Hieronim Bosch
Z Wikipedii
Hieronim Bosch (ur. ok. 1450 w 's-Hertogenbosch w północnej Brabancji, zm. przed 9 sierpnia 1516 tamże) - niderlandzki malarz. Jego twórczość charakteryzuje złożona symbolika, dotycząca w wielu przypadkach grzeszności i niedoskonałości człowieka, poprzez swą zawiłość nie do końca jasna dla odbiorców. Mówi się, że malarstwo Boscha stanowiło inspirację dla XX-wiecznych surrealistów.
Prawdziwe nazwisko artysty to Hieronymus (Jeroen) van Aken. Sygnował niektóre obrazy jako Bosch - skrót od miasta swego urodzenia - 's-Hertogenbosch w północnej Brabancji, w którym spędził większą część życia. Pochodził z rodziny malarzy flamandzkich. Jako 13-latek był świadkiem wielkiego pożaru - temu traumatycznemu przeżyciu niektórzy przypisują dziwaczność jego dzieł. Był malarzem popularnym, otrzymywał nawet zamówienia z zagranicy. W 1488 dołączył do Bractwa Pani Naszej - konserwatywnej grupy religijnej zrzeszającej ok. 40 wpływowych obywateli 's-Hertogenbosch.
Tworzył zarówno na zlecenie kościoła katolickiego, jak i sekty Wolnego Ducha, związanej z osobą Jacoba van Almaengien - stąd symbolika jego obrazów często odbiega od wzorców ściśle chrześcijańskich, sięgając do znaków judaistycznych czy nawet magicznych. Namalował kilka tryptyków, z których najsłynniejszy to Ogród ziemskich rozkoszy, przedstawiający raj z Adamem i Ewą wśród fantastycznych zwierząt na lewym panelu, rozkosze ziemskie w części środkowej i piekło z różnorodnymi narzędziami tortur dla grzeszników na panelu prawym. Był także autorem pojedynczych obrazów o równie niesamowitej tematyce, np. Leczenie głupoty, przedstawiający chirurgiczne usuwanie mężczyźnie z głowy "kamienia szaleństwa" (według średniowiecznych wierzeń chodziło o kastrację, która miała wyzwolić człowieka od pokus cielesnych - Bosch wskazuje jednak w tym obrazie na jej bezcelowość), Statek głupców, ukazujący bezsensowne trawienie życia na uciechach.
Technika Boscha różniła się od stylu innych malarzy holenderskich sposobem nakładania farby. Podczas gdy sztukę flamandzką cechowała ogólnie delikatna, "nierzeczywista" powierzchnia malowideł, obrazy Boscha charakteryzują się chropowatą fakturą.
Bosch nie miał zwyczaju datowania swych obrazów, części z nich nie sygnował, stąd przypisuje mu się około 25 niepodpisanych obrazów malowanych w jego stylu. Po śmierci Boscha wiele z jego obrazów zakupił król hiszpański, Filip II, stąd największa ich kolekcja znajduje się obecnie w muzeum Prado w Madrycie.
[edytuj] Wybrane dzieła
- Siedem grzechów głównych, ok. 1480, Prado w Madrycie
- Ogród ziemskich rozkoszy (tryptyk), ok. 1500, Prado w Madrycie
- Adoracja dzieciÄ…tka, Wallraf-Richartz Museum w Kolonii
- Åšw. Jan Ewangelista na wyspie Patmos, 1504-05, Staatliche Museen w Berlinie
- Chrystus dźwigający krzyż, 1515-16, Muzeum Sztuk Pięknych w Gandawie
- tryptyk Wóz siana, (1500 - 1502, 135x100 deska, kwatery boczne Grzech pierworodny i Piekło (135x45) Prado w Madrycie
[edytuj] Literatura dodatkowa
- A. Boczkowska, Hieronim Bosch, Warszawa 1974.
- A. Boczkowska, Hieronymus Bosch. Astrologiczna symbolika jego dzieł, Wrocław 1977.
- A. Boczkowska, Tryumf Luny i Wenus. Pasja Hieronima Boscha, Kraków 1980.
- A. D. Dufour, Bosch, Warszawa 2006.
- W. Fraenger, Hieronim Bosch, Warszawa 1987, 1989.
- Hieronim Bosch, Warszawa 2006.
- F. de Poli, Bosch, Warszawa 1987.
| Sony wycofuje laptopy grożące poparzeniem |
|
Wada fabryczna związana z przegrzewaniem się obwodów jest powodem wycofania 73 tys. notebooków Vaio.
|
| Czarny procesor od AMD |
|
Mowa o trzyrdzeniowym procesorze Phenom z serii Black Edition.
|
| ATI Radeon HD 4670 już jest |
|
Niemiecki detalista Komplett.nl jako pierwszy umieścił na swojej stronie internetowej opis kart graficznych Radeon HD 4670. Ceny rozpoczynają się od 67 euro.
|
| Intel się spóźni |
|
Procesory Nehalem ze zintegrowanymi układami graficznymi pojawią się później niż początkowo twierdził Intel.
|
| Urządzenia przenośne używane w 85 proc. firm |
|
Ankieta przeprowadzona przez Fujitsu Siemens Computers i TNS/Infratest pokazała, że 85% przedsiębiorstw w Europie używa urządzeń przenośnych w codziennej pracy.
|