Z Wikipedii

Współrzędne: 49°37'28" N 20°56'54" E49.6244444 20.9483333 (Grybów)

Grybów
Herb Grybowa
Województwo	małopolskie
Powiat	nowosądecki
Gmina  - rodzaj	Grybów wiejska
Założono	1340
Prawa miejskie	1340
Burmistrz	Piotr Piechnik
Powierzchnia	17 km²
Położenie	49° 37'28'' N 20° 56'54'' E
Ludność (2005)  • liczba ludności  • gęstość	6 383 358,8 os./km²
Strefa numeracyjna (do 2005)	18
Kod pocztowy	33-330
Tablice rejestracyjne	KNS
Położenie na mapie Polski Grybów
TERC10 (TERYT)	2121610011
Urząd miejski3 Rynek 1233-330 Grybów tel. 18 445-01-40; faks 18 445-02-02 (e-mail)
Strona internetowa miasta

Grybów – miasto w południowo-wschodniej części województwa małopolskiego. Pod względem administracyjnym, jest jedną z 17 gmin powiatu nowosądeckiego. Miasto Grybów administracyjnie graniczy z gminą Grybów, której granice otaczają niemal całe miasto oraz na niewielkim odcinku we wschodniej części z gminą Ropa wchodzącą w skład powiatu gorlickiego. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa nowosądeckiego.

Spis treści 1 Geografia 2 Demografia 3 Historia 4 Zabytki 5 Edukacja 6 Gospodarka 7 Sport 8 Transport 9 Szlaki piesze 10 Przypisy 11 Zobacz też 12 Linki zewnętrzne

[edytuj] Geografia

Grybów położony jest na pograniczu Beskidu Niskiego i Pogórza Rożnowskiego, nad rzeką Białą. Otaczające miasto Góry Grybowskie wznoszą się na wysokość powyżej 700 m n.p.m., a średnia wysokość położenia miasta wynosi 360 m n.p.m. przy maksymalnej różnicy wzniesień 260 m.

Grybów ma obszar 17 km², w tym: użytki rolne 63%, użytki leśne 20%. Miasto stanowi 1,1% powierzchni powiatu.

W okolicach miasta występują źródła wód mineralnych (solanki).

[edytuj] Demografia

W latach 1999-2004 liczba mieszkańców kształtowała się prawie na niezmienionym poziomie i wynosiła średnio około 6.171 osób, z czego ok. 51% stanowiły kobiety. Nieznaczny wzrost ludności zanotowano w 2002 roku. Wyniósł on wówczas wg danych Narodowego Spisu Powszechnego 6228 osób. Obecnie (dane na 31 grudnia 2007 roku) liczba wszystkich mieszkańców Grybowa wynosi 6383 osób (stali mieszkańcy oraz zameldowani czasowo).

Miasto Grybów wyróżnia się najwyższym wskaźnikiem gęstości zaludnienia w powiecie nowosądeckim. Wynosi on 359 osób/km² i jest on znacznie wyższy zarówno od średniej gęstości zaludnienia powiatu (125 osób/km²), jak i od porównywalnych gmin: Łabowej (43 osób/km²), Nawojowej (144 osób/km²).

[edytuj] Historia

Miasto zostało założone w 1340 r. dla kolonistów ze Śląska i Niemiec (stąd pierwotnie występujące nazwy Grünberg, Grevenstadt, Grynberg i Grewensztat 1395 ^[1]) na skrzyżowaniu szlaków handlowych na Ruś i Węgry. Z biegiem czasu ludność i nazwa miasta uległy polonizacji. Grybów ponowne otrzymał prawa miejskie w 1488 r. Był siedzibą starostwa niegrodowego, ośrodkiem handlowo-rzemieślniczym (głównie sukiennictwo).

