Z Wikipedii

Hanna Schygulla (ur. 25 grudnia 1943 w Chorzowie Starym) - niemiecka aktorka filmowa, teatralna i telewizyjna.

[edytuj] Życiorys

Urodziła się w typowej górnośląskiej rodzinie Josefa Franza (Józefa Franciszka) i Antony Ursuli (Antoniny Urszuli) Schygulla z domu Mzyk, od wielu lat mieszkającej w Chorzowie Starym. Ojciec zajmował się handlem drewnem. 13 lutego 1944 roku została ochrzczona w starochorzowskim kościele pod wezwaniem Marii Magdaleny. W 1945 (inne źródła: 1946) wyjechała, bądź też została wysiedlona wraz z matką do Monachium. Około 1948, po powrocie z niewoli, dołączył do nich ojciec.

W monachijskim Luisengymnasium uzyskała maturę, następnie przez kilka lat pracowała jako au pair w Paryżu. W 1964 rozpoczęła studia (germanistyka i romanistyka) w Monachium. Uczyła się również aktorstwa. Na przełomie 1966 i 1967 roku spotkała Rainera Wernera Fassbindera - reżysera, enfant terrible kina niemieckiego. Przez wiele lat znajdowała się (obok m.in. Irm Hermann) w ścisłym trzonie jego grupy aktorskiej, brała udział w tworzeniu Antyteatru, wystąpiła w wielu wyreżyserowanych przez niego filmach. Po śmierci Fassbindera grała z powodzeniem w produkcjach włoskich, francuskich i amerykańskich. Od 1981 mieszka w Paryżu.

Jest aktorką śpiewającą - w 1999 roku ukazał się jej album "Hanna Schygulla chante/singt" z piosenkami skomponowanymi przez Jeana-Marie Senia do tekstów m.in. Fassbindera, Kurta Tucholsky'ego i Ericha Müchsama.

W listopadzie 1998 roku wystąpiła z recitalem w chorzowskim Teatrze Rozrywki oraz odwiedziła dom przy Schlageterstrasse 3b (obecnie Kasprowicza), w którym się urodziła.

[edytuj] Kontrowersje

Dom rodzinny Hanny Schygulli w Chorzowie Starym

Wiele biografii aktorki, w tym Internet Movie Database (IMDb) podaje jako miejsce jej urodzin Katowice. Trudno jest ustalić pochodzenie tego błędu, zapewne przyczyniła się do tego sama Hanna Schygulla podając w swoim życiorysie jako miejsce urodzin Katowice-Königshütte. Jednak zapisy w księgach chrzcielnych oraz wspomnienia żyjących sąsiadów jednoznacznie wykluczają Katowice jako miejsce urodzin. Podobnie jest z datą wysiedlenia aktorki wraz z matką. Podaje ona rok 1945, podczas gdy sąsiedzi zgodnie potwierdzają, że wyjechała w 1946 roku. Samo nazwisko aktorki jest zapewne zniemczoną, co było powszechną praktyką na Górnym Ślasku w czasie drugiej wojny, śląską wersją nazwiska Szyguła (śl. Šygűa), gdyż w jej domu rodzinnym zamiennie używano języków śląskiego i niemieckiego co wskazuje na śląskie korzenie rodziny.

[edytuj] Filmografia (z R. W. Fassbinderem)

• 1969 Dzieciorób (Katzelmacher)
• 1969 MiÅ‚ość jest zimniejsza niż Å›mierć (Liebe ist kälter als der Tod)
• 1970 Bogowie zarazy (Götter der Pest)
• 1970 (Das Kaffeehaus)(TV)
• 1970 (Die Niklashauser Fart) (TV)
• 1971 Pionierzy z Ingolstadt (Pioniere in Ingolstadt) (TV)
• 1971 Rio das Mortes (TV)
• 1971 Ostrzeżenie przed Å›wiÄ™tÄ… dziwkÄ… (Warnung vor einer heiligen Nutte)
• 1971 A Whity
• 1972 Osiem godzin nie czyni dnia (Acht Stunden sind kein Tag)
• 1972 Gorzkie Å‚zy Petry von Kant (Die bitteren Tränen der Petra von Kant)
• 1972 (Bremer Freiheit) (TV)
• 1972 Handlarz czterech pór roku (Der Händler der vier Jahreszeiten)
• 1973 Wildwechsel (TV)
• 1980 Berlin Alexanderplatz
• 1974 Opowieść o Effi Briest (Effi Briest)
• 1979 Trzecia generacja (Die Dritte Generation)
• 1979 MałżeÅ„stwo Marii Braun (Die Ehe der Maria Braun)
• 1981 Lili Marleen

[edytuj] Wybrana filmografia po 1975 (bez udziału R. W. Fassbindera)

• 1975 FaÅ‚szywy ruch (Falsche Bewegung), reż. Wim Wenders
• 1976 Zwierzenia Clowna (Ansichten eines Clowns), reż. Vojtech Jasny
• 1981 FaÅ‚szerstwo (Die Fälschung), reż. Volker Schlöndorff
• 1982 Pasja (Passion), reż. Jean-Luc Godard
• 1982 Noc w Varennes (La Nuit de Varennes), reż. Ettore Scola
• 1982 Antonieta, reż. Carlos Saura
• 1983 Heller Wahn, reż. Margarethe von Trotta
• 1983 Historia Piery (Storia di Piera), reż. Marco Ferreri
• 1983 MiÅ‚ość w Niemczech (Eine Liebe in Deutschland), reż. Andrzej Wajda
• 1984 PrzyszÅ‚ość jest kobietÄ… (Il Futuro e donna), reż. Marco Ferreri
• 1988 El Verano de la señora Forbes, reż. Jaime Humberto Hermosillo
• 1992 Tragarz puchu, reż. Janusz Kijowski
• 1995 Sto i jedna noc (Les Cent et une nuits), reż. Agnès Varda
• 2000 Harmonie Werckmeistera (Werckmeister harmóniák), reż. Béla Tarr
• 2004 Hotel Ziemia Obiecana (Promised Land), reż. Amos Gitai
• 2005 BÅ‚Ä™kitna granica (Die blaue Grenze), reż. Till Franzen

[edytuj] Nagrody (wybrane)

• 1971 Niemiecka Nagroda Filmowa (ZÅ‚oto) dla najlepszej aktorki za rolÄ™ w "Whity"
• 1975 Niemiecka Nagroda Filmowa (ZÅ‚oto) dla najlepszej aktorki za rolÄ™ w "FaÅ‚szywym ruchu"
• 1979 Niemiecka Nagroda Filmowa (ZÅ‚oto) dla najlepszej aktorki za rolÄ™ w "MałżeÅ„stwie Marii Braun"
• 1979 MFF Berlin (Srebrny Niedźwiedź) za rolÄ™ w "MałżeÅ„stwie Marii Braun"
• 1983 MFF Cannes, nagroda dla najlepszej aktorki za rolÄ™ w "Historii Piery"

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Hanna Schygulla w bazie Internet Movie Database (IMDb) (en)