Z Wikipedii

Hajdar al-Amuli (ur. 1319 lub 1320 - zm. po 1385) (pełne imię: Sajjid Baha ad-Din Ibn Ali Ibn Hajdar al-Ubajdi al-Husajni al-Amuli) - sufi i teolog imamicki.

Uczył się najpierw w swoim rodzinnym mieście Amol, następnie zaś w Astarabadzie i Isfahanie. Kiedy w swoich późnych latach dwudziestych powrócił do Amolu stał się zaufanym, a następnie wezyrem Fachr ad-Daula Hasana (panował 1333/1334 - 1349), ostatniego przedstawiciela miejscowej dynastii Bawandydów. Rok w którym zamordowano Fachr ad-Daulę był jednocześnie rokiem w którym pod wpływem religijnego kryzysu al-Amuli porzucił swoją świetną karierę, przywdział "habit" (xerqa) sufiego i udał się w podróż najpierw do świętych miejsc szyitów, a potem do Jerozolimy, Mekki i Medyny. Z powodu złego stanu zdrowia był zmuszony opuścić Medynę i wydaje się że resztę swojego życia w całości spędził w Iraku. W Bagdadzie pobierał nauki w dziedzinie prawa m.in. od syna słynnego szyickiego uczonego Allamy al-Hillego (1250 - 1325) i u niego uzyskał dyplom (iğāza). Osiadł później w Nadżafie, gdzie żył przez następne trzydzieści lat. Ostatnia informacja jaką o nim posiadamy pochodzi z roku 1385^[1].

Amuli był płodnym pisarzem. Znamy około czterdzieści tytułów jego dzieł, z których siedem przetrwało do naszych czasów. Jego historyczne znaczenie leży przede wszystkim w syntezie sufizmu i szyizmu jakiej dokonał, a w szczególności inkorporacji do szyizmu myśli Ibn Arabiego^[1]. Jest on autorem monumentalnego komentarza do "Klejnotów mądrości" (Fus.us. al-h.ikam) Ibn Arabiego, "Teksty tekstów" (Nas.s. al-nos.ūs.), z którego wydano mający około pięćset stron wstęp, stanowiący jakąś dziesiątą część całości. Amuli bada znaczenie "Klejnotów" na trzech poziomach: objawienia (naql - Koran i hadisy, ze szczególnym uwzględnieniem źródeł szyickich), rozumu (ʿaql - kalam i falsafa), oraz mistycznego "odsłonięcia" (kašf - doświadczenia jego własne oraz opisane w pismach Ibn Arabiego i jego uczniów)^[2][3].

Amuli twierdził, że szyizm imamicki, który jest połączeniem szariatu, tariki i duchowości (h.aqīqa), jest identyczny z sufizmem. Każdy prawdziwy szyita jest także sufim, i odwrotnie. Pełni mistycznej wiedzy Imamowie są nie tylko przewodnikami szyitów, ale każdego kto wkroczył na mistyczną ścieżkę. Al-Amuli krytykuje zarówno szyitów, którzy sprowadzają swoją religię do szariatu jak i sufich, którzy zaprzeczają temu że biorą oni swoje początki od Imamów^[1].

W swoim rozumieniu tauhidu Amuli rozwija koncepcję Ibn Arabiego. Rozróżnia pomiędzy tauhidem egzoterycznym (z.ahir), według którego nie ma Boga poza "tym" Bogiem, oraz tauhidem ezoterycznym (bāţin), ontologicznym (wuğūdī lub h.aqīqī), zgodnie z którym nie istnieje nic oprócz Boga. Pierwszy był nauczany przez proroków, drugi natomiast przez świętych (awliyāʾ, l.poj. walī)^[1][3]. Tak jak stworzony za pomocą tuszu list nie ma osobnej w stosunku do niego egzystencji i jest tylko środkiem poprzez który ten się przejawia, tak samo fizyczny świat jest tylko środkiem poprzez który przejawiają się imiona, i działania Boga. Odpowiednio Amuli rozróżnia dwa rodzaje szirku: jeden egzoteryczny, jawny, polegający na przydawaniu Bogu towarzyszy, i drugi ezoteryczny, ukryty, polegający na niezdolności do rozpoznania że "wszystko jest Bogiem, przez Boga, od Boga i dla Boga"^[1].

Tawh.īd wuğūdī ostatecznie dokona się wraz z przybyciem Mahdiego. Zgodnie z systemem Amuliego Mahdi musi być walim, a nie prorokiem. Podążając w tym za Sa'd ad-Dinem Hammują (zm. 1252) i Abd ar-Razzakiem Kaszanim (zm. 1330) al-Amuli utrzymuje że pieczęcią powszechnej (mot.laq) walaji jest Ali, natomiast pieczęcią partykularnej walaji Mahometa jest Mahdi^[1]. W tej kwestii al-Amuli różni się od Ibn Arabiego, dla którego pieczęcią walaji powszechnej był Jezus, zaś pieczęcią partykularnej walaji Mahometa on sam. Zgodnie z szyicką profetologią i imamologią Hajdar al-Amuli wyraźnie zaznacza, że byłoby sprzecznością gdyby prorok był pieczęcią walaji powszechnej^[4][2].

Przypisy

[edytuj] Bibliografia

• Henry Corbin: Historia filozofii muzułmańskiej. (przeł.) Katarzyna Pachniak. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie Dialog, 2005. ISBN 83-89899-31-0. 

Gruzini: Rosja bombarduje cywilny port

Rosyjskie bomby spadają na cywilny port Poti, alarmują Gruzini. Jednocześnie Tbilisi poinformowało, że po zaciętych walkach gruzińska armia zajęła stolicę Osetii Południowej, Cchinwali. To nieprawda, odpowiadają Osetyjczycy i twierdzą, że to oni kontrolują swoją stolicę.

USA do Rosji: wycofajcie się!

Rosja powinna zaprzestać ataków na Gruzję i wycofać się z jej terytorium, oświadczyła amerykańska sekretarz stanu Condoleezza Rice. Tymczasem dyplomacja NATO pracuje pełną parą, by zapobiec dalszym walkom w Osetii Południowej. Ale o wojskowym zaangażowaniu Sojuszu nie ma mowy.

Podpalił się w proteście przeciwko polityce Chin

8 sierpnia w Dniu Solidarności z Tybetem, na całym świecie odbyły się antychińskie demonstracje. Do tragicznego zdarzenia doszło w Turcji, gdzie przed chińską ambasadą jeden z protestujących oblał się benzyną i podpalił.

Prezydent i MSZ jednym głosem o Gruzji

Polska uważa, że naruszenie integralności Gruzji jest niedopuszczalne - wynika z oświadczeń wydanych przez prezydenta Lecha Kaczyńskiego i MSZ. Do Gruzji nie pojedzie jedna na razie żaden wysłannik Polski. Chciał jechać szef Biura Bezpieczeństwa Narodowego Władysław Stasiak, ale, jak ustaliło tvn24.pl, MSZ odradziło mu wyjazd.

Siódma ofiara katastrofy polskiego pociągu

Siedem osób nie żyje, a 67 jest rannych, w tym 13 ciężko - to obecny bilans katastrofy kolejowej w Czechach. Przed południem, w miejscowości Studenka na pociąg relacji Kraków-Praga runął wiadukt. 11 podróżujących pociągiem Polaków trafiło do szpitala.