Od XVII wieku odnotowuje się upadek gospodarczy miasta. W latach 1772-1918 Grybów znajdował się w zaborze austriackim. Od 1876 r. miasto posiada połączenie kolejowe. W okresie międzywojennym na terenie miasta występował drobny przemysł. W czasie okupacji niemieckiej od X do XII 1939 r. znajdował się tam obóz przejściowy dla jeńców polskich oraz w latach 1944-1945 obóz pracy przymusowej dla Polaków i Żydów.

[edytuj] Zabytki

• Dwór Hoschów – dawnych właścicieli dóbr grybowskich, XIX wiek
• Neogotycki kościół parafialny pw. św. Katarzyny wybudowany w latach 1909-1914. W głównym ołtarzu rzeźba Chrystusa na Krzyżu na tle płasko rzeźbionej panoramy Jerozolimy z poł. XVII wieku. Ponadto obraz Matki Boskiej Przedziwnej z 1700 roku, drewniany posąg Madonny z Dzieciątkiem zwanej Madonną Grybowską.

Brak dokumentu erekcyjnego kościoła w Grybowie nie pozwala na ustalenie zarówno czasu jego powstania jak i zaistnienia parafii. Pierwsza wzmianka o kościele pojawia się w dokumencie lokacyjnym miasta z 15 maja 1340 roku, w którym czytamy: "Item volumus, ut ecclesia ibidem habeat duos mansos, quos liberos esse volumus nostre salutis ob respectum et progenitorum nostrorum, ius patronatus pro nobis ac heredibus nostris reservando". Z treści dokumentu nie wynika wprost by w roku jego wystawienia istniał kościół. Możemy jedynie przypuszczać, że lokacja określała jedynie jego przyszłe uposażenie. Kościół został wzniesiony na potrzeby społeczności miasta wkrótce po jego lokacji około połowy XIV wieku i wówczas także została erygowana parafia. O jej istnieniu (jak też istnieniu kościoła) świadczą odnotowane za lata 1346-1358 opłaty świętopietrza, ściągane w wysokości czterech skojców. Istnienie parafii i kościoła potwierdza również informacja przekazana przez Jana Długosza w Liber Beneficiorum: "oppidum Grebov habens in se ecclesiam parochialem muratam, sanctae Catharinae dictam, cuius proprietas ad Serenissum Poloniae Regem pertinent." Najstarsze XVI i XVII-wieczne wizytacje biskupie podają, że w Grybowie "był kościół murowany św. Katarzyny założenia JKM króla Kazimierza". Z powyższych relacji wynika, że prawo patronatu nad kościołem przynależało do króla, zaś fundatorowi miasta Kazimierzowi Wielkiemu zawdzięczano fundację kościoła św. Katarzyny. W momencie powstania parafia wchodziła w skład dekanatu sądeckiego diecezji krakowskiej, ale już od końca XIV wieku Grybów przypisany został do dekanatu w Siedliskach. Ponowna zmiana przynależności dekanalnej nastąpiła w XV wieku. 4 października 1488 roku został powołany archidiakonat sądecki do którego należał m. in., dekanat bobowski z parafią Grybów. Granice archidiakonatu nie ulegały większym zmianom do połowy XVIII wieku. Biskup krakowski Kajetan Sołtyk 5 lipca 1765 roku odłączył od archidiakonatu sądeckiego cztery dekanaty: żmigrodzki, jasielski, biecki i bobowski z Grybowem i włączył do archidiakonatu wojnickiego. Już w 1772 roku dekanat bobowski z Grybowem znalazł się ponownie w granicach oficjalatu sądeckiego.

W 1773 roku pojawiła się myśl utworzenia diecezji w Tarnowie. Ulegając politycznej presji władz austriackich, dopiero kilka lat później biskup Kajetan Sołtyk utworzył 27 września 1777 roku osobny wikariat i oficjalat generalny dla galicyjskiej części diecezji krakowskiej, którego siedzibą stał się Zakrzówek koło Krakowa. Trzy lata później przeniesiono ją do Tarnowa. Obszar podlegający zarządowi oficjalatu tarnowskiego został przekształcony dekretem cesarza Józefa II z dnia 20 września 1783 roku w diecezję tarnowską, potwierdzoną przez papieża Piusa VI bullą "In suprema beati Petri cathedra" 13 marca 1786 roku. W granicach nowo utworzonej diecezji znalazła się parafia Grybów wchodząca nadal w skład dekanatu bobowskiego.

