico Oficyna Wyd., 2006. ISBN 978-83-7073-444-2.
|
Tajemniczy szum z kosmosu
|
Bardzo głośny, nieznany dotąd kosmiczny szum, odkrył zespół z NASA Goddard Space Flight Center, kierowany przez doktora Alana Koguta. Od teraz nasłuchiwanie wszechświata staje się jeszcze trudniejszym zadaniem, twierdzą naukowcy.
|
|
W Strefie Gazy giną cudzoziemcy
|
Ze Strefy Gazy od początku konfliktu cały czas uciekają cudzoziemcy. Pochodzącą z Ukrainy Olverę al-Dżarę i jej dwuletnie dziecko zabiła izraelska bomba. Tymczasem w nocy Rada Bezpieczeństwa ONZ przyjęła rezolucję, żądającą natychmiastowego wstrzymania działań zbrojnych w Strefie Gazy i całkowitego wycofania z rejonu sił izraelskich. Stany Zjednoczone wstrzymały się od głosu.
|
|
Giną pakistańscy liderzy Al-Kaidy
|
Dowodzący operacjami Al-Kaidy w Pakistanie Usama Al-Kini i jego prawa ręka, Szejk Ahmed Salim Swedan, prawdopodobnie są martwi - donosi jeden z amerykańskich oficjeli z frontu wojny z terroryzmem. Z enigmatycznej informacji wynika tyle, że mężczyźni zginęli na pograniczu z Afganistanem.
|
|
Jest już porozumienie, ale gaz wciąż nie płynie
|
Późnym wieczorem w czwartek nadeszła pierwsza dobra wiadomość w sprawie konfliktu gazowego: czeskie przewodnictwo UE podało, że jest porozumienie z Rosją o rozmieszczeniu misji unijnych obserwatorów na trasie rurociągów na Zachód, co daje nadzieję na wznowienie dostaw. O rychłym wznowieniu dostaw mówi też premier Włoch.
|
|
Zamieszki na ulicach Oslo
|
Krwawe echa konfliktu w strefie Gazy dosięgnęły Norwegii. Około tysiąca propalestyńskich demonstrantów zaatakowało w czwartek w Oslo uczestników proizraelskiej manifestacji, paląc flagi i rzucając koktajlami Mołotowa. Policja interweniowała przy użyciu gazu łzawiącego.
|
Linki:
Strona gwna
Galeria zdjęć i grafik w Wikimedia Commons
Zobacz też: Rośliny tatrzańskie.
Bardzo głośny, nieznany dotąd kosmiczny szum, odkrył zespół z NASA Goddard Space Flight Center, kierowany przez doktora Alana Koguta. Od teraz nasłuchiwanie wszechświata staje się jeszcze trudniejszym zadaniem, twierdzą naukowcy.
Ze Strefy Gazy od początku konfliktu cały czas uciekają cudzoziemcy. Pochodzącą z Ukrainy Olverę al-Dżarę i jej dwuletnie dziecko zabiła izraelska bomba. Tymczasem w nocy Rada Bezpieczeństwa ONZ przyjęła rezolucję, żądającą natychmiastowego wstrzymania działań zbrojnych w Strefie Gazy i całkowitego wycofania z rejonu sił izraelskich. Stany Zjednoczone wstrzymały się od głosu.
Dowodzący operacjami Al-Kaidy w Pakistanie Usama Al-Kini i jego prawa ręka, Szejk Ahmed Salim Swedan, prawdopodobnie są martwi - donosi jeden z amerykańskich oficjeli z frontu wojny z terroryzmem. Z enigmatycznej informacji wynika tyle, że mężczyźni zginęli na pograniczu z Afganistanem.
Późnym wieczorem w czwartek nadeszła pierwsza dobra wiadomość w sprawie konfliktu gazowego: czeskie przewodnictwo UE podało, że jest porozumienie z Rosją o rozmieszczeniu misji unijnych obserwatorów na trasie rurociągów na Zachód, co daje nadzieję na wznowienie dostaw. O rychłym wznowieniu dostaw mówi też premier Włoch.
Krwawe echa konfliktu w strefie Gazy dosięgnęły Norwegii. Około tysiąca propalestyńskich demonstrantów zaatakowało w czwartek w Oslo uczestników proizraelskiej manifestacji, paląc flagi i rzucając koktajlami Mołotowa. Policja interweniowała przy użyciu gazu łzawiącego.