Z Wikipedii

	Hiperprolaktynemia
ICD-10	E22.1

Hiperprolaktynemia - zespół objawów chorobowych związanych z podwyższonym we krwi stężenia prolaktyny, hormonu wydzielanego przez przedni płat przysadki mózgowej. Osiowe objawy przyjmują obraz wtórnego hipogonadyzmu hipogonadotropowego.

[edytuj] Objawy

Objawy chorobowe u kobiet:

• wtórne zaburzenia miesiÄ…czkowania (głównie oligomenorrhea lub amenorrhea)
• zaburzenia pÅ‚odnoÅ›ci
• mlekotok (galactorrhea)
• osteopenia/osteoporoza

Objawy chorobowe u mężczyzn:

• zaburzenia pÅ‚odnoÅ›ci
• zaburzenia erekcji
• obniżenie libido
• ginekomastia
• osteopenia/osteoporoza

[edytuj] Przyczyny hiperprolaktynemii

Głównymi przyczynami hiperprolaktynemii są:

• stosowanie leków, które bezpoÅ›rednio lub poÅ›rednio modyfikujÄ… wydzielanie dopaminy, która z kolei hamuje wydzielanie prolaktyny
• Å‚agodne guzy (gruczolaki) przysadki mózgowej wydzielajÄ…ce prolaktynÄ™ (prolactinoma) lub hamujÄ…ce dopÅ‚yw dopaminy do przysadki
  • guzy typu microprolactinoma o Å›rednicy <10 mm
  • guzy typu macroprolactinoma o Å›rednicy >10 mm
• ucisk (np. guza okolicy przysadki mózgowej) na lejek przysadki (znosi dziaÅ‚anie dopaminy, która hamuje sekrecjÄ™ prolaktyny)
• zespół "pustego siodÅ‚a"

[edytuj] Diagnostyka

O hiperprolaktynemii mówimy kiedy stężenie prolaktyny jest wyższy niż 20 ng/ml u kobiet i 15 ng/ml u mężczyzn. Często stężenie prolaktyny przekracza 100 ng/ml.

Guzy okolicy przysadkowo-podwzgórzowej czasami powodują zaburzenia pola widzenia przez ucisk na skrzyżowanie wzrokowe - konieczne jest także badanie okulistyczne.

Badania obrazowe mózgu: tomografia komputerowa wysokiej rozdzielczości, rezonans magnetyczny z kontrastem.

[edytuj] Leczenie

IstniejÄ… dwie zasadnicze metody leczenia: farmakologiczne i chirurgiczne.

W pierwszym rzędzie stosuje się leki aktywujące receptory dopaminy typu D2 laktoforów - komórek wydzielających prolaktynę i/lub zmianie leków obniżających stężenie dopaminy.

Stosowane leki: bromokryptyna, lizuryd, pergolid, chinagolid i kabergolina.

Bromokryptyna skutkuje u ponad 70% pacjentów, ale jej skutkiem ubocznym często są nudności. Wtedy stosuje się pergolid lub bardziej selektywne: chinagolid i kabergolinę. Po roku, dwóch można zaprzestać podawania leków - u około 1/6 poziom prolaktyny pozostaje wtedy w normie.

Leczenie neurochirurgiczne stosuje się, gdy leki okazują się niewystarczająco w obniżaniu stężenia prolaktyny, stwierdza się nietolerancję lub oporność na leki, stwierdza się duże guzy z pojawieniem się objawów uciskowych, stwierdza się znaczną dynamikę wzrostu guza oraz u kobiet z guzem typu macroprolactinoma planujących ciążę. W niektórych przypadkach stosuje się radioterapię jako uzupełnienie leczenia neurochirurgicznego.

[edytuj] Bibliografia

• WÅ‚odzimierz Januszewicz, Franciszek Kokot (red.) Interna Tom I - III. PZWL 2005 ISBN 83-200-3249-0
• Gerd Herold i współautorzy Medycyna wewnÄ™trzna. Repetytorium dla studentów i lekarzy wyd. IV PZWL 2005 ISBN 83-200-3380-2

[edytuj] Linki zewnętrzne

• ArtykuÅ‚ z czasopisma "PostÄ™py Higeny i Medycyny DoÅ›wiadczalnej"
• ArtykuÅ‚ z eMedicine (en)

Przeczytaj też zastrzeżenia dotyczące pojęć medycznych na Wikipedii!
Wikiprojekt: Nauki medyczne • Portal: Nauki medyczne