Na początku 1795 roku diecezja przeżywała trudności związane z próbą jej zniesienia, które nastąpiło 13 czerwca 1805 roku. 12 września 1821 roku papież Pius VII bullą "Studium paterni affectus" ponownie erygował diecezję ze stolicą w Tyńcu, a pięć lat później Leon XII przeniósł stolicę diecezji z Tyńca do Tarnowa. Odtąd Grybów do czasów obecnych przynależy do diecezji tarnowskiej.

Zmieniła się jednak przynależność dekanalna. Na mocy dekretu biskupa Leona Wałęgi z dnia 8 września 1928 roku, powstał dekanat grybowski obejmujący parafie: Grybów, Gródek, Jasienna, Kąclowa, Krużlowa, Mogilno, Polna, Ptaszkowa, Ropa, Stróże i Szalowa. Granice dekanatu ulegały w następnych latach niewielkim zmianom. W 1972 roku dekanat obejmował szesnaście miejscowości: Binczarowa, Brunary, Florynka, Gródek, Grybów, Kąclowa, Krużlowa, Łosie, Polna, Ptaszkowa, Ropa, Stróże, Szalowa, Śnietnica, Uście Gorlickie i Wysowa. W 1992 roku do dekanatu doszła parafia w Banicy i Białej Niżnej, a odpadła parafia w Szalowej.

Biorąc jednak pod uwagę położenie geograficzne, względy duszpasterskie oraz warunki współpracy kapłanów w dekanacie, na mocy kan. 374 § 2 KPK, ks. biskup Wiktor Skworc, ks. dr Karol Dziubaczka, dokonali reorganizacji dekanatu grybowskiego, który obejmuje następujące parafie: Biała Niżna, Binczarowa, Florynka, Gródek, Grybów, Kąclowa, Krużlowa, Polna, Ptaszkowa, Stróże. Dekret powyższy wszedł w życie z dniem 1 listopada 1998 r.

Pierwotny kościół parafialny, jak już wcześniej wspomniano, został wybudowany około połowy XIV wieku (przed 1346 rokiem). Wzniesiony był w stylu gotyckim z kamienia rzecznego w kształcie krzyża. Miał niewielkie, wysoko usytuowane okna, pokryty gontem dach oraz niewielką wieżyczkę. Kościół nosił wezwanie św. Katarzyny Aleksandryjskiej. Król miał szczególne nabożeństwo do tej świętej patronki średniowiecznych uniwersytetów.

Jego istnienie potwierdza wspomniany Jan Długosz i wizytacje z lat 1596 i 1607. W ostatniej z nich czytamy m. in., że: "kościół parafialny murowany robił wrażenie starego i zabytkowego, było pięć ołtarzy: wielki ołtarz z kamienia ciosanego, poświęcony św. Katarzynie i św. Mikołajowi, zawiera tryptyk potrójnie rozkładany. Pierwszy układ wewnętrzny, zamykany, obejmuje obrazy Wniebowzięcia Matki Bożej, św. Katarzyny, św. Mikołaja. Całość malowana i rzeźbiona, gdy zamkniemy boczne skrzydła tryptyku pojawi się układ przedstawiający historię życia wymienionych wyżej świętych. Na skrzydłach bocznych, ruchomych mieszczą się z jednej strony obrazy św. Jadwigi, Elżbiety, Barbary i Małgorzaty. Trzeci układ tryptyku wielkiego ołtarza przeznaczony na okres wielkiego postu, wyobraża Zwiastowanie, Narodzenie i Mękę Pańską. W drugim ołtarzu po lewej stronie obraz Matki Boskiej, w trzecim Przemienienia Pańskiego, w czwartym Męki Pańskiej, a w piątym św. Stanisława. Potwierdzenie istnienia pięciu ołtarzy przynosi kolejna wizytacja z 1618 roku. Grybów w tym czasie posiadał oprócz kościoła parafialnego trzy inne kościoły: św. Bernardyna, św. Anny i św. Krzyża.

