Harley-Davidson - Google

Harley-Davidson

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
Harley-Davidson Motor Company
Lokalizacja Milwaukee, Wisconsin, USA
Przemysł Motoryzacja
Produkty Motocykle, odzież
Zatrudnienie 9000
Dochód 5,015 mln dolarów (2004)
Strona WWW http://www.harley-davidson.com

Harley-Davidson Motor Company – jeden z najbardziej prestiżowych producentów motocykli na świecie, pochodzący z Milwaukee w stanie Wisconsin w USA, znany głównie z produkcji tzw. motocykli ciężkich. Ponadto przedsiębiorstwo Harley-Davidson wytwarza akcesoria motocyklowe, odzież i drobne sprzęty takie jak na przykład noże. Prowadzi również klub Harley Owners Group zrzeszający właścicieli motocykli Harley-Davidson.

Spis treści

[edytuj] Historia przedsiębiorstwa

"Harley-Davidson" jest jedynym przedsiębiorstwem motocyklowym na świecie, które tak dużą wagę przywiązało do tradycji i odniosło sukces"

Luigi Rivola, "Racing Motorcycles", 1997 r.

[edytuj] PoczÄ…tki

Model Harley-Davidson z 1907 r.
Model Harley-Davidson z 1907 r.

Historia przedsiębiorstwa sięga początków XX w., kiedy to w styczniu 1901 William Sylvester Harley i Arthur Davidson przygotowali cztery silniki do ramy rowerowej. Silniki te wymagały jednak poprawek w sposobie dostarczania mieszanki paliwowej. Prace te odbywały się w małej komórce za domem Davidsonów. Miała ona powierzchnię wielkości ok. 3 na 4 metry. W 1903 r. w tym samym miejscu William Harley wraz z braćmi Davidson: Arthurem, Williamem, oraz Walterem stworzyli pierwszy model przeznaczony na sprzedaż – nazywał Silent Grey Fellow i miał jednocylindrowy silnik o pojemności 410 cm³. Za datę stworzenia nieoficjalnej jeszcze spółki uznaje się 28 sierpnia 1903 r. Wkrótce potem bracia opracowali też model o pojemności 494 cm³. W 1904 r. powstało 8 maszyn, zaś do 1906 r. produkcja wzrosła do ilości ok. 50 motocykli. Rok później przedsiębiorstwo wybudowało nowy gmach o powierzchni 260 m² i oficjalnie stała się przedsiębiorstwem, gdyż wpisano ją do amerykańskiego rejestru przedsiębiorstw handlowych i przemysłowych (17 września 1907). Prezydentem spółki został Walter Davidson. Do dziś siedziba przedsiębiorstwa mieści się w tym miejscu, przy Chestnut Street (ówczesnej Juneau Avenue). Już wtedy powstał nowy prototyp silnika dwucylindrowego w układzie V, który zaprezentowano na wystawie motocyklowej, jednakże jeszcze przez dwa lata motocykle Harley-Davidson miały montowane tylko jednocylindrowe silniki Niektóre źródła podają także, że w 1907 r. spółka sprzedała jeden egzemplarz na usługi policji.

[edytuj] Zdobywanie sławy

Od lewej:William A. Davidson, Walter Davidson sr., Arthur Davidson, William S. Harley
Od lewej:William A. Davidson, Walter Davidson sr., Arthur Davidson, William S. Harley

Rok 1908 przyniósł Walterowi Davidsonowi sukces w wyścigu w Catskill Mountains. Wiązało się to z pozyskaniem dla przedsiębiorstwa ogromnego rozgłosu. Produkcja nadal wzrastała, osiągając wyniki w okolicach 150 egzemplarzy rocznie. Rok później nastąpił kolejny wielki przełom, gdyż w motocyklach omawianej marki – w modelu 5D – zaczęto montować uznawany za najbardziej klasyczny silnik w układzie V, o dwóch cylindrach rozchylonych o kąt 45° (tzw. widlak). Pierwszy tego typu zamontowany silnik miał pojemność 810 cm³ moc 7 KM i pozwalał rozpędzić się do prędkości ok. 60 mil na godzinę. Produkcja wzrosła wielokrotnie, dobijając do 1150 motocykli. Do 1909 r. Harley wytwarzał własne gaźniki.

