Heksan
Z Wikipedii
| Heksan | |||
|
|
|||
| Ogólne informacje | |||
| Nazwa systematyczna | heksan | ||
| Inne nazwy | n-heksan | ||
| Wzór sumaryczny | C6H14 | ||
| SMILES | CCCCCC | ||
| Masa molowa | 86,18 g/mol | ||
| WyglÄ…d | bezbarwna ciecz | ||
| Identyfikacja | |||
| Numer CAS | 110-54-3 | ||
| Właściwości | |||
| Gęstość i stan skupienia | 0,6548 g/cm3 ; ciecz | ||
| Rozpuszczalność w wodzie | nierozpuszczalny | ||
| Temperatura topnienia | -95 °C (178,15 K) | ||
| Temperatura wrzenia | 69 °C (342,15 K) | ||
| Lepkość | 0,294 cP | ||
| Niebezpieczeństwa | |||
| Klasyfikacja UE | Treść oznaczeń: F - łatwopalny Xn - szkodliwy N - groźny dla środowiska |
||
| NFPA 704 | |||
| Temperatura zapłonu | -23,3 °C (249,85 K) | ||
| Temperatura samozapłonu | 233,9 °C (507,05 K) | ||
| Zwroty ryzyka | R11, R38, R48/20, R62, R65, R67, R51/53 | ||
| Zwroty bezpieczeństwa | (S2), S9, S16, S29, S33, S36/37, S61, S62 | ||
| Numer RTECS | MN9275000 | ||
| Podobne zwiÄ…zki | |||
| Podobne zwiÄ…zki | pentan, heptan, cykloheksan |
||
| Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą warunków standardowych (25°C, 1000 hPa) |
|||
Heksan (C6H14) – alkan o sześciu atomach węgla w cząsteczce. Przedrostek "heks" oznacza sześć atomów węgla w cząsteczce, a przyrostek "an" oznacza że jest to węglowodór nasycony, czyli taki, w którym występują wyłącznie pojedyncze wiązania pomiędzy atomami węgla. Izomery heksanu są bardzo niereaktywne oraz są często stosowane jako rozpuszczalniki w reakcjach organicznych, ponieważ są wysoce niepolarne. Wchodzą również w skład benzyn. Heksan ma pięć izomerów:
- n-heksan
- 2-metylopentan (Izoheksan)
- 3-metylopentan
- 2,3-dimetylobutan
- 2,2-dimetylobutan
Spis treści |
[edytuj] Produkcja
Heksan jest produkowany w wyniku rafinacji ropy naftowej. Wyjściowa mieszanina frakcji silnie zależy od źródła surowca i wymuszenia rafinacji. Przemysłowy produkt (zwykle około 50% wagowych n-heksanu) jest frakcją wrzącą w temperaturze 65-70°C.
[edytuj] Toksyczność
Inhalacje parami heksanu w wysokim stężeniu wywołują stan słabej euforii, połączonej z sennością, zawrotami głowy oraz nudnościami.
Stałe odurzenie heksanem było obserwowane u pracowników w wytwórniach butów, zakładach odnawiających meble oraz w zakładach samochodowych. Pierwsze symptomy to osłabienie sprawności ruchowej mięśni, poprzedzone mrowieniem i skurczami kończyn. W odosobnionych przypadkach, obserwowany jest zanik mięśni szkieletowych, połączony z utratą koordynacji i osłabieniem wzroku.
Podobne symptomy są obserwowane w przypadku zwierząt. Są one połączone z degeneracją obwodowego układu nerwowego (czasem również ośrodkowego układu nerwowego), rozpoczynając od niektórych dłuższych i szerszych aksonów. Toksyczność nie jest przynależna do samego heksanu ale do jednego z produktów jego metabolizmu: heksa-2,5-dionu należącego do grupy ketonów. Jest on podejrzewany o reagowanie z grupą aminową bocznego łańcucha lizyny pozostawianej w białkach, co skutkuje krzyżowaniem i stratą funkcji białkowych.
Efekty zatrucia heksanem nie są długotrwałe, i zwykle zanikają stopniowo po jednym do trzech lat od końca narażenia na kontakt.