W 1662 roku miał miejsce poważny pożar, w którym kościół parafialny uległ dużemu zniszczeniu. Nabożeństwa odbywały się w kościółku św. Bernardyna. Ludność grybowska pomagała w odbudowie kościoła, przekazując na ten cel kwoty pieniężne. Nowo wybudowany kościół został 10 maja 1705 roku uroczyście poświęcony przez biskupa sufragana krakowskiego Kazimierza Łubieńskiego. Od tego czasu patrocinium kościoła poszerzono o patronat św. Mikołaja. Wydaje się, że drugi człon rozszerzonego patrocinium nie musiało być dodane w XVIII w., bowiem wcześniejsze wizytacje informują, że w ołtarzu głównym obraz św. Mikołaja znajdował się obok obrazu św. Katarzyny, co sugeruje, że patrocinium to mogło być również pierwotnym patrocinium kościoła grybowskiego.

Wizytacja z 1728 roku wspomina o bogatym skarbcu kościoła grybowskiego, m. in. o ozdobach ołtarza maryjnego, wskazujących pośrednio na szczególny kult obrazu Matki Bożej Różańcowej. Wizytator odnotował: "Matka Boska różańcowa miała dwie sukienki srebrne, korony, dużą ilość wotów..." Ponadto wśród ornatów, kap, obrusów, pasji, chorągwi na wyposażeniu znajdowały się jeszcze złotem haftowane zasłony przeznaczone zapewne do obrazu Matki Bożej.

Następna wizytacja z 1766 roku przeprowadzona z polecenia biskupa Kajetana Sołtyka zauważa, że kościół nadal posiada pięć ołtarzy - w głównym znajduje się wizerunek Jezusa Ukrzyżowanego oraz obrazy św. Katarzyny i św. Mikołaja umieszczone na zasuwie. Pozostałe ołtarze poświęcone były Matce Boskiej Różańcowej, Przemienieniu Pańskiemu, św. Barbarze i św. Józefowi. Dodatkowo wizytator wymienia również obrazy św. Jadwigi, Elżbiety, Agnieszki, Doroty, Floriana i Stanisława. Odnotował również trzy inne kościoły: św. Bernardyna, św. Anny i św. Krzyża, polecając by je jako mocno zniszczone odbudowano.

Kościół parafialny pod wezwaniem św. Katarzyny i św. Mikołaja przetrwał aż do końca XIX wieku. Wówczas to okazał się niewystarczający, a kamień rzeczny z którego był zbudowany powodował jego zawilgocenie. Wiosną 1908 roku rozpoczęto na jego miejscu budowę nowego kościoła, na czas której funkcję kościoła parafialnego przejął kościół św. Bernardyna. W 1909 roku położono fundamenty, w roku następnym poświęcono kamień węgielny. Prace budowlane prowadził Roman Olszewski, realizując projekt warszawskiego architekta Józefa Dziekońskiego. Kościół wystawiono w stylu neogotyckim z cegły z użyciem kamienia. 25 listopada 1913 roku biskup tarnowski Ignacy Maciejowski dokonał tymczasowej konsekracji nie dokończonego jeszcze budynku. Wybuch I wojny światowej przeszkodził dalszej budowie. Dopiero w listopadzie 1918 roku wykończono szczyt wieży i pokryto kościół miedzianą blachą. Do wystroju wnętrza przyczynili się ofiarami parafianie. Na wieży zamocowano krzyż, a w hełmie wieży zamurowano pergamin tej treści: "W rocznicę zwycięstwa pod Chocimiem utwierdzamy krzyż na wieży tej świątyni, by strzelając w niebo, głosił potomkom o wierze przodków, której jest symbolem. Niech stoi tu wielki, niech się opiera burzom i wichrom, niech stoi niezachwiany, oglądając zawieruchy i przewroty we wszechświecie". Ważnym momentem dla miasta był dzień 18 czerwca 1921 roku, kiedy podczas wizytacji biskup tarnowski Leon Wałęga dokonał konsekracji kościoła, nadając mu pierwotny tytuł: św. Katarzyny Aleksandryjskiej, panny i męczennicy. Do wystroju wnętrza przyczynili się ofiarami parafianie. Nowo wybudowany kościół podczas II wojny światowej został poważnie uszkodzony, po wojnie prace remontowe trwały do 1947 roku.