W 1910 r. powstała sieć przedstawicielstw Harleya-Davidson na obszarze całych USA (kwestią dealerów zajmował się Arthur Davidson), zaś w 1913 r. utworzono fabryczny dział wyścigowy, którym kierował Bill Ottaway. Produkcja osiągnęła wtedy ok. 13000 motocykli rocznie, jednak prym na rynku wiódł największy i wówczas nowocześniejszy Indian Motocycle Manufacturing Company, który w 1913 r. wprowadzał już w swych motocyklach innowacje takie jak tylne zawieszenie.

Dopiero od 1917 r. Harley-Davidson zajął się konstruowaniem rowerów – były to różne modele, w tym również takie, których wzmocniona i zmodyfikowana rama pozwalała na montaż silnika. Rowery były w sprzedaży przez okres 4 lat.

[edytuj] Unowocześnianie modeli przed I wojną światową

Pierwsze kilkanaście lat produkcji motocykli pozwoliło rozwinąć prestiż przedsiębiorstwa, jednakże wciąż pozostało wiele do unowocześnienia w kwestii techniki. W 1912 r. w motocyklach Harley-Davidson zaczęto stosować skrzynie biegów, oraz zastąpiono siodełka rowerowe solidnymi, resorowanymi siodłami. Dwa lata później udało się wprowadzić nożne dźwignie dla sprzęgła, oraz hamulca tylnego koła. W tym samym roku przedsiębiorstwo Rogers Company sprzedała Harley-Davidson 2500 wózków bocznych do motocykli, zaś Dudley Perkins otworzył w San Francisco autoryzowany punkt dealerski Harley-Davidson. Miejsce to działa do dziś szczycąc się tytułem najstarszego salonu sprzedaży Harleyów.

Modyfikacji doczekały się elementy rozruchu. Wprowadzony w 1915 r. rozrusznik nożny pozwalał wyeliminować uciążliwą konieczność pedałowania. Produkowane wówczas skrzynie biegów wyposażane były już w 3 biegi. Poza rozrusznikiem, motocykle zaczęto również wyposażać w szklaną kontrolkę służącą do sprawdzania poziomu oleju w silniku.

[edytuj] I wojna światowa

Na frontach nie zabrakło Harleya-Davidsona. Powstała specjalna szkoła, ucząca mechaników szybkiej obsługi jednośladów. Po zakończeniu wojny kontynuowała ona zresztą szkolenia dla pracowników przedstawicielstw Harleya. Produkcja w Milwaukee w czasie I wojny jeszcze się rozwinęła, tak, że zakład stał się największą fabryką motocykli na świecie. Zaopatrywał dealerów w 67 krajach, a od 1917 r. z produktów H-D zaczęło korzystać również wojsko, gdyż motocykle tego przedsiębiorstwa bardzo dobrze radziły sobie w trudnych warunkach. Podczas całej I wojny światowej dostarczono armii ok. 20 000 motocykli. Wraz z końcem wojny, zakończyła się także produkcja jednocylindrowego modelu.

[edytuj] Między wojnami

Pierwsze 10 lat po I wojnie światowej upłynęło pod znakiem sukcesów sportowych i ulepszania coraz popularniejszych modeli. W 1919 r. pojawił się model Flat Twin Sport z silnikiem typu bokser, zaś dwa lata później przedsiębiorstwo wprowadziło silniki o większej pojemności skokowej, a także wygrała wyścig w miejscowości Fresno ustalając średnią prędkość zwycięskiej maszyny na poziomie ponad 100 mil na godzinę. Rok 1922 przyniósł nowe silniki o pojemności ok. 1,2 litra. W 1925 r. zaczęto montować klasyczny dla ciężkich motocykli z dzisiejszego punktu widzenia bak w kształcie przypominającym kroplę wody (Teardrop tank), w 1926 mechanizm sprzęgła uruchamiany krzywką zastąpiono mechanizmem widełkowym, rok 1928 przyniósł natomiast bardzo istotną dla bezpieczeństwa nowinkę w postaci hamulca przedniego koła. Najsłynniejszymi modelami z tego okresu są Peashooter, oraz B Racer. Montowane wówczas opony miały do wyboru szerokość 3,5 lub 3,85 cala – w specjalnej ofercie.