[edytuj] Przypisy
- Institut national de recherche et de sécurité. (2005). "Hexane". Fiche toxicologique n° 113, 8pp. (po francusku)
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Linki zewnętrzne
- International Chemical Safety Card 0279 (n-heksan)
- International Chemical Safety Card 1262 (2-metylopentan)
- Material Safety Data Sheet for Hexane
- National Pollutant Inventory - n-heksan fact sheet
- National Safety Council
- NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards (n-heksan)
- NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards (izomery heksanu)
- Phytochemica l database entry
metan (CH4) • etan (C2H6) • propan (C3H8) • butan (C4H10) • pentan (C5H12) • heksan (C6H14) • heptan (C7H16) • oktan (C8H18) • nonan (C9H20) • dekan (C10H22) • undekan (C11H24) • dodekan (C12H26) • tridekan (C13H28) • tetradekan (C14H30) • pentadekan (C15H32) • heksadekan (C16H34) • heptadekan (C17H36) • oktadekan (C18H38) • nonadekan (C19H40) • eikozan (C20H42) • heneikozan (C21H44) • dokozan (C22H46) • trikozan (C23H48) • tetrakozan (C24H50) • pentakozan (C25H52) • heksakozan (C26H54) • heptakozan (C27H56) • oktakozan (C28H58) • nonakozan (C29H60) • triakontan (C30H62) • hentriakontan (C31H64) • dotriakontan (C32H66) • tritriakontan (C33H68) • tetratriakontan (C34H70) • pentatriakontan (C35H72) • heksatriakontan (C36H74) • heptatriakontan (C37H76) • oktatriakontan (C38H78) • nonatriakontan (C39H80) • tetrakontan (C40H82)
| Najbogatsi w ogniu protestów |
W cieniu protestów alterglobalistów rozpoczyna się w poniedziałek szczyt G-8. Do Tokio zjechali już przywódcy najbardziej uprzemysłowionych państw świata i Rosji. O tym, by pamiętali o najbiedniejszych apelował w niedzielę papież Benedykt XVI.
|
| Krwawy zamach przed Czerwonym Meczetem |
Co najmniej 15 osób, w większości policjantów, zginęło w samobójczym zamachu, do jakiego doszło w Islamabadzie. Zamachowiec-samobójca zdetonował materiały bombę w pobliżu słynnego Czerwonego Meczetu.
|
| Amerykanie zbombardowali weselników |
27 osób zginęło w nalocie na ślubny orszak w Afganistanie. 11 kolejnych jest rannych. Weselnicy zostali ostrzelani przez samoloty koalicji, gdy dochodzili do domu pana młodego. W innym ataku wojsk afgańskich i NATO-wskich zginęło ponad 20 talibskich bojowników.
|
| Generałowie planowali zamach stanu? |
Dwaj emerytowani generałowie tureckiej armii zostali aresztowani pod zarzutem utworzenia ugrupowania terrorystycznego i kierowania nim oraz dążenia do obalenia powiązanego z islamistami rządu Turcji - podała państwowa agencja prasowa Anatolia.
|
| Bunt sędziów przeciw premierowi |
Bunt sędziów we Włoszech. - Rząd niszczy wymiar sprawiedliwości - argumentują pracownicy wymiaru sprawiedliwości i nie wykluczają masowych strajków. To wynik długotrwałej wojny podjazdowej, jaką toczy z nimi premier Silvio Berlusconi.
|
W cieniu protestów alterglobalistów rozpoczyna się w poniedziałek szczyt G-8. Do Tokio zjechali już przywódcy najbardziej uprzemysłowionych państw świata i Rosji. O tym, by pamiętali o najbiedniejszych apelował w niedzielę papież Benedykt XVI.
Co najmniej 15 osób, w większości policjantów, zginęło w samobójczym zamachu, do jakiego doszło w Islamabadzie. Zamachowiec-samobójca zdetonował materiały bombę w pobliżu słynnego Czerwonego Meczetu.
27 osób zginęło w nalocie na ślubny orszak w Afganistanie. 11 kolejnych jest rannych. Weselnicy zostali ostrzelani przez samoloty koalicji, gdy dochodzili do domu pana młodego. W innym ataku wojsk afgańskich i NATO-wskich zginęło ponad 20 talibskich bojowników.
Dwaj emerytowani generałowie tureckiej armii zostali aresztowani pod zarzutem utworzenia ugrupowania terrorystycznego i kierowania nim oraz dążenia do obalenia powiązanego z islamistami rządu Turcji - podała państwowa agencja prasowa Anatolia.
Bunt sędziów we Włoszech. - Rząd niszczy wymiar sprawiedliwości - argumentują pracownicy wymiaru sprawiedliwości i nie wykluczają masowych strajków. To wynik długotrwałej wojny podjazdowej, jaką toczy z nimi premier Silvio Berlusconi.