Neogotycki kościół parafialny jest trzynawowy, halowy z transeptem i prezbiterium zamkniętym wielobocznie. Po bokach znajdują się przybudówki, mieszczące od południa zakrystię i przedsionek, od północy kaplicę, od frontu kwadratową wysoką wieżę wtopioną w korpus. Nawy rozdzielone są masywnymi kolumnami o uproszczonych kapitelach, na których umieszczone są późno rokokowe drewniane rzeźby dwunastu apostołów z atrybutami. W oknach prezbiterium znajduje się pięć witraży figuralnych z przedstawieniami św. Katarzyny i świętych polskich. Dwanaście rokokowych obrazów z 2. połowy XVIII wieku przedstawia Kolegium apostołów. Po lewej stronie kościoła na ścianie prezbiterium znajduje się pięć figur barokowych z XVIII wieku tworzących kompozycję Przemienienia Pańskiego.

Wolno stojący, kamienny ołtarz główny przedstawia Chrystusa na krzyżu na tle płaskorzeźby panoramy Jerozolimy. Wnętrze posiada cztery ołtarze.

W lewej nawie usytuowany jest obraz Matki Bożej Przedziwnej - słynącej łaskami, w ramionach transeptu ołtarz z obrazami: św. Antoniego, św. Franciszka, św. Maksymiliana, w prawej nawie ołtarz z wizerunkiem Serca Jezusowego. Namalowany na desce lipowej obraz Serca Jezusowego umieszczono w wykonanym w 1970 roku ołtarzu. Tło obrazu przedstawia z lewej strony człowieka, który zasłabł i upadł, a dwie postacie okazując mu swoją miłość spieszą mu z pomocą podając mleko. Twarz upadłego człowieka przypomina twarz Pana Jezusa "coście uczynili jednemu z tych braci moich najmniejszych mnieście uczynili". Z prawej strony kapłan rozdaje komunię św. jako dowód wielkiej miłości Jezusa Chrystusa do człowieka. Nad postaciami widoczny jest krajobraz przypominający ziemię palestyńską lub włoską.

W prawych ramionach transeptu znajduje się ołtarz z obrazem św. Józefa i św. Bernardyna oraz nowsza kopia obrazu Matki Bożej Nieustającej Pomocy. Ponadto na ścianach świątyni umieszczone są m.in. obrazy: Ostatniej Wieczerzy, św. Franciszka, św. Stanisława Kostki i św. Mikołaja. Obrazy św. Katarzyny i Miłosierdzia Bożego przymocowane są do kolumn po prawej i lewej stronie naw. Wewnątrz świątyni znajdują się stacje Drogi Krzyżowej z II połowy XIX wieku. 21-głosowe, mechaniczne organy wykonał Truszczyński z Warszawy w roku 1980.

