Gujana Francuska
Z Wikipedii
| Région Guyane Gujana Francuska |
|||||
|
|||||
| Dewiza: (fr.) Liberté, Égalité, Fraternité (Wolność, Równość, Braterstwo) |
|||||
![]() |
|||||
| Państwo | Francja | ||||
| Język urzędowy | francuski | ||||
| Stolica | Kajenna | ||||
| Status terytorium | departament zamorski | ||||
| Zależne od | Francji | ||||
| Głowa terytorium | prezydent Nicolas Sarkozy | ||||
| Szef rządu | Prezydent Gujany Francuskiej Antoine Karam | ||||
| Powierzchnia • całkowita • wody śródlądowe |
86 504 km² 2 |
||||
| Liczba ludności (2005) • całkowita • gęstość zaludnienia |
195 506 2 osób/km² |
||||
| Rok utworzenia | 1643 | ||||
| Jednostka monetarna | Euro (€) | ||||
| Strefa czasowa | UTC -3 | ||||
| Kod ISO 3166 | GF/GUF/254 | ||||
| Domena internetowa | .gf | ||||
| Kod telefoniczny | +594 | ||||
Gujana Francuska (franc. Guyane) – francuskie terytorium zależne o statusie departamentu zamorskiego, położone w północno-wschodniej części Ameryki Południowej, nad Oceanem Atlantyckim. Ze względu na swoją zależność Gujana posiada podwójną symbolizację: oficjalną - Francuską i narodową: Flaga Gujany Francuskiej i Godło Gujany Francuskiej. Gujana Francuska jako integralna część Francji jest członkiem Unii Europejskiej.
Spis treści |
[edytuj] Ustrój polityczny
Rząd francuski jest reprezentowany przez mianowanego prefekta. Mieszkańcy wybierają na 6-letnie kadencje członków organów samorządu lokalnego: Rady Generalnej i Rady Regionalnej. Terytorium deleguje dwóch przedstawicieli do francuskiego Zgromadzenia Narodowego i jednego do Senatu.
Gujana jest największym departamentem zamorskim Francji. Sprawa niepodległości departamentu jest znacznie utrudniona od czasu wybudowania na jej terytorium należącego do Europejskiej Agencji Kosmicznej kosmodromu Kourou, z którego wystrzeliwane są rakiety Ariane. Kosmodrom został zlokalizowany w Gujanie z powodu małego zaludnienia i bliskości równika, a w związku z faktem, że Francja nie ma alternatywnej lokalizacji dla kosmodromu, terytorium to posiada dla niej strategiczną wartość.
[edytuj] Geografia
Powierzchnia Gujany Francuskiej jest przeważnie nizinna. W części środkowej i na południu leżą niewysokie pasma Wyżyny Gujańskiej.
Klimat równikowy wilgotny. Średnia roczna suma opadów około 3000 mm.
Główne rzeki to Maroni i Oyapock (graniczne).
81% powierzchni pokrywają wilgotne lasy równikowe. Poza tym rosną tu sawanny i namorzyny.
[edytuj] Historia
Zobacz więcej: Historia Gujany Francuskiej
Od XVII wieku kolonizowana przez Francuzów. Między drugą połową XVII wieku a początkiem XIX wieku parę razy zmieniała przynależność. W 1848 roku stała się kolonią karną Francji. W 1946 r. przekształcona w departament zamorski.
Od 2 połowy lat 60. XX wieku zaczęły aktywnie działać na terytorium Gujany Francuskiej ugrupowania o orientacji lewicowej, których celem była szeroka autonomia lub niepodległość. Pod ich naciskiem, w roku 1982 władze francuskie zdecydowały się na ograniczone reformy decentralizacyjne i samorządowe. W ich wyniku Gujana Francuska, będąc departamentem zamorskim Francji, uzyskała również status regionu zamorskiego. W ślad za tym, z budżetu centralnego Francji wydzielono znaczne środki na rozwój tego terytorium. W 1998 roku uzyskało ono dodatkowe, ograniczone uprawnienia autonomiczne, m.in. powołano do życia Radę Regionalną. Z inicjatywy części przedstawicieli Rady Departamentu i Rady Regionalnej zwołano w roku 2001 Gujański Kongres, którego efektem był projekt nowego statusu Gujany Francuskiej jako tzw. wspólnoty terytorialnej (collectivité territoriale) o znacznej autonomii. W odróżnieniu od Gwadelupy i Martyniki, na terytorium Gujany Francuskiej nie przeprowadzono jednak 7 grudnia 2003 roku referendum dot. zmiany jej statusu. Znaczne dotacje rządu francuskiego oraz długofalowy program rozwoju tej posiadłości, a także złoto w rzekach gujańskiej dżungli, był jednym z powodów masowego napływu brazylijskich imigrantów (w większości nielegalnych). Od 1982 roku ludność Gujany Francuskiej zwiększyła się prawie czterokrotnie (z 70 do 230 tys.). Gujana Francuska, jako integralna część Republiki Francuskiej, jest członkiem Unii Europejskiej.