Wielki kryzys gospodarczy początku lat 30. XX w., wywołany przez krach na giełdzie nowojorskiej bardzo dał się we znaki przedsiębiorstwu. Produkcja spadła osiągając już tylko kilka tysięcy egzemplarzy (różne źródła podają od 3700 do ok. 6000). Mimo ogromnych trudności, na rynku pojawiały nowe technologie wytwarzane przez Harley-Davidson – w 1932 r. zmodyfikowano ożebrowanie cylindrów, co pozwoliło na lepsze chłodzenie, a 4 lata później powstał model EL 61 OHV z górnozaworowym silnikiem 'Knucklehead' o pojemności 610 cm³. Silnik ten zastąpił w sporej mierze używany od 1929 r. dolnozaworowy model Flathead. Data 1936 jest uważana za jedną z najważniejszych w historii przedsiębiorstwa, gdyż od czasów Knucklehead każdy kolejny silnik był ewolucją tego modelu. Rok po tej wielkiej zmianie produkcja zaczęła dobijać do 11 000 motocykli rocznie. Wprowadzono też pierwsze chromowane rury wydechowe. Od 1936 do 1939 r. przedsiębiorstwo umieszczało także inne logo na motocyklach – było one w stylu art deco, a napis połączony był z rysunkiem uproszczonej komety. 21 kwietnia 1937 r. zmarł William Davidson.

[edytuj] 1939-1945

Początek wojny w odległej od USA Europie nie wpłynąłby zasadniczo na produkcję, gdyby nie fakt, że U.S. Army przystąpiło do przeprowadzenia rygorystycznych testów maszyn przedsiębiorstw Indian i Harley-Davidson, mających wyłonić zwycięzcę, który odtąd miał dostarczać maszyny dla armii. Obydwa przedsiębiorstwa miały już doświadczenie w produkcji motocykli militarnych dla armii sojuszniczych i wiedziały, że kontrakt z rodzimą armią był szansą na zarobienie dużej ilości pieniędzy. W testach militarnych liczyło się m.in., by motocykl osiągał powyżej 105 km/h i wykazywał dobre właściwości jezdne przy małych prędkościach, oraz w trudniejszym terenie. Ostatecznie w marcu 1940 r. U.S.Army zamówiła 745 motocykli Harley-Davidson WLA. Wersja militarna tego modelu miała zmodyfikowane tylne zawieszenie, większy o 6,03 cm prześwit, aluminiowe głowice silników i gmole, oraz często kaburę na pistolet maszynowy Thompson. Tylne sakwy zmodyfikowano (z zaokrąglonych na kanciaste), aby maszyny mogły przewozić radiostacje, zaś z przodu każdy motocykl miał specjalną lampę zwaną blackout. Ich osłaniane od spodu przez płytę pancerną silniki miały stopień sprężania równy 5:1 i osiągały moc 23,5 KM przy 4600 obr./min. Model ten był projektem na tyle udanym, że do końca wojny powstało ok. 88 000 sztuk, a produkcja była prowadzona na 3 zmiany. W ramach pożyczki wojennej (land lease) Armia Czerwona otrzymała od USA prawie 29 000 tych maszyn. W maju 1943 r. w ramach uznania Harley-Davidson otrzymał od rządu USA jedną z trzech pierwszych nagród za produkcję wojenną. W 1941 r. standardem stały się czterobiegowe skrzynie biegów.

Po wojnie wiele maszyn stało w magazynach, a rząd postanowił się ich pozbyć. Odchodzący do cywila żołnierze mogli zostać właścicielami Harleya z demobilu za 25 dolarów.

7 lutego 1942 r. zmarł w wieku 65 lat prezes przedsiębiorstwa, Walter Davidson (23 lutego tego samego roku prezesem został jego syn, William Herbert Davidson), zaś 18 września 1943 r. nagły atak serca przyczynił się do śmierci Williama Harleya.

[edytuj] Czasy walki z konkurentami

Po wojnie produkcja nadal rosła tak, że w 1947 r. zdecydowano się na otwarcie drugiej fabryki w Capitol Drive. Rok później zastosowano nowy rodzaj silnika – Panhead, znacznie lżejszy od poprzednika – choćby dzięki zastosowaniu elementów z aluminium i sprawiający mniej problemów w eksploatacji dzięki ulepszonemu i zarazem prostszemu systemowi smarowania. Ulepszenia technologii nowych modeli dotyczyły także innych podzespołów, o czym świadczy stosowanie od 1949 r. widelca z hydraulicznym teleskopowym systemem tłumienia drgań zamiast wahacza pchanego. Był to pierwszy model Hydra-Glide. W 1958 r. dołączył do niego Duo Glide z tylnym zawieszeniem.