Kościół posiada dwie kaplice. Jedna z nich znajduje się przy prezbiterium. Ma neogotycki ołtarz przedstawiający Zwiastowanie z dwoma scenami - z prawej Pokłonu Trzech Króli, z lewej 12-letniego Jezusa nauczającego w świątyni. Druga kaplica przy nawie bocznej od południa z ołtarzem Matki Bolesnej z "Furtki". Na zewnątrz kościoła znajduje się jeszcze neogotycka kaplica Męki Pańskiej, wewnątrz której umieszczono cztery barokowe rzeźby świętych z XVIII wieku, statuę Matki Bożej Bolesnej oraz posąg Chrystusa Frasobliwego. W 1954 roku biskup Jan Stepa nadał kościołowi grybowskiemu z okazji Roku Maryjnego przywilej sanktuarium maryjnego. Starania ówczesnego proboszcza ks. Adama Kaźmierczyka doprowadziły do ogłoszenia przez biskupa Jerzego Ablewicza dekretem z dnia 24 grudnia 1974 roku kościoła grybowskiego - Sanktuarium Maryjnym, " ze względu na rolę, jaką odgrywa rozwijający się od wieków kult Matki Bożej w Jej słynącym łaskami obrazie Matki Boskiej Różańcowej zwanej Przedziwną lub Grybowską, w życiu religijnym Ludu Bożego Grybowa i ziemi grybowskiej". Był to niewątpliwie ważny moment w życiu parafii grybowskiej.

Obok kościoła usytuowane są dwie plebanie. Starsza, pochodząca z 1699 roku, posiada wewnątrz bogate zbiory sztuki kościelnej i pełni funkcję Muzeum Parafialnego. Wśród eksponatów na uwagę zasługują: gotycki obraz św. Zofii z córkami z około 1460 roku, obrazy: Przemienienia Pańskiego z XVI wieku, św. Rodziny z około 1500 roku, św. Sebastiana z XVII wieku, dwie ikony z postaciami apostołów z XVI wieku, ikona Chrystusa z początku XVIII wieku oraz dwa trójkątne zwieńczenia nie zachowanego ołtarza tryptykowego z popiersiami proroków Daniela i Zachariasza z około 1460 roku. Muzeum posiada także starodruki np. ewangeliarze cerkiewne z początku XIX wieku, oraz pergaminowy dokument królewski z 1724 roku adresowany do rzemieślników grybowskich z własnoręcznym podpisem króla Augusta II Mocnego. Druga plebania wybudowana w latach 1982-1985 jest zamieszkana przez kapłanów pracujących w parafii.

Pierwszy pleban grybowski (Mikołaj Grybowczyk) odnotowany został dopiero w 30 lat po lokacji miasta - w 1470 roku, następny (Sebastian) zaś w 1490. Dokładne daty urzędowania plebanów w parafii grybowskiej z małymi wyjątkami znane są od 1606 roku. W interesującym nas okresie proboszczami byli: Ks. Jan Solak (1921-1961), Ks. Adam Kaźmierczyk (1961-1987), Ks. mgr. Władysław Burek (1987-1989, Ks. Józef Dudek (1989-2006) i obecny Ks. mgr. Ryszard Sorota (od września 2006).

W parafii grybowskiej od 1622 roku istnieje Bractwo Różańcowe przy cudownym obrazie Matki Bożej Przedziwnej Grybowskiej. Parafia jest także ośrodkiem duszpasterstwa ministrantów, lektorów i młodzieży. Z parafii pochodzi wielu polskich duchownych, którzy pracują jako kapłani i misjonarze na całym świecie pełniąc poważne funkcje kościelne (ks. dr prałat Jan Główczyk - Dyrektor Ośrodka Dokumentacji Pontyfikatu Jana Pawła II w Rzymie), oraz naukowe (ks. dr. Kazimierz Święs - wykładowca socjologii KULu, oraz ks. dr. Kazimierz Stelmach Rektor Seminarium Duchownego w Piacenzy w Italii). Obecnie trwają gruntowe prace remontowe przy odnawianiu neogotyckiego kościoła św. Katarzyny Aleksandryjskiej.

[edytuj] Edukacja

W Grybowie działają dwie szkoły podstawowe, jedno gimnazjum, dwa licea ogólnokształcące oraz Zespół Szkół Zawodowych.