[edytuj] Gospodarka
Podstawą gospodarki jest rolnictwo, górnictwo i leśnictwo. Ważną rolę odgrywa pomoc finansowa Francji oraz zyski z obsługi kosmodromu francuskiego.
Uprawia się ryż, trzcinę cukrową, kukurydzę, banany, maniok, bataty. Niewielka hodowla bydła i trzody chlewnej.
Wydobycie złota, tantalitu, kaolinu i boksytów (bogate złoża — zasoby 40–50 mln t). Eksploatacja lasów (głównie drewno).
Przemysł cukrowniczy i drzewny, ponadto destylacja rumu.
Rozwinięte rybołówstwo (65% połowów stanowią krewetki — 1990).
Ważnym źródłem dochodów jest także turystyka (164 tys. osób z zagranicy — 1990).
Sieć komunikacyjna jest słabo rozwinięta. Transport głównie samochodowy i rzeczny.
Od 1968 inwestycje związane z francuskim kosmodromem i centrum lotów kosmicznych Kourou-Ariane.
[edytuj] Demografia
Gujana Francuska to kraj o małym zaludnieniu. Większość ludności koncentruje się na wybrzeżu morskim. Największą grupę ludności stanowią Murzyni i Mulaci (66%). Ponadto biali (12%), Indianie, Chińczycy 12% i inni 10%.handel zdominowany przez społeczność chińską. Większość ludności wyznaje katolicyzm. Mówi się po francusku i kreolsku. Jest to społeczeństwo stosunkowo młode (31% populacji stanowią dzieci do 14 lat, a 5% ludzie powyżej 65 lat). Wysoki jest przyrost naturalny, osiągający w 2003 roku 2,9%. Średnia długość życia wynosi 72,8 lat dla mężczyzn i 79,6 lat dla kobiet.
Departamenty zamorskie
Gwadelupa (971) • Martynika (972) • Gujana Francuska (973) • Reunion (974)
Zbiorowości zamorskie
Saint-Pierre i Miquelon (975) • Majotta (985) • Wallis i Futuna (986) • Polinezja Francuska (987) • Saint-Barthélemy • Saint-Martin
Nowa Kaledonia
Nowa Kaledonia (988)
Terytoria bez stałej ludności
Francuskie Terytoria Południowe i Antarktyczne (984) • Clipperton
Zobacz też Podział administracyjny Francji
Argentyna • Brazylia • Boliwia • Chile • Ekwador • Gujana • Kolumbia • Paragwaj • Peru • Surinam • Urugwaj • Wenezuela
Terytoria autonomiczne i zależne: Gujana Francuska • Falklandy
| Państwa członkowskie |
|
|
| Terytoria specjalne wchodzące w skład Unii |
|
|
| Oficjalni kandydaci | ||
| Terytoria, które wchodziły w skład EWG/UE |
|
| "Egzaminy to jeden wielki skandal" |
|
"Dziennik": Marek Legutko przestanie być szefem Centralnej Komisji Egzaminacyjnej. Z ustaleń "Dziennika" wynika, że decyzja taka zapadła już na wysokim szczeblu rządowym. Prawdopodobnie już w poniedziałek oficjalnie ogłosi ją minister edukacji Katarzyna Hall po spotkaniu z olsztyńskimi nauczycielami.
|
| "Kaczyński jest nieszczęśliwy, bo nie lubi być prezydentem" |
|
"Dziennik": jaka jest prezydentura Lecha Kaczyńskiego? Ponad dwa miesiące przyglądaliśmy się - pisze "Dziennik" - jak funkcjonuje pałac przy Krakowskim Przedmieściu. Powstała opowieść rzeka o prezydencie i jego otoczeniu.
|
| Prezydent: mam niechęć do endecji |
|
"Rzeczpospolita": prezydent Lech Kaczyński mówi o zakończonej wizycie w Izraelu, wspólnej historii Polaków i Żydów, o antysemityzmie i antypolonizmie, polskiej polityce bliskowschodniej.
|
| Przypadkiem znaleźli kartotekę "katów Warszawy" |
|
"Rzeczpospolita": Muzeum Powstania Warszawskiego otrzymało z Austriackiego Czerwonego Krzyża kartotekę członków brygady specjalnej SS dowodzonej przez Oskara Dirlewangera.
|
| Policja szuka matki, która porwała swoje dziecko |
|
Szczecinscy policjanci poszukują matki z małym dzieckiem. Według niepotwierdzonych przez policję informacji - matka porwała dziewczynkę z ośrodka adopcyjnego. Miała ograniczone prawa rodzicielskie.
|