Te daleko idące zmiany zdeterminowane były m.in. przez ekspansję brytyjskich przedsiębiorstw motoryzacyjnych. Sytuacja amerykańskiego przemysłu stawała się coraz gorsza aż do tego stopnia, że w 1953 r. upadłość ogłosił Indian, największy konkurent Harley-Davidson, zaś H-D stał się jedynym wielkoseryjnym producentem motocykli w Stanach Zjednoczonych. Tej radosnej dla przedsiębiorstwa chwili nie doczekał zmarły w wypadku samochodowym 30 grudnia 1950 Arthur Davidson. Aż do 1957 r., mimo oczyszczonego z amerykańskich konkurentów rynku, spółka miała poważne problemy finansowe. Rok 1957 przyniósł rewelację rynkową w postaci bardzo popularnego modelu Sportster. Rok później Carroll Resweber wygrał jedne z najważniejszych zawodów w USA – AMA Grand National Championship. Innymi zwycięzcami w teamie H-D byli Bart Markel, oraz George Roeder, który pobił rekord prędkości na lądzie w klasie motocykli do 250 cm³ – 177,225 mil na godzinę.

W 1960 r. Harley-Davidson stał się właścicielem włoskiego przedsiębiorstwa Aermacchi (Aeronautica Macchi) S.p.A z siedzibą w Varese. Aż do, 1978 r. kiedy to sprzedano Aermacchi, produkowano Włoszech lekkie motocykle (50, 125, 250, 350 cm³), sprzedawane pod szyldem Harley-Davidson. Były wśród nich m.in. modele Shortster, Leggero, Baja i Sprint.

Sześć lat po kupieniu włoskiej spółki silnik Panhead został zastąpiony przez górnozaworowy, chłodzony powietrzem silnik Shovelhead. Przez kolejne trzy lata miał on jeszcze standardowy kształt korpusu silnika, który uległ zmianie w 1969 r., kiedy to prądnicę zastąpiono alternatorem.

[edytuj] AMF

Data 1969 to także nowy etap w historii Harleya, gdyż został on za 21 milionów dolarów wykupiony przez przedsiębiorstwo AMF. Ówczesny prezes AMF, Rodney Gott, był fanem spółki Harley-Davidson jeszcze przed II wojną światową. Przez cały okres, gdy H-D pozostawał pod kontrolą nowego właściciela, na bakach umieszczano poza logiem przedsiębiorstwa, także literki AMF.

W 1971 r. motocykle z Milwaukee zapisały się trwale w historii wyścigów dragsterów po ty, jak Joe Smith na pokonał magiczną barierę 9 sekund. Równie dobrze sprawowały się lekkie motocykle wytwarzane w Varese. W modelach sportowych montowano wysoko umieszczone rury wydechowe (aby uniknąć uszkodzeń przy przechyłach) i zmniejszano ich wagę. W latach 1976, 1977 i 1978 Ray "Springer" Springsteen wygrywał kolejno narodowe mistrzostwa AMA.

Lata siedemdziesiąte to okres boomu motocyklowego, który znacząco poprawił koniunkturę, a H-D znów sprzedawał nawet 75 000 egzemplarzy rocznie. Część produkcji i montaż końcowy przeniesiono do zakładów AMF w York w stanie Pensylwania. W międzyczasie dwukrotnie zmieniał się prezes spółki: w 1973 r. został nim John A. Davidson, syn Williama Herberta Davidsona, zaś cztery lata później zarządzanie przejął Vaughn Beals. W tym okresie Harley-Davidson znów tracił. Jak napisał tygodnik Time z 13 grudnia 1982 w artykule "Uneasy Rider", od początku 1978 do końca 1982 r. Harley stracił ponad jedną trzecią rynku tzw. dużych motocykli (czyli w klasie powyżej 700 cm³) – głównie na rzecz producentów japońskich takich jak Yamaha, Suzuki, Kawasaki i Honda. Time oceniał że jedną z najważniejszych przyczyn tak poważnej straty były ceny – japońskie produkty kosztowały znacznie mniej niż maszyny H-D, były przy tym także nowocześniejsze, co odpowiadało nabywcom. Przy okazji włoski producent motocykli Cagiva odkupił w 1978 r. od Harley-Davidson przedsiębiorstwo Aermacchi.

W latach 80. spółka weszła tworząc nowoczesny model turystyczny Tour Glide FLT z elastycznie zawieszonym silnikiem (eliminowało to drgania) o pojemności 80 cali sześciennych i z łańcuchem napędowym zamkniętym szczelnie w obudowie wypełnionej olejem. Model ten nazwany został "Królem Autostrad" i był prawdziwym prekursorem późniejszych modeli turystycznych H-D.

