Happening

Z Wikipedii

Happening (z ang. "dzianie się", "zdarzenie") - zorganizowane wydarzenie o charakterze artystycznym, ograniczone czasowo, mające swoją dramaturgię.

Happening charakteryzuje się bezpośredniością, otwartością formalną, często z elementami improwizacji (choć powstawały również partytury happeningów), aktywizujące widza, często jako wyraz nieskrępowanej ekspresji twórczej, i otwarcia formuły dzieła, wprowadzenia akcji w czasie (happening wywodzący się z plastyki), wprowadzenia elementu amatorskiego (happening wywodzący się z teatru). W swoim przebiegu może być połączeniem akcji - czynności z przedmiotami, obiektami (często specjalnie do tego celu spreparowanymi), wytwarzaniem dźwięków. Happening może wynikać również ze specyfiki miejsca (np: anektowanie elementów natury) itp.

Dla wielu dziedzin sztuki (plastyka, teatr, muzyka) stał się ożywczą formułą rozszerzającą obszar wąskich specjalności, realizując dzieła multimedialne i polisensoryczne. Happeningi powstały jako wynik wspólnej pracy artystów różnych dziedzin (na początku związanych z plastyką i sceną muzyczną) przy aktywnym, współuczestniczącym udziale publiczności. Pierwsze realizowane były w instytucjach sztuki, później jako wydarzenia w przestrzeni: miasta, ulicy, lotniska itp. Początkowo jako niezależna forma sztuki, z czasem stał się narzędziem komunikacji społecznej czy wyrazem postawy politycznej, jak również formą zwracania uwagi na jakiś problem.

[edytuj] Geneza

Śladów wystąpień tego typu można szukać u dadaistów i futurystów, jednak dopiero powojenna awangarda usankcjonowała je w sztuce. Twórcami pomysłów określonych tą nazwą byli Allan Kaprow i kompozytor John Cage. Pierwszy happening zrealizował w 1959 r. Allan Kaprow w Nowym Jorku (18 Happenings in 6 parts). Wydarzenie to ma tzw. przedziałową strukturę, która składała się z niepowiązanych logicznie części, zwanych przedziałami lub zdarzeniami (events). Karpow rozumiał happening jako "collage zdarzeń", który powinien być realizowany na żywo, w pełni improwizowany, bez prób i możliwości powtórzeń, wykonywany przez nieprofesjonalistów i powiązany z życiem. Najbardziej interesował go taki rodzaj, który umożliwia aktywny udział publiczności. Istotny wkład dla rozwoju tej formy miało też środowisko Fluxusu.

[edytuj] Artyści - klasycy gatunku

[edytuj] Happening w Polsce

Pierwszy w Polsce happening zorganizował w 1960 roku Bogusław Schaeffer. Do prekursorów należał Tadeusz Kantor. Jednym z jego pierwszych wystąpień był happening Cricotage (Warszawa, 1965). W Krakowie happening ten nosił tytuł "Linia podziału". Kiedy zafascynowani dźwiękami i ruchem widzowie nie zauważyli, że dwóch ludzi zamurowało właśnie drzwi, Kantor oświadczył, że "sytuacja jest bez wyjścia.". Kolejną realizacją był Koncert morski na bałtyckiej plaży w Osiekach (1967). W tym samym okresie podejmował się tworzenia happeningów Włodzimierz Borowski (np: "VII Pokaz Synkretyczny - ZDJĘCIE KAPELUSZA", Osieki 1967).

Plakat "Pomarańczowej Alternatywy"

Przykładem podejmowania takiej działalności jest działająca do dziś Pomarańczowa Alternatywa, happeningowy ruch młodzieżowy zapoczątkowany w latach osiemdziesiątych przez Majora Waldemara Fydrycha. Działalność ta miała szczególnie kontekst opozycyjny i kontestatorski. Happeningiem Pomarańczowej Alternatywy była akcja "Kijów - Warszawa - Wspólna Sprawa" popierająca Pomarańczową Rewolucję. Niektóre happeningi są organizowane przy koncertach takich zespołów jak Sweet Noise organizowanych przez Vahana Bego. Współczesną grupą happeningową w Polsce jest Akcja Alternatywna Naszość z Poznania kierowana przez Piotra "Lenina" Lisiewicza, wystąpienia te mają głównie charakter polityczny.

Happeningi są często elementem wykorzystywanym przy okazji manifestacji (ekologicznych, feministycznych) jak i w pracy z młodzieżą (akcje szkół, domów kultury, organizacji). Rodzajem współczesnego happeningu są akcje typu flash mob (wykonanie określonych programem czynności-akcji przez nieznających się uczestników, w publicznej przestrzeni). Często mają one charakter jedynie rozrywkowy, aktywizują jednak i dają możliwość uczestniczenia w wydarzeniu praktycznie każdemu. Przykładem może być tu "walk speak" lub "mini walk speak" (z ang. spacerowe mówienie lub małe spacerowe mówienie), spotykanie się i głośne rozmawianie uczestników o umówionej porze w konkretnym miejscu. Pomysły na tego typu akcje są dość różnorodne, a możliwościom organizacyjnym pomagają nowoczesne środki komunikacji (internet, telefonia komórkowa).

[edytuj] Linki zewnętrzne

[edytuj] Literatura dodatkowa

Tadeusz Pawłowski, Happening, Warszawa 1988.

Antybiotyk sprytniejszy niż bakterie

Nowy antybiotyk może pozwolić na wygranie "wyścigu zbrojeń" między opracowującymi antybiotyki ludźmi a bakteriami, zwłaszcza gronkowcem złocistym - informuje serwis "EurekAlert".

Chcą stworzyć studenckiego satelitę Księżyca

Amerykańska agencja kosmiczna NASA rozważa opracowanie satelity księżycowego, nad którego stworzeniem będą pracować studenci. Projekt nosi nazwę American Student Moon Orbiter (ASMO).

Enzym winowajcą otyłości

Niektóre warianty genu o nazwie PCSK1 predysponują Europejczyków do powszechnie występujących form otyłości - informują naukowcy z Wielkiej Brytanii na łamach pisma "Nature Genetics".

Ważne jaką wodę pijemy podczas upałów

Nie jest obojętne, jaką wodę wtedy pijemy w czasie upałów. W brew powszechnemu przekonaniu nawodnienie organizmu wcale nie oznacza w takiej sytuacji przysporzenia sił, wręcz przeciwnie, picie nieodpowiedniej wody może nas osłabić - alarmuje serwis www.wodadlazdrowia.pl

Mikrofalowy generator hałasu

Opracowywane przez amerykańską firmę urządzenie ma rozpraszać tłumy za pomocą mikrofal, wytwarzających w głowie nieznośny hałas - informuje "New Scientist".

Linki: Strona g��wna

Encyklopedia