[edytuj] Gospodarka

Ze względu na strukturę użytkowania gruntów, jak i strukturę występujących na jego terenie podmiotów gospodarczych miasto posiada rolniczo-przemysłowy charakter. Znajdują się tu: zakład stolarki budowlanej, wytwórnia konstrukcji stalowych, drobne zakłady przemysłu spożywczego (m.in. browar) oraz niewielki ośrodek wypoczynkowy.

[edytuj] Sport

Na Stadionie Miejskim w Grybowie (pojemność 500 miejsc, w tym 194 siedzących, wymiary boiska: 105 m x 63 m) swoje mecze rozgrywa piłkarski Ludowy Klub Sportowy "Grybovia". Założono go w 1921 r., aktualnie występuje w nowosądeckiej [V liga]. Barwy: biało-zielone. Najwyższym sukcesem sportowym klubu był występ w IV lidze.

Funkcję prezesa pełni Józef Sekuła, trenerem jest Antoni Pazgan.

Kadra:

Bramkarze	Obrońcy		Pomocnicy i napastnicy
Mateusz Gołyźniak	Krzysztof Waligóra Tomasz Waligóra Paweł Pawłowski Mateusz Niepsuj	Piotr Demaj Łukasz Kowacz Józef Kiełbasa Sławomir Michalik	Jerzy Cetnarowski Rafał Wojtarowicz Roman Matusik Damian Niepsuj Artur Michalik Bogusław Urbanik Adam Radzik	Mateusz Sekuła Aleksander Pałancewicz Maciej Radzik Jerzy Frączek Paweł Michalik

Adres klubu: Grunwaldzka 47, 33-330 Grybów, tel. +18 445-00-69.

[edytuj] Transport

• Droga krajowa 28 Zator – Wadowice – Nowy Sącz – Gorlice – Biecz – Jasło – Krosno – Sanok – Medyka.
• Linia kolejowa PKP: Tarnów - Lelechów; Dworzec PKP Grybów Główny

[edytuj] Szlaki piesze

• Grybów – Chełm (780 m n.p.m.) – Wawrzka (koniec niebieskiego szlaku turystycznego Biała - Grybów)
• Grybów – Jaworze 880 m n.p.m.

Przypisy

[edytuj] Zobacz też

• Synagoga w Grybowie
• Stara Synagoga w Grybowie

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Oficjalna strona miasta

• Mapy: Autopilot • Google Maps • Szukacz • Targeo • Zumi

• Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi

Nowi burmistrzowie w Bieczu i Piwnicznej-Zdroju

Urszula Niemiec została wybrana burmistrzem Biecza, a Edward Bogaczyk burmistrzem Piwnicznej- Zdroju. W obu małopolskich miejscowościach była to druga tura wyborów.

Tragiczny wypadek w Małopolsce

Jedna osoba zginęła, a siedem zostało rannych, w czołowym zderzeniu bmw z oplem astrą, do którego doszło w niedzielę wieczorem w Kolbarku koło Olkusza w Małopolsce - podała policja.

Podlaskie: nieważne referendum o odwołanie wójta

389 osób wzięło udział w niedzielnym referendum o odwołanie wójta gminy Wiżajny (woj. podlaskie) Józefa Laskowskiego i w związku z tym referendum jest nieważne - poinformowano w komisji wyborczej w Suwałkach.

Prezes PiS: trzymam się z dala od laptopów

Na szczęście od komputerów i laptopów trzymam się z daleka - powiedział w Radiu Maryja prezes PiS Jarosław Kaczyński, odpowiadając na sugestię, czy obecne władze mogą szykować jakieś rewelacje na jego temat, podobne do tych na temat Zbigniewa Ziobry.

Mazury: problem z dostawą prądu po burzy

Jeszcze 200 gospodarstw domowych pozostaje bez prądu z powodu silnej burzy, która wieczorem przeszła nad okolicami Mikołajek i Rucianego-Nidy (Warmińsko-Mazurskie).

Linki: Strona g��wna