[edytuj] Czasy współczesne

14 czerwca 1981 r. Ray Tritten z AMF podpisał list intencyjny w sprawie sprzedaży przedsiębiorstwa Harley-Davidson grupie trzynastu inwestorów pod przywództwem. Vaughna Bealsa i Williama G. Davidsona, a zatem przedsiębiorstwo odzyskało niezależność. Na nowym etapie postawiono na poprawienie jakości technicznej wytwarzanych motocykli, na które negatywnie wpłynął okres, podczas którego Harley tracił pozycję na rynku. Duży nacisk położono także na odcięcie się od nowocześnie wyglądających modeli na rzecz tradycyjnej stylistyki. W 1983 r. powołano też Harley Owners Group – największy klub sponsorowany przez producenta motocykli. Celem powołania HOG było m.in. nadanie marce dodatkowego smaczku w postaci prestiżu, a także organizowanie imprez harleyowych, czy pomoc w zdobywaniu części zamiennych. Klub ma dziś nawet oddzielny oddział "Special Ladies" skupiający zmotoryzowane kobiety. W 1991 r. HOG rozpoczął swoją działalność w Europie.

W 1984 r. na rynek wszedł silnik V2 Evolution. Był on po części wynikiem współpracy z przedsiębiorstwem Porsche, jaka nawiązała się po wejściu H-D na rynek europejski. Evolution był silnikiem górnozaworowym, chłodzonym powietrzem. W tym samym roku ukazał się model motocykla Softail.

Rok 1986 przyniósł przedsiębiorstwu dwie spore zmiany w dziedzinie inwestycji. Po pierwsze, Harley-Davidson Motor Co. stał się właścicielem przedsiębiorstwa Holiday Rambler, największego w USA wytwórcy samochodów kempingowych, po drugie zaś, 18 lipca tego roku wszedł na nowojorską giełdę.

W marcu następnego roku w Komisji Handlu Międzynarodowego znalazła się petycja Harley-Davidsona o zaostrzenie stawek celnych na japońskie motocykle. Od 1983 r. wszystkie sprzedawane w USA japońskie maszyny o pojemności powyżej 700 cm³ były obłożone dodatkowym podatkiem. 10 października 1987 poczyniono kolejną inwestycję technologiczną zakupując od Armstrong Company prawa do produkcji wojskowych jednocylindrowych motocykli o pojemności 350, 500 i 560 cm³ z silnikiem Rotax. Dwa lata później uruchomiono firmowy wydział odzieżowy Motor Clothes.

12 czerwca 1993 r. miały miejsce obchody dziewięćdziesięciolecia Harleya. Szacuje się że 60 000 motocykli wypełniło wówczas ulice Milwaukee, z czego ok. 25 000 wzięło udział w paradzie uformowanej w dwie kolumny. Czteropasmowa autostrada została zablokowana na odcinku 70 km.

Harley-Davidson VRSCA V-Rod
Harley-Davidson VRSCA V-Rod

W 1995 r. na ulice wyjechały pierwsze wersje modeli Harleya z elektronicznym wtryskiem paliwa ESPFI (Electronic Sequential Port Fuel Injection), zaś w 1996 odsprzedano Holiday Rambler. Dwa lata później H-D zakupił amerykańskie przedsiębiorstwo Buell, produkującą motocykle o sportowym charakterze, do napędu których wykorzystywane są silniki Harleya-Davidsona. Rok po zakupie Buella ukazał się nowy silnik Twin Cam 88 (V2, górnozaworowy, chłodzony powietrzem), zaś kilkanaście miesięcy wyrównoważono go i nadano mu nazwę Twin Cam 88B. W 2001 r., ukazał się model VRSCA V-Rod z nowym silnikiem Revolution (V2, górnozaworowy, chłodzony cieczą).

