Henryk IV (król Kastylii i Leónu) - Google

Henryk IV (król Kastylii i Leónu)

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
Henryk IV (miniatura z XVIw.)
Henryk IV (miniatura z XVIw.)

Henryk IV Bezsilny (hiszp. Enrique IV el Impotente, ur. 25 stycznia 1424 r. w Valladolid, zm. 11 grudnia 1474 r. w Madrycie) król Kastylii i Leónu w latach 1454-1474.

Syn króla Jana II Kastylijskiego i jego żony Marii Aragońskiej, brat Izabeli Katolickiej.

Henryk już w okresie dzieciństwa był dzieckiem chorowitym, mało komunikatywnym i miewającym długie okresy melancholii.

W wieku 15 lat w 1440 r. ożenił się z Blanką z Nawarry, córką Jana II Aragońskiego, z którą jednak nie dochował się potomstwa. W 1453 r. papież Mikołaj V anulował to małżeństwo, a Blanka została odesłana do Nawarry. Cała sprawa miała jednak posmak skandalu, bowiem okazało się, że przez 13 lat małżeństwa nie doszło między małżonkami do zbliżenia, a oficjalne badanie królowej stwierdziło jej dziewictwo. Jednocześnie indagowane w sprawie sprawności seksualnej króla prostytutki z Segowii potwierdziły pełną jego sprawność w tej mierze.

W 1455 r. ożenił się powtórnie, tym razem z Joanną Portugalską, córką króla Edwarda I Aviz. Ze związku tego urodziła się córka, Joanna la Beltraneja (nazwana la Beltraneja, gdyż podejrzewano, że była ona owocem związku królowej z królewskim doradcą i faworytem Beltranem de la Cueva).

Sprawa ojcostwa Joanny do dzisiaj budzi poważne wątpliwości, szczególnie w kontekście oskarżeń króla przez niektórych współczesnych mu notabli o homoseksualizm, co jednak mogło być jedynie oszczerstwem rzuconym przez jego wrogów. Faktem jest, że wyniki badań nad dokumentami z epoki wykazują podejrzenie występowania u króla akromegalii spowodowanej guzem przysadki, co miałoby być powodem jego niemocy seksualnej i zmian charakterologicznych. A przydomek króla można tłumaczyć zarówno jako Bezsilny lub Bezradny, ale również jako Impotent.

Pierwsze lata rządów Henryka stały pod znakiem dążenia do spełnienia 5 podstawowych punktów:

  • pogodzenie się ze szlachtą i zasypanie przepaści, jaką jego ojciec wykopał między domem panującym a arystokracją
  • konsolidacja i wzmocnienie gospodarki królestwa
  • ustanowienie pokoju między zwaśnionymi królestwami, a szczególnie normalizacja stosunków z sąsiednimi królestwami chrześcijańskimi, jak Francja i Portugalia
  • wznowienia wojny przeciwko muzułmanom z Grenady; w tym punkcie spotkał się z dużą opozycją wewnętrzną.

W marcu 1455 r. król zwołał Kortezy do Cuellar w Segowii, aby przedstawić swój nowy program polityczny. Na tym posiedzeniu zabłysła gwiazda Juana Pacheco, który jako królewski faworyt przejął faktyczny ster rządów i utworzył krąg wiernych sobie możnowładców, w tym swojego brata Pedro Giróna i hrabiów Plasencia i Alba.

W 1455 r. rozpoczęły się operacje wojskowe przeciwko emiratowi Grenady, które zaangażowały znaczne zasoby ludzkie i finansowe królestwa. Spotkały się one z dużą niechęcią wielmożów i wyższego duchowieństwa. Notable kastylijscy i arcybiskup Toledo Alfons Castillo oskarżyli króla o sprzeniewierzenie funduszy uzyskanych na ten cel podczas zgromadzenia w Cuellar.

W stanie kompletnej anarchii w 1464 r. w Ávila magnaci na czele z arcybiskupem Toledo Alfonsem Carillo i znajdującym się w królewskiej niełasce markizem de Villena Juanem Pacheco zdetronizowali króla na rzecz jego przyrodniego brata, Alfonsa, który był powolny ich życzeniom i który został przez nich ogłoszony królem podczas ceremonii w Ávila, która znana jest w hiszpańskiej literaturze historycznej jako „farsa z Ávila”. Jednocześnie odrzucili pretensje do tronu córki króla, Joanny, twierdząc, że jest ona owocem związku królowej Izabeli z nowym królewskim doradcą, Beltranem de Cueva. Potwierdzać to miały takie fakty, jak nie zajście w ciążę pierwszej żony Henryka IV - Blanki z Nawarry oraz dzieci z nieprawego łoża drugiej żony - Joanny Portugalskiej. Rozpoczęła się wojna domowa, lecz śmierć Alfonsa w 1468 r. pozbawiła magnatów odpowiedniego figuranta. Zwrócili się więc wtedy do siostry Alfonsa, Izabeli, którą uznali za królową w Sewilli. Henryk IV porozumiał się jednak potajemnie z przyrodnią siostrą i w traktacie zawartym w 1468 r., w los Toros de Guisando w zamian za uznanie jej za następczynię tronu uzyskał jej poparcie, przy czym porozumienie pomiędzy rodzeństwem zabraniało Izabeli zawarcia małżeństwa bez zgody brata. Jednak już w następnym roku, po dwuletnich staraniach o uzyskanie papieskiej dyspensy ze względu na bliskie pokrewieństwo, doszło do ślubu Izabeli z następcą tronu Aragonii, Ferdynandem, w tajemnicy przed królem.

Henryk IV na wieść o ślubie siostry uznał umowę za nieważną i ogłosił następczynią tronu Joannę La Beltraneja. Opozycja magnacka, obawiając się, że rządy Izabeli mogą oznaczać koniec samowoli możnych, poparła Henryka IV i jego córkę. W tej sytuacji śmierć króla w 1474 r. przyniosła wybuch wojny domowej o sukcesję tronu kastylijskiego między zwalczającymi się stronnictwami.

Poprzednik
Jan II Kastylijski
Król Kastylii i Leónu
1454-1474
Następca
Izabela I Katolicka i Ferdynand II Katolicki

Antybiotyk sprytniejszy niż bakterie
Nowy antybiotyk może pozwolić na wygranie "wyścigu zbrojeń" między opracowującymi antybiotyki ludźmi a bakteriami, zwłaszcza gronkowcem złocistym - informuje serwis "EurekAlert".
Chcą stworzyć studenckiego satelitę Księżyca
Amerykańska agencja kosmiczna NASA rozważa opracowanie satelity księżycowego, nad którego stworzeniem będą pracować studenci. Projekt nosi nazwę American Student Moon Orbiter (ASMO).
Enzym winowajcą otyłości
Niektóre warianty genu o nazwie PCSK1 predysponują Europejczyków do powszechnie występujących form otyłości - informują naukowcy z Wielkiej Brytanii na łamach pisma "Nature Genetics".
Ważne jaką wodę pijemy podczas upałów
Nie jest obojętne, jaką wodę wtedy pijemy w czasie upałów. W brew powszechnemu przekonaniu nawodnienie organizmu wcale nie oznacza w takiej sytuacji przysporzenia sił, wręcz przeciwnie, picie nieodpowiedniej wody może nas osłabić - alarmuje serwis www.wodadlazdrowia.pl
Mikrofalowy generator hałasu
Opracowywane przez amerykańską firmę urządzenie ma rozpraszać tłumy za pomocą mikrofal, wytwarzających w głowie nieznośny hałas - informuje "New Scientist".
Linki: Strona gwna