Gustaw II Adolf
Z Wikipedii
Gustaw II Adolf (ur. 9 grudnia 1594 w Sztokholmie, zm. 6 listopada 1632 pod Lützen[1]) – król Szwecji w latach 1611-1632, syn Karola IX Sudermańskiego. Zwany Lwem Północy.
Dowódca, strateg, reformator armii i polityk. Prowadził wojny z Danią, Rosją i Polską; tę ostatnią zakończył w 1629 roku rozejmem altmarskim. Odniósł szereg spektakularnych zwycięstw podczas wojny trzydziestoletniej, m.in. pod Breitenfeld. Zginął w bitwie pod Lützen. Koronę odziedziczyła po nim córka Krystyna.
W dzieciństwie już jako sześcioletni chłopiec uczestniczył w wyprawie wojennej, a gdy skończył 10 lat uczestniczył w naradach politycznych i przyjmował ambasadorów. Znał kilka języków, dziesięć powierzchownie. Szeroko rozwinięty kulturowo, czytał liczne dzieła filozoficzne, szczególnie książki myśliciela Hugo Grotiusa. Przeprowadził modernizację wojska, co doprowadziło do wyższości armii szwedzkiej nad innymi w czasie trwania wojny 30-letniej. Osiągnął wysoki odsetek militaryzacji ludności – aż 1,7%, co pozwalało na zwerbowanie armii nawet 40-tysięcznej. Wiązało się to z wprowadzeniem powszechnego poboru do wojska. Walczył także z Rzeczpospolitą Obojga Narodów w latach 1625-1629. W trakcie oblężenia Nowego Miasta w roku 1628 ranny w policzek.
Jego dewizą były łacińskie sentencje: Gloria Altissimo Suorum Refugio (Chwała Bogu, ucieczce swych wiernych) i Cum Deo et victribus armis (dzięki Bogu i zwycięskiemu orężu) oraz niemiecka Gott mit uns (Bóg z nami).
Spis treści |
[edytuj] Propaganda królewska
Inwazja szwedzka w Niemczech została przedstawiona jako wojna sprawiedliwa, a sam Gustaw Adolf jako wybawca uciemiężonych niemieckich protestantów. Za pomocą pamfletów, karykatur, satyr i wierszy przy użyciu symboliki biblijnej wykreowano mit Lwa północy - aluzji do Lwa Judy przybywającego wspomagać sprawiedliwych. Wykorzystano także przepowiednie Paracelsusa, że pojawi się lew z północy, który pobije orła (cesarza). Taki przekaz trafiał szczególnie do niemieckich elit protestanckich, które nienawidziły katolickiego cesarza. Wallenstein komentował wyniki pracy propogandzistów: "Niemcy oczekują króla Szwecji jak Żydzi swego mesjasza".
[edytuj] Bibliografia
- Anusik Zbigniew, Gustaw II Adolf, Wrocław, Ossolineum 1996
- Zbigniew Wójcik, Historia powszechna XVI-XVII wiek
[edytuj] Linki zewnętrzne
Piotr Semka, Stary Szwed wciąż żyje, "Rzeczpospolita", PlusMinus A28-A29, 17-18 listopada 2007
Przypisy
- ↑ Daty przyjęte wg źródeł szwedzkich, mogą być podane wg kalendarza juliańskiego zamiast gregoriańskiego.
| Poprzednik Karol IX Sudermański |
 |
Król Szwecji 1611–1632 |
|
Następca Krystyna |
Prosimy, zapoznaj siÄ™ najpierw z zasadami oraz zaleceniami edytowania Wikipedii.
| Turcy cypryjscy planujÄ… podmorski wodociÄ…g z Turcji |
|
Planuje się budowę podmorskiego wodociągu, który zaopatrzy w wodę z Turcji nękany suszą północny Cypr - poinformował w środę w Nikozji przedstawiciel Republiki Tureckiej Cypru Północnego.
|
| Kto taniej zbuduje metro |
|
"Życie Warszawy" przypomina, że władze miasta mają dziś ogłosić decyzję w sprawie nowego przetargu na drugą linię metra. Ratusz postawi jednak koncernom warunek: dość zawyżania cen.
|
| Licencja zamiast kursu |
|
Ministerstwo Infrastruktury postanowiło zreformować szkolenie zawodowych kierowców - pisze dziennik "Polska". Ci, którzy po 10 września zdadzą egzamin na prawo, będą musieli dodatkowo zdobyć licencję na przewóz osób.
|
| W 2009 r. ministerstwom może zabraknąć pieniędzy |
|
Jeżeli przyszłoroczne wydatki ministerstw zostaną utrzymane na poziomie z 2008 r. resortowi gospodarki może zabraknąć ponad 1 mld zł. Nie będzie też 250 mln zł na budowę gminnych boisk w ramach programu "Moje boisko - Orlik 2012" - wynika z informacji z niektórych resortów przekazanych PAP.
|
| Bitwa pod Legnicą o węgiel brunatny |
|
Pokłady węgla brunatnego na Dolnym Śląsku to polisa na przyszłość polskiej energetyki - zalega tam 35 mld ton węgla brunatnego. To największe złoże w Europie. W Bełchatowie, gdzie jest największa elektrownia w Polsce, jest tylko 2 mld ton - pisze "Gazeta Wyborcza".
|