[edytuj] Najważniejsze daty

[edytuj] Silniki Harley-Davidson

  • Silnik jednocylindrowy – od 1903 r. Model 1903 miaÅ‚ pojemność 400 cm³ i moc 3 KM, a napÄ™d wyprowadzany byÅ‚ z niego za pomocÄ… koÅ‚a pasowego poprzez pas skórzany na tylne koÅ‚o. Wersja z 1904 r. miaÅ‚a pojemność 405 cm³ (24,7 cala szeÅ›ciennego). Gaźnik pozwalaÅ‚ na regulacjÄ™ prÄ™dkoÅ›ci w zakresie od 8 do 72 km/h. NapÄ™d na tylne koÅ‚o nadal przekazywaÅ‚ pas skórzany (o szerokoÅ›ci 3,17 cm). W 1912 r. podstawÄ… oferty Harley-Davidson staÅ‚ siÄ™ model X8A z silnikiem 491 cm³ (30 cali szeÅ›ciennych), który do koÅ„ca produkcji (1918) udaÅ‚o siÄ™ powiÄ™kszyć do 494 cm³ (30,17 cala szeÅ›ciennego) co pozwalaÅ‚o osiÄ…gać 4,34 KM. W latach 1926 – 1934 produkowany byÅ‚ model BA Peashooter napÄ™dzany silnikiem o pojemnoÅ›ci 350 cm³ (21 cali szeÅ›ciennych) w dwóch wersjach: dolnozaworowej o mocy (8 KM) i górnozaworowej (12 KM). Zastosowano tu gaźnik Schebler, a ukÅ‚ad smarujÄ…cy miaÅ‚ mechanicznÄ… pompÄ™ oleju. Do wyboru byÅ‚ zapÅ‚on iskrownikowy lub bateryjny.
  • F-head – od 1911 do 1929 r. – silnik V wyposażony w mechaniczne sterowanie zaworu ssÄ…cego, używany w modelach 10F.
  • Flathead –
    Harley-Davidson DL wyposażony w silnik Flathead
    Harley-Davidson DL wyposażony w silnik Flathead
    od 1929 do 1951 r. Silnik dolnozaworowy o płaskich głowicach posiadających żeberka chłodzące. Produkowany był w wersjach 750, 900, 1200 i 1340 cm³ (z czego w Europie rozpowszechniła się używana przez armię wersja 750). Silnik 750 spotykany był w oznaczeniach: początkowo Dl – wersja standardowa, DLD – wersja o zwiększonym stopniu sprężania, D – wersja przystosowana do jazdy z wózkiem bocznym, następnie od 1936 r.: WLA – standardowej, WLD – sportowej i WLDR – czysto wyścigowej. W pojazdach Servi-Car, w których również montowano silnik 750, spotykamy natomiast oznaczenia G – standard, GL – wersja z bogatszym wyposażeniem, GA – wersja do zastosowań militarnych, GE – wersja z rozrusznikiem elektrycznym. Silniki z serii G stosowanej w Servi-Carach były wyposażone w bieg wsteczny, którego brak w innych wersjach.
    Silnik Knucklehead, widoczny pod siodłem pedał to rozrusznik nożny (kickstarter).
    Silnik Knucklehead, widoczny pod siodłem pedał to rozrusznik nożny (kickstarter).
    Motocykle z silnikami Flathead o pojemności 1200 cm³ również miały rozmaite wersje: V – standard, VL – wersja o zwiększonym stopniu sprężania, VS i VC – wersja ze skrzynią biegów dostosowaną do jazdy z doczepionym wózkiem bocznym. Budowane w latach 1936 – 1944 Flatheady 1340 cm³ można było spotkać tylko w dwóch wersjach: UL – standard, ULH – przeznaczonej do jazdy z wózkiem bocznym. Po wojnie silniki Flathead przyjęły oznaczenia K (1952 – 1956).
  • Knucklehead – od 1936 – żeliwny silnik widlasty o pojemnoÅ›ci jednego litra, wystÄ™powaÅ‚ w wersji E – standard, EL – sport, ES – przystosowanej do wózka bocznego. Pierwsza wersja miaÅ‚a problem ze smarowaniem, dlatego w 1941 ukazaÅ‚ siÄ™ unowoczeÅ›niony Knucklehead, o dodatkowo zwiÄ™kszonej pojemnoÅ›ci 1200 cm³. Jego wersje to: F – standard, FL – sportowa, FS – wersja przystosowana do wózka bocznego.
  • Panhead – od 1948 – silnik widlasty, którego pokrywy gÅ‚owic przypominaÅ‚y odwróconÄ… do góry dnem patelniÄ™, od czego zawdziÄ™cza swÄ… nazwÄ™. DziÄ™ki zastosowaniu elementów (np. gÅ‚owicy) z aluminium, udaÅ‚o siÄ™ zmniejszyć masÄ™ motocykli. Ponadto w Panhead uproszczono system smarowania i wprowadzono automatyczne kasowanie luzów w zaworach. IstniaÅ‚y wersje 1000 cm³ o oznaczeniach: E – standardowa, EL – sportowa, ES – przeznaczona do zestawu z wózkiem, oraz wersje 1200 cm o analogicznych nazwach z tym, że literkÄ™ "E" zastÄ™powaÅ‚a tam litera "F". Po dołączeniu elektronicznych rozruszników, dołączyÅ‚y do nich wersje FLE, FLF, FLH, FLHB i FLHF.
  • Shovelhead – od 1966 – silnik widlasty, poczÄ…tkowo przypominajÄ…cy Panhead (dlatego też wczesne wersje nazywano "Pan-Shovel"). Gdy w 1969 r. prÄ…dnicÄ™ zastÄ…piono alternatorem, zmieniono ksztaÅ‚t korpusu silnika, uzyskujÄ…c klasyczny ksztaÅ‚t shovelhead. Od 1978 r. Shovelhead osiÄ…gaÅ‚ do 1340 cm³. Shovelhead byÅ‚ produkowany do 1983 r., a sprzedawany o rok dÅ‚użej.
  • Evolution – od 1984 r. Nazywany też "Blockhead" ze wzglÄ™du na ksztaÅ‚t pokrywy zaworowej. Evolution z racji na przystosowanie do spalanie benzyny bezoÅ‚owiowej speÅ‚niaÅ‚ wprowadzone 1 stycznia 1984 normy ekologiczne, z którymi nie poradziÅ‚by sobie jego poprzednik, miaÅ‚ wysokÄ… trwaÅ‚ość, byÅ‚ niezawodny, a przy tym jego klasyczny wyglÄ…d pozwoliÅ‚ utrzymać tradycjÄ™ przedsiÄ™biorstwa.
  • Twin Cam 88 – od 1999 r.
    Silnik Twin Cam
    Silnik Twin Cam
    – bardzo nowoczesny silnik, przenoszący napęd na tylne koło poprzez pasek zębaty. Jednostkę wyposażono w dwa wałki rozrządu, mikroprocesorowy zapłon i dodatkowe chłodzenie cylindrów w postaci natrysku oleju na denka tłoków przez specjalne dysze. 88 oznacza pojemność skokową wyrażoną w calach sześciennych (daje to 1450 cm³). Wersja 88 B stosowana w platformie Softail posiada dwa wałki wyrównoważające, które tłumią drgania silnika.
  • Revolution – od 2001 r. – powstaÅ‚ we współpracy z Porsche Engineering. Jego pojemność skokowa wynosi 1130 cm³, zaÅ› moc maksymalna równa jest 115 KM (84 kW) przy 8500 obr./min. Maksymalny moment obrotowy wynoszÄ…cy 103 Nm osiÄ…gany jest przy 6500 obr./min. posiada zwiÄ™kszony o 15 stopni kÄ…t rozwarcia (60 zamiast 45 stopni), jest chÅ‚odzony cieczÄ…, ma mokrÄ… miskÄ™ olejowÄ…, zasilany jest sekwencyjnym wtryskiem paliwa Weber Marelli, ma uÅ‚ożyskowane Å›lizgowo waÅ‚ki rozrzÄ…du i waÅ‚ korbowy, cewki zapÅ‚onowe montowane bezpoÅ›rednio na Å›wiecach. Wyposażony jest też w waÅ‚ek wyrównoważajÄ…cy eliminujÄ…cy drgania.

