Historyczne krainy Szwecji - Google

Historyczne krainy Szwecji

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
Prowincje (landskap) królestwa Szwecji i Finlandii (1353–1808)
Prowincje (landskap) królestwa Szwecji i Finlandii (1353–1808)

Historyczna kraina Szwecji (szw. landskap) to część Szwecji, która pojawiła się w którymś z dawniejszych podziałów politycznych tego kraju. Ze względu na dużą stabilność władzy w tym rejonie świata zwykle krainy historyczne wyróżniają się odrębnym charakterem kulturowym i geograficznym przy czym jednocześnie wielu ludzi współcześnie identyfikuje się z nimi. Główna reforma podziału terytorialnego Szwecji miała miejsce w roku 1634. W roku tym Axel Oxenstierna zastąpił stary podział nowym podziałem na regiony. Podział Oxenstierny dotyczył także Finlandii i zachował się tam do roku 1997, mimo iż kraje te nie stanowią jednego organizmu państwowego od roku 1809.

Spis treści

[edytuj] Historia

Początki szwedzkiego podziału na prowincje sięgają wczesnych monarchii, które istniały przed i w czasie zjednoczenia Szwecji w latach 800-1000 n.e. Po zjednoczeniu oraz ustanowieniu jednego monarchy każdy z tych mini-krajów miał swoje własne prawa, własne zgromadzenie ogólne (ting) i w zasadzie rządził się sam. Prowincjom historycznym po zjednoczeniu nadano status księstw, natomiast prowincje nowo zdobywane w zależności od stopnia ważności stawały się albo księstwami, albo hrabstwami.

Spośród ziem pozyskanych w wyniku zerwania Unii kalmarskiej w roku 1523 tylko niektóre zostały włączone jako prowincje. Najtrwalszy charakter miały nabytki uzyskane w wyniku Pokoju w Roskilde, który sprawił, że dotychczasowe obszary duńskiej Skanii – prowincje Skania, Blekinge oraz Halland – wraz z norweskimi Bohuslän, Jämtland i Härjedalen weszły w posiadanie szwedzkiej monarchii i stopniowo zintegrowały się z resztą kraju. Inne obce terytoria były zarządzane jako szwedzkie dominia, pozostając pod berłem monarchy szwedzkiego czasem przez dwa lub nawet trzy stulecia. Norwegia w XIX w. była złączona ze Szwecją unią personalną, jednak nigdy nie stała się integralną jej częścią.

Podział krainy Västerbotten, który miał miejsce w wyniku odłączenia Finlandii na początku XIX w. spowodował powstanie nowej jednostki administracyjnej o nazwie Norrbotten, która z czasem została uznana za krainę historyczną na równi z pozostałymi obszarami. W roku 1995 nadano jej nawet własne godło.

[edytuj] Godła

Godła wszystkich krain historycznych Szwecji zostały po raz pierwszy zestawione razem na pogrzebie króla Gustawa I Wazy w 1560 roku. Po oddzieleniu Finlandii od Szwecji tradycje związane z godłami w obu państwach poszły różnymi drogami. I tak na przykład 18 stycznia 1884 roku w Szwecji przyjęto, że godła wszystkich szwedzkich prowincji będą ozdobione koronami księstwa, jednocześnie na terenie Finlandii rozróżnienie między hrabstwami a księstwami pozostało niezmienione. Dodatkową komplikację wprowadzał tutaj fakt, że wygląd książęcych i hrabiowskich koron w godłach fińskich przypominał wygląd szwedzkich koron niższego rzędu – odpowiednio hrabiowskich i baronowskich. Co więcej podział Laponii wymusił wprowadzenie rozróżnienia między godłami części szwedzkiej i fińskiej.

Historyczne kraje Szwecji z uwzględnieniem Finlandii
Historyczne kraje Szwecji z uwzględnieniem Finlandii

[edytuj] Krainy historyczne a kraje Szwecji

Oprócz tradycyjnego podziału na krainy historyczne występuje w Szwecji obecnej i historycznej (obejmującej także Finlandię) podział na kraje (szw. land), które są jednostkami nadrzędnymi w stosunku do krain historycznych.

[edytuj] Götaland

Götaland składa się z następujących dziesięciu krain znajdujących się w granicach obecnej Szwecji:

[edytuj] Svealand

Prowincje Szwecji w dniu dzisiejszym
Prowincje Szwecji w dniu dzisiejszym

Svealand składa się z następujących sześciu prowincji, z których wszystkie znajdują się w obrębie obecnej Szwecji:

[edytuj] Norrland

Norrland składa się z następujących dziewięciu prowincji, z których Västerbotten i Laponia są podzielone między współczesną Szwecję i Finlandię, zaś Österbotten w całości znajduje się po stronie fińskiej:

[edytuj] Österland

Österland składa się z następujących siedmiu krain, które obecnie znajdują się na teranie Finlandii:


Flaga Szwecji
p â€¢ d â€¢ e
Historyczne krainy Szwecji (Landskap)

GÖTALAND: Bohuslän • Blekinge • Dalsland • Gotlandia • Halland • Skania • Småland • Öland • Östergötland • Västergötland
SVEALAND: Dalarna • Närke • Södermanland • Upplandia • Värmland • Västmanland
NORRLAND: Ångermanland • Gästrikland • Hälsingland • Härjedalen • Jämtland • Laponia • Medelpad • Norrbotten • Österbotten (obecnie w Finlandii) • Västerbotten
ÖSTERLAND (szwedzkie do roku 1809): Åland • Egentliga Finland • Karelen • Nyland • Norra Finland • Savolaks • Tavastland

 

AMD podzieli się na dwa oddziały
AMD ma ogłosić podział na dwie oddzielne firmy: jedną, która projektować będzie procesory i drugą, zajmującą się samą produkcją.
Sony VAIO, czyli wszystko w jednym
Komputer typu all-in-one z serii VAIO JS1 wyposażono w 21,1-calowy panel LCD, dysk twardy o pojemności 500 GB, 3 GB pamięci RAM oraz procesor Intel Core 2 Duo.
Notebook z tatuażem, czyli specjalna edycja HP Pavilion
Na rynek trafiają dwa modele notebooków z serii Pavilion, wyposażone w procesory Core 2 Duo, 4 GB pamięci RAM oraz wymyślne wzorki na obudowach.
Bojkot Naszej-Klasy
Nasza-Klasa, serwis społecznościowy, który podbił serca polskich internatów, zniesmaczył swoich wiernych użytkowników nową usługą. Po ogłoszeniu, że rozszerzona funkcja "Goście" będzie realizowana jako płatna usługa, pojawiła się lawina protestów.
Dobre strony - październik 2008
Strony WWW polecane przez redakcję Republiki WWW. Październik 2008.
Linki: Strona g³ówna