Grupa Liego
Z Wikipedii
W matematyce, grupa Liego to grupa która jest zarazem gładką rozmaitością. Można na nią patrzeć jako na zbiór z dodatkowymi strukturami rozmaitości i grupy. Przykładem grupy Liego jest grupa obrotów przestrzeni trójwymiarowej. Grupy Liego są często spotykane w analizie matematycznej, fizyce i geometrii. Zostały po raz pierwszy wprowadzone przez Sophusa Liego w 1870 roku do badania równań różniczkowych.
[edytuj] Definicja grupy Liego
Grupa Liego to gładka rozmaitość (klasy 
) skończonego wymiaru, która jest grupą, a działanie grupowe (np. mnożenie) i branie elementu odwrotnego są odwzorowaniami gładkimi.
Grupa Liego ma strukturę rozmaitości (np. snop funkcji gładkich lub atlas) i strukturę grupy (czyli działanie, wyróżniony element neutralny itd. )
Zazwyczaj określa się, że grupa Liego musi być rozmaitością rzeczywistą skończonego wymiaru. Istnieje kilka podobnych pojęć.
- Zespolona grupa Liego jest zdefiniowana w ten sam sposób, tyle że zamiast rozmaitości rzeczywistej jest rozmaitość zespolona (przykład: SL(2,C)).
- Nieskończeniewymiarowa grupa Liego to grupa Liego, która jest rozmaitością o nieskończonym wymiarze.
[edytuj] Algebra Liego powiÄ…zana z grupÄ… Liego
Z każdą grupą Liego G możemy powiązać algebrę Liego nad przestrzenią wektorową styczną do przestrzeni G w jedynce (elemencie neutralnym). Nieformalnie możemy myśleć o elementach algebry Liego jako o elementach grupy, które są "nieskończenie blisko" jedynki, a nawias Liego jest generowany przez komutator takich "nieskończenie małych" elementów.
Przykłady:
- Algebra Liego przestrzeni wektorowej Rn to po prostu Rn z nawiasem Liego zdefiniowanym
-
- [A,B]=0.
(w ogólności nawias Liego jest zawsze 0 wtedy i tylko wtedy, gdy grupa Liego jest abelowa)
- Algebra Liego pełnej grupy liniowej GL(n,R) macierzy odwracalnych to przestrzeń wektorowa Mn(R) kwadratowych macierzy n×n z nawiasem Liego
-
- [A,B]=AB-BA
[edytuj] Zobacz też
| ÅšWIAT 24/7 |
 Schwytanie byłego przywódcy Serbów bośniackich Radovana Karadzicia, podróż Baracka Obamy na Bliski Wschód i do Europy oraz Komisja Europejska, która grozi USA w sprawie wiz - to najważniejsze zagraniczne tematy, o których pisaliśmy w ostatnim tygodniu w tvn24.pl.
|
| Kalifornia bez tłuszczu |
 Gubernator Kalifornii Arnold Schwarzenegger podpisał rozporządzenie, które zakazuje używania tłuszczów nienasyconych (trans tłuszczy) w restauracjach w całej Kalifornii. Tłuszcze te odpowiedzialne są między innymi za chorobę wieńcową serca.
|
| Rosja gani Busha za zrównanie komunizmu z nazizmem |
 Rosyjskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych oświadczyło w sobotę, że prezydent USA George W. Bush zranił weteranów II wojny światowej zrównując nazizm z komunizmem.
|
| Piraci porwali 8 obcokrajowców |
 W sobotni poranek piraci porwali 8 pracowników kompanii naftowej w delcie Nigru. W ciągu ostatnich 48 godzin już 16 naftowców znalazło się w rękach porywaczy.
|
| Pijana kobieta wymusiła lądowanie samolotu |
 26-letnia pijana Brytyjka usiłowała wydostać się z lecącego na wysokości 10 tys. metrów samolotu. Próby otwarcia drzwi skończyły się awaryjnym lądowaniem.
|