[edytuj] Ciekawostki

  • Znana wÅ›ród motocyklistów anegdota gÅ‚osi, że pierwszy gaźnik do silnika Harley-Davidson powstaÅ‚ z pustej puszki po pomidorach.
  • Nazwa motocykla "Peashooter" ("Dmuchawka") wzięła siÄ™ od charakterystycznego dźwiÄ™ku jednocylindrowego silnika tego modelu.
  • Projektanci polskiego motocykla Sokół 1000 inspirowali siÄ™ w sporej mierze modelami H-D.
  • W 1999 r., Ford Motor Company dodaÅ‚ edycjÄ™ Harley-Davidson do modelu Ford F-Series F-150 – modele z tej edycji w zmodyfikowanej formie produkowane sÄ… do dziÅ›.
  • Niektórzy wskazujÄ… że nazwa gatunku muzycznego "heavy metal" wzięła siÄ™ ze slangu amerykaÅ„skich motocyklistów, którzy w ten sposób nazywajÄ… czasem swoje Harleye.
  • Na stulecie przedsiÄ™biorstwa Harley-Davidson, Motorola przygotowaÅ‚a niespodziankÄ™ dla fanów motocykli – specjalnÄ… wersjÄ™ modelu V60i nawiÄ…zujÄ…cÄ… stylistykÄ… – poprzez użycie skóry i chromu – do motocykli Harleya. Telefon wyposażono też w dzwonki bÄ™dÄ…ce najpopularniejszymi piosenkami motocyklistów.

[edytuj] Harley-Davidson jako inspiracja w sztuce

Dotychczas wizerunek motocykla wykorzystano w wielu filmach, m.in.:

Ponadto Harley-Davidson stał się inspiracją dla wielu muzyków. W latach 80. XX w. jednym z żelaznych elementów był wjazd na scenę na harleyu Roba Halforda z formacji metalowej Judas Priest podczas koncertów. Podobnie zdarzało się też na koncertach grupy Manowar. Zespół ten nakręcił też teledysk do swojego utworu "Return of the Warlord", który to teledysk można uznać za najdłuższą reklamę Harleya-Davidsona. W ogóle filozofia związana z motocyklami Harley-Davidson przewija się dość często w twórczości zespołu Manowar. Polska grupa Dżem napisała przebój "Harley mój", zaś inna formacja – Harlem – wykorzystała wizerunek motocykla Harley-Davidson Fat Boy przy nagrywaniu teledysku do piosenki "Kora". W 1994 r. na rynku ukazała się dwupłytowa składanka "Harley-Davidson Road Songs" zawierająca utwory powiązane w jakiś sposób z marką Harley-Davidson i z filmami w których "występowały" motocykle z Milwaukee.

[edytuj] Znani harleyowcy

Zarówno Rob Halford z Judas Priest, jak i wokalista Manowar Eric Adams są zapalonymi harleyowcami. W grupie tej znajduje się też wielu innych znanych ludzi, m.in. Arnold Schwarzenegger.. W historii na Harleyach jeździli również Elvis Presley, Jimi Hendrix i... Brigitte Bardot, która nagrała nawet utwór "Harley-Davidson". Wśród Polaków, na harleyach widywani byli między innymi polityk Jerzy Dziewulski – dawniej właściciel modelu V-Rod (zrezygnował z jeżdżenia po wypadku w warszawskim tunelu W-Z), czy muzycy: Andrzej Nowak znany z grania w zespołach TSA i Złe Psy, oraz Wojciech Wiśniewski,


[edytuj] Linki zewnętrzne


Pacewicz: nie prowadzimy nagonki na Kurskiego i Wassermanna
"Gazeta Wyborcza" nie prowadzi nagonki na posłów PiS Jacka Kurskiego i Zbigniewa Wassermanna. Wydaje się, że wyroki w procesach między "Gazetą" a nimi były sprawiedliwe - uważa z-ca redaktora naczelnego "Gazety" Piotr Pacewicz.
Pierwsza ofiara powodzi na Podkarpaciu
35-letni mieszkaniec Jabłonki w powiecie brzozowskim jest prawdopodobnie pierwszą ofiarą powodzi na Podkarpaciu. Ciało Grzegorza P. wyłowiono po południu z potoku Dydnianka, który wpada do Sanu.
Szymanek-Deresz proponuje ponadpartyjne prace nad ustawÄ… medialnÄ…
Jolanta Szymanek-Deresz (SLD) oceniła - dzień po tym jak Sejm podtrzymał weto prezydenta do ustawy medialnej - że obecnie jest dobry moment, aby rozpocząć prace nad ustawą medialną w układzie ponadpartyjnym, z uwzględnieniem postulatów Sojuszu.
"Niektóre wyroki ws. dziennikarzy mają charakter przypadkowy"
Zdaniem medioznawcy, profesora Wiesława Godzica, niektóre wyroki zapadające w Polsce w sprawach dotyczących dziennikarzy mają charakter przypadkowy, i są efektem braku wiedzy sędziów o zasadach działania wolnych mediów.
Szef SLD: "palikotyzacja" PO z siłą huraganu
- Szef klubu PO, Zbigniew Chlebowski najwyraźniej bierze przykład ze swojego kolegi, posła Janusza Palikota (...). W polityce jednak warto zachować umiar i nie licytować się z posłem Palikotem - pisze na swoim blogu w Onet.pl Grzegorz Napieralski, przewodniczący Sojuszu Lewicy Demokratycznej.
Linki: Strona g³ówna